52-099/2025

UTTANRÍKIS- OG MENTAMÁLARÁÐIÐ
Tinganes • FO-100 Tórshavn
Tel. (+298) 35 87 00 • ummr@ummr.fo • www.ummr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
Dagfesting: 03.03.2026
Málsnr.: 26/05916-2
Svar upp á fyrispurning nr. 52-099/2025 sambært § 52 a í tingskipanini til Sirið Stenberg,
landsstýriskvinnu, frá Jacob Vestergaard, løgtingsmanni, um ognartøku av almennari
ogn/festijørð eftir byggi- og býarskipanarlógini
Fyrispurningurin var soljóðandi:
1. Hava kommunur heimild at ognartaka almenna ogn/festijørð eftir løgtingslóg nr. 13 frá
21. mai 1954 um býarskipanir og byggisamtyktir?
Svar:
Kommunur hava sambært § 12, stk. 1 í løgtingslóg um býarskipanir og byggisamtyktir heimild til at taka
privata ogn móti endurgjaldi, tá ognartøkan er neyðug til at fremja tey í góðkendari byggisamtykt ætlaðu
tiltøk.
Uttanríkis- og mentamálaráðið metir soleiðis ikki, at § 12, stk. 1 í løgtingslóg um býarskipanir og
byggisamtyktir gevur kommunum heimild til at ognartaka almenna ogn ella festijørð.
Uttanríkis- og mentamálaráðið, 3. mars 2026
Sirið Stenberg
landsstýriskvinna

-- 1 of 1 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Jacob Vestergaard, løgtingsmaður
Svarari: Sirið Stenberg, landsstýriskvinna í uttanríkis- og mentamálum
Evni: Ognartøka av almennari ogn/festijørð eftir byggi- og býarskipanarlógini
Spurningur:
1. Hava kommunur heimild at ognartaka almenna ogn/festijørð eftir løgtingslóg nr. 13 frá 21.
mai 1954 um býarskipanir og byggisamtyktir?
Viðmerkingar
Búnaðarstovan hevur tikið ræði av festaranum í Heimasta haga norðaripartur, Skálavík, vísandi til
til § 1 í “Lov nr. 172 av 1. maj 1937 for Færøerne om Haugers Styrelse og Drift m.m,” fyri at
síggja til at hjálpa Skálavíkar kommunu at ognartaka burturav Heimasta haga norðaripartur, vísandi
til “Løgtingslóg” nr. 13 frá 21, mai 1954 um býarskipanir og byggisamtyktir”.
Heimasti hagi norðaripartur er samansettur av privatari og almennari ogn/festijørð.
Sambært § 12 í “Løgtingslóg nr. 13 frá 21. mai 1954 um býarskipanir og byggisamtyktir”, er ikki
heimild til at ognartaka almenna jørð m.a.
§ 12 er soljóðandi:
“§ 12. Grundir, hús, vøtn og áir, brúgvar og annað, sum eru privat ogn (mín herðing), og sum
neyðug eru til tey í góðkendari byggisamtykt ætlaðu tiltøk, vegir, torg, leikvøllir, spælipláss,
kirkjugarðar og veitingar av ymsum slagi ella til at byggja á tey í samtyktini almennu hús og annað,
ella til at útvega onnur byggilendi, ella sum tað annars hevur umráðandi týdning fyri hitt almenna at
hava ræði til at seta reglur í verk samtyktarinnar, skulu, tá ið kommunustýrið krevur tað, verða
latnar fyri endurgjøld eftir teimum fyriskipanum, sum henda lóg ásetir.”
Tá “Løgtingslóg nr. 45 frá 15. mai 2007 um landsjørð”, var til 1. viðgerð á Løgtingi, segði
táverandi landsstýrismaður í landbúnaðarmálum, Bjarni Djurholm, soleiðis: “byggi- og
býarskipanarlógin ásetur, at man bara kann ognartaka frá privatum – tað verður tulkað sum um at
man ikki kann ognartaka frá tí almanna”.
Hetta hevur altíð verið galdandi rættur.
Fyri at fáa greiðu á rættarstøðuni á økinum verður hesin fyrispurningur settur.

-- 1 of 2 --

Á Løgtingi, 23. februar 2026
Jacob Vestergaard

-- 2 of 2 --