52-085/2025

T I L F E I N G I S - O G V I N N U M Á L A R Á Ð I Ð
GONGIN 7 • FO-100 TÓRSHAVN •
TELEFON 30 66 00 • E-MAIL: TVMR@TVMR.FO
Tórshavn, 17. februar 2026
J.nr. 26/03438
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Tórshavn
Svar frá Eiriki í Jákupsstovu, landsstýrismanni, upp á § 52a-fyrispurning nr. 52-085/2025
frá Jacobi Vestergaard, løgtingsmanni, um nær Búnaðarstovan tekur ræði av festarum
v.m.
Spurningurin var soljóðandi:
1. Kann landsstýrismaðurin greiða frá, um siðvenjan fyri, nær Búnaðarstovan tekur ræði
av festarum, er broytt?
2. Hvussu samsvarar hettar við rættindini hjá festarum sambært lóg um landsjørð?
3. Viðvirka Búnaðarstovan og ráðið til at ognartaka festijørð og lunnindir eftir
býarskipanarlógini, hóast heimild ikki er til tess?
Svarað verður undir einum:
Búnaðarstovan umboðar og umsitur alla landsjørðina, men letur festarum almenna jørð í festi
fyri eitt nærri ásett áramál. Festibrævið ásetur, í samsvari við løgtingslóg um landsjørð, rættindi
og skyldur festarans, men rættindi festarans eftir festibrævi og løgtingslóg um landsjørð ganga
ikki framum aðra lóggávu.
Í útgangsstøði umsitur festarin jørðina vegna landið og hevur ræðisrættin, men Búnaðarstovan
– umboðandi landið, sum eigur landsjørðina – kann í ávísum førum seta festaran til viks, sbr. §
1, 3. pkt., i lov om Haugers Styrelse og Drift: For Jord i offentligt Eje er Brugeren bemyndiget
til at optræde paa Ejerens Vegne, medmindre der i enkelte Tilfælde af vedkommende
Myndighed er truffet anden Bestemmelse.
Hetta uppískoytið til § 1 er samtykt á Løgtingi og sett í gildi í 1937 og greitt er, at Løgtingið
við hesum tilvitað hevur fingið til vegar heimild – í serligum førum – at seta festaran, sum
hevur brúksrættindini, til viks. Ásetingin tryggjar, at landið – sum eigari – í serligum førum
kann seta brúksrættindahava til viks fyri taka tær avgerðir, sum verða mettar at tæna eigarum,
heldur enn brúksrættindahavanum, best.
Búnaðarstovan umsitur hesa heimild at seta festaran til viks við varsemi og í samsvari við
fyrisitingarlógina og góðan fyrisitingarsið annars. Leggjast kann afturat, at sama heimild eisini
sæst í aðrari landbúnaðarlóggávu.

-- 1 of 2 --

T I L F E I N G I S - O G V I N N U M Á L A R Á Ð I Ð
Sambært løgtingslóg um býarskipanir og byggisamtyktir kunnu kommunur ognartaka lendið til
almannagagnlig endamál, m.a. frítíðarendamál, grundstykki til húsabygging, vinnulig endamál
o.tíl., treytað av, at økið í byggisamtykt er lagt av til endamálið. Henda lóggáva verður
umsiting í Uttanríkis- og mentamálaráðnum og ikki í Tilfeingis- og vinnumálaráðnum.
Tilfeingis- og vinnumálaráðið, 17. februar 2026
Eirikur í Jákupsstovu
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Jacob Vestergaard, løgtingsmaður
Svarari: Eirikur í Jákupsstovu, landsstýrismaður í tilfeingis- og vinnumálum
Evni: Nær Búnaðarstovan tekur ræði av festarum v.m.
Spurningar:
1. Kann landsstýrismaðurin greiða frá, um siðvenjan fyri, nær Búnaðarstovan
tekur ræði av festarum, er broytt?
2. Hvussu samsvarar hettar við rættindini hjá festarum sambært lóg um
landsjørð?
3. Viðvirka Búnaðarstovan og ráðið til at ognartaka festijørð og lunnindir eftir
býarskipanarlógini, hóast heimild ikki er til tess?
Viðmerkingar:
Í seinastuni er frætt um dømi um, at Búnaðarstovan sýnist at hava tikið ræðið av
festara, vísandi til § 1 í “Lov nr. 172 av 1. Maj for Færøerne om Haugers Styrelse og
Drift m.m,” og havt viðmerkingar til, hvussu festarin umsitur festið og lunnindini,
sum hoyra til festið, hóast festið er væl rikið.
Hettar er nýtt og víkur frá siðvenjuni, at Búnaðarstovan blandar seg bert uppí og tekur
ræðið av festarum, tá talan er um brot á djóravælferðina ella óskil er á festinum.
Nýggja átakið frá myndugleikanum hevur skapt stóran ótryggleika í vinnuni, tí
festarar, sum røkja sínir festir til lítar, kunnu vænta at verða tiknir av ræði av
Búnaðarstovuni.
Hettar samsvarar ikki við ásetingarnar í “Løgtingslóg nr. 45 frá 15. mai 2007 um
landsjørð”, har festarar fingu munandi fríari ræsir at virka á festinum.
Tað undrar eisini, at Búnaðarstovan og ráðið viðvirka til at ognartaka festijørð (haga)
og lunnindir (áir/vatn) eftir “Løgtingslóg nr. 13 frá 21. Mai 1954 um býarskipanir og
byggisamtyktir” tá heimild ikki er til at ognartaka almenna jørð og áir.
Á Løgtingi 5. februar 2026
Jacob Vestergaard

-- 1 of 1 --