52-079/2025

Dagf. 11. februar 2026
HMR j. nr. 26/02998-4
Margit Stórá
landsstýriskvinna
Svar
upp á
Fyrispurning nr. 52-079/2025 eftir § 52a í tingskipanini, um skannarin á Klaksvíkar
Sjúkrahúsi verður brúktur til skanning av bróstkrabba, frá Elsebeth Mercedis
Gunnleygsdóttir, løgtingskvinnu.
Spurningarnir vóru soljóðandi:
1. Er avtalan við Aalborg Sjúkrahús um viðgerð av kvinnum við bróstkrabba uppsøgd?
2. Um avtalan er uppsøgd, hvat merkir hetta fyri bíðitíðina hjá kvinnum at sleppa til
kanningar og viðgerð?
3. Merkir ein uppsøgn av avtaluni longri bíðilista?
4. Verður skannarin á Klaksvíkar sjúkrahúsi brúktur til skanning av bróstkrabba?
5. Um ja, hvussu nógvar skanningar eru gjørdar ?
6. Um nei, hvør er so orsøkin til tað, tá tað er staðfest, at hann hevur neyðugu tøknina til
tað?
7. Gevur 3T MR-skannarin eina neyvari mynd enn mammografikanningarnar, sum í løtuni
verða gjørdar?
8. Eru ætlanir um at keypa ein nýggjan MR-skannara til Landssjúkrahúsið?
Svar:
Til spurning 1
Aalborg Sjúkrahús segði samstarvsavtaluna um bróstkrabbaviðgerð upp tann 1. september
2025.
Sjúkrahúsverkið hevur gjørt eina nýggja samstarvsavtalu um bróstkrabbaviðgerð við Herlev
Gentofte Hospital, sum tók við, tá avtalan við Aalborg Sjúkrahús fór úr gildi.

-- 1 of 3 --

Til spurning 2
Bíðitíðin til kanningar er óbroytt og í summum førum styttri. Bíðitíðin til viðgerð er í
summum førum longd við nøkrum døgum.
Til spurning 3
Bíðilistin er ikki vorðin longur, síðan avtalan varð uppsøgd.
Til spurning 4 og 5
Í løtuni verða MR-skanningar av brósti ikki gjørdar á Klaksvíkar Sjúkrahúsi.
Til spurning 6
Tá nýggi MR-skannarin kom á Klaksvíkar Sjúkrahús, varð ein ætlan løgd fyri íverksetan av
skannaranum, bæði viðvíkjandi upplæring av starvsfólkum og verkseting av kanningum.
At byrjað við, vórðu MR-skanningar av bróstum ikki ein av teimum kanningum, sum vórðu
íverksettar, men í januar 2026 er Sjúkrahúsverkið farið undir at gera tað útgreiningararbeiðið
og tær fyrireikingar, sum skulu til, fyri at seta MR-skanningar av bróstum í verk.
Tað er MR-toymið í Sjúkrahúsverkinum, við starvsfólkum frá bæði Klaksvíkar sjúkrahúsi og
Landssjúkrahúsinum, sum ger útgreiningararbeiðið og fyrireikingarnar. Tá hetta er klárt, skulu
skanningar av bróstum gerast í 3 Tesla skannaranum á Klaksvíkar sjúkrahúsi. Væntandi verður
hetta klárt at seta í verk aftaná summarferiuna í ár.
Til spurning 7
MR-skanningar av brósti kunnu ikki koma í staðin fyri mammografikanningar, men verða
nýttar sum ískoyti til mammografi.
Kanningin verður serliga nýtt:
- Til kvinnur, sum eru í størri vanda fyri at fáa bróstkrabba vegna ílegubrek (t.d. BRCA).
- Til kvinnur, sum fáa kemoviðgerð fyri bróstkrabba, áðrenn skurðviðgerð (neoadjuverandi
kemoterapi).
- Evropeiskar leiðreglur (t.d. ECIBC) viðmæla, at MR verður lagt afturat sum “tilpassað”
screening hjá kvinnum, sum ikki eru sjúkar, men hava tættan bróstvevnað (høj
brystvævstæthed). Hetta verður ikki viðmælt sum standardscreening hjá øllum kvinnum.
Til spurning 8
Tað eru ongar ætlanir um at keypa ein nýggjan MR-skannara til Landssjúkrahúsið í bræði.
Í løtuni verður gamli 1,5 Tesla MR-skannarin á Landssjúkrahúsinum, sum er 13 ár, dagførdur.
Hetta merkir, at øll teknisk- og telduútgerð verður skift út, men at sjálv 1,5 Tesla magnetin
verður varðveitt. Hetta leingir um livitíðina hjá skannaranum við nógvum árum.

-- 2 of 3 --

Almanna- og heilsumálaráðið, 11. februar 2026
Margit Stórá
landsstýriskvinna

-- 3 of 3 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttir, løgtingskvinna
Svarari: Margit Stórá, landsstýriskvinna í heilsumálum
Evni: Verður skannarin á Klaksvíkar Sjúkrahúsi brúktur til skanning av bróstkrabba?
Spurningar:
1. Er avtalan við Aalborg Sjúkrahús um viðgerð av kvinnum við bróstkrabba
uppsøgd?
2. Um avtalan er uppsøgd, hvat merkir hetta fyri bíðitíðina hjá kvinnum at sleppa
til kanningar og viðgerð?
3. Merkir ein uppsøgn av avtaluni longri bíðilista?
4. Verður skannarin á Klaksvíkar sjúkrahúsi brúktur til skanning av bróstkrabba?
5. Um ja, hvussu nógvar skanningar eru gjørdar ?
6. Um nei, hvør er so orsøkin til tað, tá tað er staðfest, at hann hevur neyðugu
tøknina til tað?
7. Gevur 3T MR-skannarin eina neyvari mynd enn mammografikanningarnar,
sum í løtuni verða gjørdar?
8. Eru ætlanir um at keypa ein nýggjan MR-skannara til Landssjúkrahúsið?
Viðmerkingar:
Í apríl 2024 kom ein 3 Tesla Siemens MR-skannari á Klaksvíkar sjúkrahús. Hetta var
mest framkomni MR-skannarin. Skannarin bleiv alment tikin í nýtslu í mei mánað
sama ár.
Higartil hava vit mest hoyrt um, at skannarin skal brúkast til skanningar fyri
prostatakrabba. Tað kundi verið áhugavert at vitað, hvat annað skannarin kann brúkast
til.
Í svari til fyrispurning nr. 52-115/2024 um krabbameinsætlan fyri Føroyar sigur
Súsanna Bertholdsen, táverandi landsstýriskvinna í heilsumálum: «Í fjør tók
Landssjúkrahúsið ein nýggjan CT-skannara í nýtslu. Ein nýggjur 3T MR-skannari
varð somuleiðis tikin í nýtslu á Klaksvíkar sjúkrahúsi í fjør. Hesin skannarin hevur, í
samsvar við tilmælið í krabbameinsætlanini, ta neyðugu tøknina, sum verður nýtt til
útgreinan av m.a. arvaligum bróstkrabba og til at diagnostisera prostatakrabba.
Verandi MR-skannari á Landssjúkrahúsinum hevur ikki hesar møguleikar.»
Tá tað nú er staðfest, at skannarin á Klaksvíkar sjúkrahúsi hevur neyðugu tøknina til
skanning av bróstkrabba, so er viðkomandi at vita, um hann nú eisini verður brúktur
til tað.
Tað verður ofta sagt, at vit ikki skulu hava dupultfunktiónir, og í serdeilisheit verður
hetta ofta havt á lofti í sambandi við virksemi í sjúkrahúsverkinum og alt gott um tað
Tí er viðkomandi at fáa at vita, um allar kanningar og viðgerðir, sum kunnu gerast við
3T MR-skannaranum á Klaksvíkar sjúkrahúsi, verða gjørdar har, og eisini um ætlanir
eru um at fáa hesar kanningar/viðgerðir gjørdar aðrastaðni við.

-- 1 of 2 --

Hendan samgongan sigur seg leggja stóran dent á at effektivisera, tálma og spara
allastaðni og sigur seg leggja dent á ein haldføran búskap. Úrslitið síggja vit. Í hesum
sambandi er tí viðkomandi at fáa at vita, um nakrar ætlanir eru um at fáa ein nýggjan
3T MR-skannara á Landssjúkrahúsinum og við tí upprætta eina dupultfunktión, sum
fer at kosta Palleba og Marsannu. Hesi, sum tey samstundis siga seg vilja verja.
Á Løgtingi, 30.01.2026
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur

-- 2 of 2 --