52-075/2025

Dagf. 02. februar 2026
AHR j. nr. 26/02458-6
Margit Stórá
landsstýriskvinna
Svar
upp á
Fyrispurning nr. 52-075/2025 eftir § 52a í tingskipanini um tilknýti Føroya til WHO, frá
Jenisi av Rana, løgtingsmanni.
Spurningarnir vóru soljóðandi:
1. Nær er avgerð tikin um, at “føroyskir myndugleikar hava skyldu til at halda seg til
 á
setingarnar í IHR – International Health Regulations hjá WHO – World Health
Organisation” (sí kap. 4 í lógaruppskotinum um føroyska farsóttarlóg)?
2. Nær er avgerð tikin um, at ”Føroyar eisini eru partur av International Health Regulation” (sí
síðu 37 í lógaruppskotinum um nýggja farsóttarlóg)?
3. Hvør føroyskur myndugleiki hevur tikið avgerðirnar, sum nevndar eru í spurningunum 1 og
2?
4. Eru avgerðirnar, nevndar í spurningunum 1 og 2, viðgjørdar og samtyktar í Løgtinginum?
Svar:
Til spurning 1 og 2
Føroyar fingu atlimaskap í WHO í 2021. Á ársfundinum hjá WHO (nevndur World Health
Assembly) í mai 2021, gjørdu limalondini av at eftirlíka umbønini hjá Danmark um at taka undir
við ynski Føroya um atlimaskap.
WHO samtykti í 2005 uppskot til eina endurskoðaða IHR-reglugerð (International Health
Regulations), sum varð sett í gildi í 2007. Tá ið Danmark staðfesti IHR-reglugerðina, hevur
Danmark ikki tikið fyrivarni fyri Føroyum. Sostatt er IHR-reglugerðin galdandi í Føroyum og
føroyskir myndugleikar hava skyldu til at halda ásetingarnar í reglugerðini.

-- 1 of 2 --

IHR-reglugerðin er síðani gjøgnumførd í danskari lóggávu við “lov om foranstaltninger mod
smitsomme og andre overførbare sygdomme”, sum varð sett í gildi við anordning nr. 655 af 14. juni
2011 om ikrafttræden for Færøerne av lov om foranstaltninger mod smitsomme og andre
overførbare sygdomme” við seinni broytingum.
Til spurning 3 og 4
Almanna- og Heilsumálaráðið hevur fingið innlit í skjøl hjá Løgmansskrivstovuni viðvíkjandi
spurninginum um, hvørt føroyskir myndugleikar vóru við, tá ið omanfyristandandi avgerð var tikin.
Av skjølunum sæst, at Indenrigs- og Sundhedsministeriet, tann 24. apríl 2006, heitti á
Løgmansskrivstovuna um at gera viðmerkingar til, hvørt IHR-reglugerðin skuldi galda fyri Føroyar
ella ikki.
Tann 12. oktober 2006, tók landsstýrismaðurin í heilsumálum undir við, at IHR-reglugerðin skuldi
galda fyri Føroyar. Boð um hetta vóru ikki send donskum myndugleikum.
Tann 23. november 2006, sendi Indenrigs- og Sundhedsministeriet skriv til Løgmansskrivstovuna,
har boðað varð frá, at av tí at Indenrigs- og Sundhedsministeriet ikki hevði móttikið viðmerkingar
frá heimastýrinum, legði Indenrigs- og Sundhedsministeriet til grund, at heimastýrið góðtók at vera
fevnt av tí IHR-reglugerðini.
Almanna- og heilsumálaráðið, 2. februar 2026
Margit Stórá
landsstýriskvinna

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Jenis Kristian av Rana, løgtingsmaður
Svarari: Margit Stórá, landsstýriskvinna í almanna- og heilsumálum
Evni: Tilknýti Føroya til WHO
Spurningar:
1. Nær er avgerð tikin um, at “føroyskir myndugleikar hava skyldu til at halda
seg til á setingarnar í IHR – International Health Regulations hjá WHO –
World Health Organisation” (sí kap. 4 í lógaruppskotinum um føroyska
farsóttarlóg)?
2. Nær er avgerð tikin um, at ”Føroyar eisini eru partur av International Health
Regulation” (sí síðu 37 í lógaruppskotinum um nýggja farsóttarlóg) ?
3. Hvør føroyskur myndugleiki hevur tikið avgerðirnar, sum nevndar eru í
spurningunum 1 og 2?
4. Eru avgerðirnar, nevndar í spurningunum 1 og 2, viðgjørdar og samtyktar í
Løgtinginum?
Viðmerkingar:
Í døgunum 27.-31. mai 2024 var landsstýriskvinnan í heilsumálum á aðalfundi hjá
heimsheilsustovninum WHO. Áðrenn fundin vóru gevandi orðaskifti í Løgtinginum
um tilknýti Føroya til WHO; m.a svaraði landsstýriskvinnan einum skrivligum
fyrispurningi (SS-010/2023), áðrenn aðalfundin og einum §52 a fyrispurningi (52-
126/2023) aftaná hendan. Umframt hetta vórðu munnligir fyrispurningar um málið
svaraðir hetta várið.
Orðaskiftini avdúkaðu stóran iva millum løgtingsfólk um tilknýti Føroya til stovnin,
og landsstýriskvinnan fekk ráð frá løgtingsfólkum um at vera varin, og ikki knýta
Føroyar tætt at hesum fólkaræðisliga veikt kjølfesta, men máttmikla privatfíggjaða og
-stýrda felagsskapi, sum Føroyar ikki eru limir av, men hava atlimaskap til.
Afturkomin av fundinum í 2024, har broytingar í viðtøkum felagsskapsins (IHR-
International Health Regulations hjá WHO) og nýggjur Pandemisáttmáli vórðu
viðgjørd, kundi landsstýriskvinnan ikki svara setta § 52 a spurninginum, tí
broytingarnar ikki vóru endaliga samtyktar á aðalfundinum, av tí at málið ikki var
búgvið til tess. Ætlaðu broytingarnar høvdu m.a. sum endamál at flyta vald frá
limalondum til WHO-og aðalskrivaran. Nevnast kann, at har limalondini áður kundu
gera av, um WHO tilmæli skuldu setast í verk, so skuldu limalondini frameftir
noyðast at seta slík í verk, at aðalskrivarin skuldi frameftir sjálvur kunna avgera, nær
talan er um heimshóttandi farsótt, og at WHO skuldi hava einkarætt at evna til og
stýra heilsukunning.
Mong onnur dømi eru eisini um, hvussu ætlaðu broytingarnar kundu gera seg inn á
fólka- og sjálvræði limalandanna. Men spurningurin um, hvussu hesar broytingar
kundu hugsast at ávirka Føroyar, sum jú ikki eru limir í WHO, varð sum sagt ikki

-- 1 of 2 --

svaraður. Tó segði landsstýriskvinnan, at ráðið fylgdi málinum, og samskiftir
regluliga við danir um gongdina í tí.
Síðani hevur Løgtingið ikki frætt stórvegis frá landsstýriskvinnunum, hóast
broytingarnar í IHR vórðu samtyktar og fingu gildi fyri limalond 19. sept. 2025. Hava
lítið og onki frætt fyrrenn vit nú, í lógaruppskoti um føroyska farsóttarlóg, sum er sent
til hoyringar, kunnu lesa, at: ”Føroyskir myndugleikar hava skyldu til at halda seg til
 á
setingarnar í IHR – International Health Regulations hjá WHO (kap 4). Eisini lesa
vit, at: WHO hevur sett í verk IHR – International Health Regulation, sum Føroyar
eru partur av.
Kunnandi hoyringarfundur fyri løgtingsfólk um lógaruppskotið um føroyska
farsóttarlóg skuldi vera 14. februar. Har kundu hesir og aðrir átrokandi spurningar
verið svaraðir, men fundurin varð uttan grundgeving avlýstur. Tí m.a. verða
spurningarnir settir á hendan hátt.
Á Løgtingi, 22. januar 2026
Jenis Kristian av Rana

-- 2 of 2 --