52-031/2025

U T T A N R Í K I S - O G V I N N U M Á L A R Á Ð I Ð
TINGANES • POSTSMOGA 64 • 110 TÓRSHAVN
TELEFON 30 66 00 • TELEFAX 30 66 65 • E-MAIL: UVMR@UVMR.FO
Tórshavn, 24. oktober 2025
Journalnr.: 25/27520
Svar frá Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu í uttanríkis- og vinnumálum, upp á § 52a
fyrispurning nr. 52-031/2025 frá Bárði á Steig Nielsen, løgtingsmanni, um trygdar- og
verjupolitikk
Spurningar:
1. Hvussu gongur við at fáa formligu viðurskiftini um uppsetan av eftirlitsradaranum
avgreidd?
2. Hvussu verða tær 21 mió. kr. brúktar, sum eru játtaðar fyri 2025 í verjusemjuni?
3. Hví eru Føroyar ikki við í avtaluni um nýggja samskiftiskaðalin, sum verður gjørdur
millum Danmark og Grønland?
Til nr. 1
Samskifti er millum danskar og føroyskar myndugleikar um formligu viðurskiftini í
sambandi við, at nýggjur lofteftirlitsradari skal setast upp á Sornfelli. Partarnir hava
umrøtt ítøkiligu treytirnar fyri einum leigumáli millum Landsverk og donsku verjuna, t.d.
hvørjar partar av støðini á Sornfelli ætlaða leigumálið skal fevna um.
Áðrenn leiguavtala kann undirskrivast, eru viðurskifti viðvíkjandi øðrum leigumálum, ið
skulu lagast til. Hetta arbeiðið er í gongd og viðvíkur í høvuðsheitum verandi leigumáli
hjá Naviair.
Harumframt hevur Landsverk staðið fyri at gera neyðugar ábøtur á m.a. veg og fjallalyftu
seinastu tíðina.
Avgerð er ikki tikin um keyp av nýggjum lofteftirlitsaradara enn. Tá ið slag, stødd, og
aðrir smálutir eru kendir, ber til at fara undir at skipa uppsetanina ítøkiliga. Í tí sambandi
kann roknast við, at tekniskir og formligir spurningar stinga seg upp.
Ætlanin er, at formligu viðurskiftini viðvíkjandi uppsetan av lofteftirlitsradara verða
avgreidd í fyrsta ársfjórðingi 2026. Gongst sum ætlað, verður radarin tikin í nýtslu í 2028.
Partarnir í málinum arbeiða við støði í semjuni millum Føroyar og Danmark um
fortreytirnar fyri at seta upp nýggjan lofteftirlitsradara á Sornfelli frá 8. juni 2022.
Til nr. 2
Í semjuni um verjumál frá januar 2025 vórðu góðar 50 milliónir settar av komandi árini
til møguligar íløgur í at menna trygd í breiðum høpi í Føroyum. Av hesum vóru 21
milliónir settar av at nýta í 2025. Uttanríkis- og vinnumálaráðið hevur samskifti við
danska verjumálaráðið um at flyta tøku játtanina í 2025 til 2026.

-- 1 of 2 --

U T T A N R Í K I S - O G V I N N U M Á L A R Á Ð I Ð
2/2
Radaraeftirlit við sjóumveldi Føroya er eitt átak, sum hevur verið umrøtt at raðfesta í
sambandi við játtanina. Áðrenn farast kann víðari við hesi ætlan, skal hon umrøðast nærri
– bæði við danska verjumálaráðið og við viðkomandi føroyskar myndugleikar, sum skulu
reka slíkt eftirlit.
Eisini rúmar játtanin møguliga øðrum raðfestingum komandi árini.
Avgerðir viðvíkjandi játtanini í semjuni um verjumál frá januar 2025 skulu vera í
samsvari við tjóðartrygdarpolitikkin.
Til nr. 3
Fyrimunirnir við at kunna knýta Føroyar upp í ein nýggjan samskiftiskaðal eru eyðsýndir.
So skjótt tað gjørdist Uttanríkis- og vinnumálaráðnum greitt, at ein nýggjur
samskiftiskaðal millum Danmark og Grønland í seinastu løtu varð vorðin partur av
semjuni um verjumál, varð tí beinanvegin boðað frá føroyska áhuganum fyri at kanna
møguleikarnar fyri eisini at knýta nýggja kaðalin upp í føroyska
fjarskiftisundirstøðukervið. Tað er mín greiða fatan, at føroyskt ynski um at gerast partur
av verkætlanini verður gingið á møti.
Landsstýriskvinnan í uttanríkis- og vinnumálum og danski verjumálaráðharrin skulu
umrøða kaðalætlanina nærri seinni í ár. Harumframt skal umrøðast, hvussu leggjast kann
upp fyri føroyskum áhugamálum annars í sambandi við ætlanina.
Uttanríkis- og vinnumálaráðið, 24. oktober 2025
Sirið Stenberg
landsstýriskvinna

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Bárður á Steig Nielsen, løgtingsmaður
Svarari: Sirið Stenberg, landsstýriskvinna í uttanríkis- og vinnumálum
Evni: Trygdar- og verjupolitikkur
Spurningar:
1. Hvussu gongur við at fáa formligu viðurskiftini um uppsetan av
eftirlitsradaranum avgreidd?
2. Hvussu verða tær 21 mió. kr. brúktar, sum eru játtaðar fyri 2025 í
verjusemjuni?
3. Hví eru Føroyar ikki við í avtaluni um nýggja samskiftiskaðalin, sum verður
gjørdur millum Danmark og Grønland?
Viðmerkingar:
Við nýggju geo-politisku støðuni verða støðugt gjørdar íløgur í trygd og verju um
okkara leiðir, sum skulu skapa frið og tryggja okkum móti hybridum álopum av ymsum
slagi. Fyrst bleiv ein avtalað gjørd við donsku stjórnina um at seta ein eftirlitsradara
upp í Føroyum, har kostnaðurin við uppsetan varð mettur til 400 mió. kr. herav ein
rímiligur partur til klárgering og bygging á Sornfelli. Arbeitt hevur verið við at fáa
formligu viðurskiftini um leigu, avseta økið við meira upp á pláss. Onki nýtt er komið
frá landsstýrinum um hetta málið seinastu tíðina.
27. januar í 2025 skrivaði Uttanríkis- og vinnumálaráðið m.a. soleiðis í tíðindaskrivi:
”Danmark setur til samans 50 mió. av komandi 8 árini til møguligar íløgur í felags
ætlanir, ið tæna bæði hernaðarligum og sivilum endamálum. Hvørjar ætlanir, talan
verður um, verður avrátt nærri, undir hesum eisini, um fíggingarleist, t.d. felags íløgur
og rakstur.” 21 mió. kr. vórðu játtaðar til at brúka í 2025, men enn er einki ítøkiligt
upplýst frá landsstýrinum um, hvat játtanin verður brúkt til, ella um hon verður brúkt.
Eiheldur er nøkur útmelding komin um, hvat tær 50 mió kr. ítøkiliga skulu brúkast til.
Nú er ein nýggj verjuavtala gjørd, sum samlað gevur eina íløgu í trygd og verju í
ríkisfelagsskapinum uppá 88 milliardir. Í avtalutekstinum, sum semja fekst um tann 10.
oktober 2025, stendur: “Aftaleparterne og Naalakkersuisut er derfor enige om at
etablere et nordatlantisk søkabel, der forbinder Danmark og Grønland. Regeringen og
Færøernes Landsstyre vil hurtigst muligt drøfte mulighederne for, at søkablet også
knyttes op til teleinfrastrukturen i Færøerne.” Sostatt er semja millum donsku og
grønlendsku stjórnirnar um ein sjókaðal, men Føroya landsstýri er ikki komið til eina
niðurstøðu hesum viðvíkjandi.

-- 1 of 2 --

Ongin ivi er um, at Føroyar hava brúk fyri fleiri og betri samskiftismøguleikum við
útheimin, bæði tí vit bert hava tveir kaðlar, og tí at tørvurin á kapasiteti veksur við
risafetum hvørt ár, og hetta er ein sera kostnaðarmikil íløga.
Fyri at fáa greiðu á, hví Føroyar ikki eru við í verjusemjuni, og hvussu longu játtaður
peningur verður nýttur, verða hesir spurningar settir.
Á Løgtingi, 13. oktober 2025
Bárður á Steig Nielsen

-- 2 of 2 --