52-022/2025

Dagf. 30. september 2025
HMR j. nr. 25/25210-4
Súsanna Bertholdsen
landsstýriskvinna
Svar
upp á
Fyrispurning nr. 52-022/2025 eftir § 52a í tingskipanini, um sjúkraviðgerð uttanlands, frá
Erling Eidesgaard, løgtingsmanni.
Spurningarnir vóru soljóðandi:
1. Hvørjar upphæddir keypa vit árliga sjúkraviðgerð fyri uttanlands skift á lond aftur til 1976
ella so langt aftur, sum tøl eru tøk?
2. Hvørjar upphæddir brúka vit uppá ferðing og gisting í sambandi við sjúkraviðgerð
uttanlands skift á lond aftur til 1976 ella so langt aftur, sum tøl eru tøk?
3. Hví sendir føroyska sjúkrahúsverkið krabbameinssjúklingar til Danmarkar í viðgerð, tá
hagtøl støðugt vísa, at yvirlivilsisratan í eitt nú Svøríki er munandi hægri?
4. Hvat hevði eykakostnaðurin (ella sparingin) verið, um krabbameinssjúklingar í staðin fyri á
Ríkissjúkrahúsið vórðu sendir til Skånes Universitetssjukhus?
Svar:
Til spurning 1
Upphæddirnar í talvuni niðanfyri eru tiknar úr Búskaparskipan Landsins (BSL). Tað verða ikki
skrásett lond í skipanini, men í svarinum hevur Sjúkrahúsverkið mett, hvat land, veitarin hoyrir til.
Dátur finnast ikki aftur til 1976 í BSL, men aftur til 1997. Fyrivarni má takast fyri, at
skrásetingarháttur og játtanarháttur kann vera broyttur við árunum. Tí skal fyrivarni, sambært
Sjúkrahúsverkinum, takast fyri tølunum frá 1997 fram til 2017.
Tølini eru frá stovnsnummar 121720 Serviðgerð uttanlands – og útreiðslur beinleiðis til
viðgerðarstovnar eru tiknar við.
Talvan niðanfyri er býtt á Danmark, Ísland, Noreg, Svøríki, Týskland, Bretland, Sveits og “Onnur
lond”. Sjúkrahúsverkið hevur valt at bólka “Onnur lond”, tí at tølini gerast so smá, at tað kann
gerast ov lætt at eyðmerkja, hvørjar sjúklingar talan er um.

-- 1 of 3 --

Talva 1. Útreiðslur til sjúkraviðgerð uttanlands, býtt á lond
Til spurning 2
Sambært Sjúkrahúsverkinum verða útreiðslur til ferðing og gisting ikki greinaðar á lond, tí ber ikki
til at upplýsa hetta. Niðanfyri er talva, ið vísir býtið millum ferðing og gisting yvir ár, eins og hvat
útreiðslurnar til sjúklingahotellið Tórshavn hava verið um árið. Á sama hátt sum í spurningi 1 ber
ikki til at fáa data aftur til 1976, men Sjúkrahúsverkið metir at tølini tey seinastu 10 árini eru
álítandi. Sí talvu niðanfyri.
Talva 2. Útreiðslur til ferðing og uppihald
2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
Tíma- og dagpeningur 	278 273 349 329 396 369 312 417 297 345 300
Náttarviðbøtur 	6 	6 	11 	8 	17 	15 	10 	15 	12 	6 	4
Vistarhald 	975 1.166 1.686 2.198 2.659 1.459 1.437 1.316 1.478 2.013 1.741
Akfør 	1.504 2.148 2.435 2.550 2.718 2.687 2.249 1.869 1.367 1.732 1.856
Loftvegis 	18.912 18.295 20.704 18.733 17.988 18.619 16.372 20.509 18.374 22.599 21.027
Sjóvegis 	134 143 150 100 	76 	92 154 172 227 158 	78
Sjúklingahotellið Tórshavn 17.388 17.839 18.346 19.082 20.383 20.545 21.355 22.809 24.131 25.656 26.307
39.197 39.870 43.681 43.000 44.237 43.786 41.889 47.107 45.886 52.509 51.313

-- 2 of 3 --

Til spurning 3
At yvirlivilsisratan er hægri summastaðni enn aðrastaðni, er ikki einans treytað av sjálvari
viðgerðini, sum viðkomandi fær á sjúkrahúsi. Onnur viðurskifti eru eitt nú, lívsháttur (t.d. royking,
alkohol, kostur og rørsla). Eisini hevur tað týdning, hvussu skjótt sjúklingurin ger vart við seg,
hvussu skjótt hesin verður útgreinaður, og hvussu skjótt sjúklingurin kemur í viðgerð.
At sjúklingar verða sendir til Danmarkar hongur millum annað saman við, at okkara viðgerðir
hanga tætt saman við tær skipanir, viðgerðarætlanir (protokollir) v.m., sum verða brúktar í
Danmark. Í Føroyum brúkar Sjúkrahúsverkið til dømis somu krabbameinsviðgerðarætlanir sum í
Danmark. Løggildingar hjá heilsustarvsfólkunum eru eisini danskar og leiðreglur í heilsuverkinum
fylgja í stóran mun donskum leiðreglum.
Logistiskt eru fleiri fyrimunir at senda sjúklingar til Keypmannahavnar. Vit hava sera gott
ferðasamband til Keypmannahavnar, og stutt er á sjúklingahotell og sjúkrahús. Vit hava eitt
sjúklingahotell í Keypmannahavn, har flestu sjúklingarnir búgva, tá teir skulu í viðgerð, og gott
ferðasamband er millum sjúklingahotellið og sjúkrahúsini í Keypmannahavn.
At senda sjúklingar til Danmarkar merkir eisini, at nógvir av sjúklingunum eru í kendum umhvørvi,
fleiri teirra hava skyldfólk, vinfólk og kenningar í Danmark, og hetta kann ofta verða ein góð hjálp í
einari annars torførari støðu.
Alt hetta spælir sín leiklut í, at flestu føroysku sjúklingarnir, ið hava tørv á serviðgerð uttanlands,
verða sendir til viðgerð í Danmark.
Til spurning 4
Sambært Sjúkrahúsverkinum er ilt at siga, hvat eyka kostnaðurin (ella sparingin) hevði verið, um
krabbameinssjúklingar vórðu sendir til Skånes Universitetssjúkrahús heldur enn Ríkissjúkrahúsið.
Tá ið Sjúkrahúsverkið vanliga samanber við sjúkrahús í Danmark, brúka tey ein sonevndan DRG
takst (ein standard kostnaður fyri viðgerðir), sum tey hava atgongd til. Í Svøríki brúka tey ikki
hendan takstin og Sjúkrahúsverkið kennir ikki til nakran líknandi takst ella skipan, sum tey kunnu
fáa atgongd til.
Regiónirnar í Danmark geva avsláttur, sum ger at Sjúkrahúsverkið kann fáa betri prísir, men tað er
ikki givið, at tað sama hevði verið galdandi í Svøríki.
Sambært Sjúkrahúsverkinum er ómøguligt at fáa eina nágreiniliga kostnaðarmeting fyri Skånes
Universitetssjukhus uttan so, at Sjúkrahúsverkið biður um eitt ítøkiligt viðgerðartilboð, sum tey
ynskja at fara víðari við.
Heilsumálaráðið, 30. september 2025
Súsanna Bertholdsen
landsstýriskvinna

-- 3 of 3 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Erling Eidesgaard, løgtingsmaður
Svarari: Súsanna Bertholdsen, landsstýriskvinna í heilsumálum
Evni: Sjúkraviðgerð uttanlands
Spurningar:
1. Hvørjar upphæddir keypa vit árliga sjúkraviðgerð fyri uttanlands skift á lond
aftur til 1976 ella so langt aftur, sum tøl eru tøk?
2. Hvørjar upphæddir brúka vit uppá ferðing og gisting í sambandi við
sjúkraviðgerð uttanlands skift á lond aftur til 1976 ella so langt aftur, sum tøl
eru tøk?
3. Hví sendir føroyska sjúkrahúsverkið krabbameinssjúklingar til Danmarkar í
viðgerð, tá hagtøl støðugt vísa, at yvirlivilsisratan í eitt nú Svøríki er munandi
hægri?
4. Hvat hevði eykakostnaðurin (ella sparingin) verið, um krabbameinssjúklingar í
staðin fyri á Ríkissjúkrahúsið vórðu sendir til Skånes Universitetssjukhus?
Viðmerkingar:
Í einum innslagi í Degi og Viku í síðstu viku vóru hagtøl á skíggjanum, ið vístu, at vit
eru aftast í Norðurlondum, tá talan er um at vera á lívi fimm ár eftir, at krabbi er
staðfestur. Hetta er ein syrgilig staðfesting og læknastjórin, Tummas í Garði, vissaði
um, at arbeitt verður við at bøta um støðuna. Tað, sum loypur í eyguni er, at
næstaftast, beint framman fyri okkum, er tað danska sjúkrahúsverkið. Og hagar velja
vit, av øllum, at senda so gott sum allar okkara sjúklingar.
Vit dúva í stóran mun uppá at keypa sjúkraviðgerðir uttanlands. Serliga, tá talan er um
sjúkur, ið tað natúrliga eru fáir tilburðir av orsakað av lítla fólkatalinum. Vit keypa
okkum atgongd til serfrøðingar við drúgvum royndum og sum dagliga viðgera nógvar
sjúklingar við somu sjúku. Hóast tað er dýrt, trupult og langt at fara, so kann hendan
støðan vera ein stórur fyrimunur, tí eru vit skilagóð og ikki ov vanabundin, so skuldi
borið til at broderað seg til tær bestu viðgerðirnar í grannalondunum.
Øll Norðurlond hava neyv hagtøl, og vit kunnu sostatt keypa tað besta av øllum
hillum. Bestu krabbameinsúrslit hava sviar. Sambært Google Maps tekur tað 28
minuttir at koyra frá flogvøllinum í Kastrup til “Skånes Universitetssjukhus”, og tað
tekur 26 minuttir at koyra til “Ríkissjúkrahúsið”. Neyvan er tað fyri at spara tveir
minuttir, at vit velja at senda allar krabbasjúklingar til sjúkrahúsverkið við

-- 1 of 2 --

næstringastu hagtølunum í Norðurlondum.
Tí verða hesir spurningar settir.
Á Løgtingi, 18. september 2025
Erling Eidesgaard

-- 2 of 2 --