52-019/2025

Løgtingið 	26. september 2025
Tinghúsvegur 1-3 	J.nr: 25/24868
Postboks 208 	Tygara skriv: 52-019/2025
100 Tórshavn 	Viðgjørt: FLE
Svar
til
skrivligan fyrispurning nr. 52-019/2025 eftir tingskipanini § 52a til Aksel V. Johannesen,
løgmann, frá Jaspur Langgaard, løgtingsmanni, um tunnilsgjaldið í Eysturoyar- og
Sandoyartunlunum
Spurningar:
1. 	Hvussu stóran part av landskassaveðhaldinum í 2025 verður neyðugt hjá
Tunnilsfelagnum at brúka?
2. 	Lækkar tunnilsgjaldið, tá felagið hevur avlop, og hvussu nógv sær løgmaður fyri sær, at
gjaldið lækkar?
3. 	Hvussu metir løgmaður, at ein slík príslækking hevði ávirkað inntøkurnar hjá
Tunnilsfelagnum?
Svar til spurning 1
Í løgtingsfíggjarlógini fyri 2025 eru játtaðar 12 mió. kr. til ferðsluveðhald til P/F Eystur- og
Sandoyartunlar. Av játtanini á 12 mió. kr. brúkar tunnilsfelagið 3,44 mió. kr. í 2025.
Ferðsluveðhaldið verður gjørt upp fyri eitt hálvt ár í senn, og útgoldið fyrst í hálvárinum eftir. Øll
útreiðslan av ferðsluveðhaldinum í 2025 kemur frá fyrru hálvársuppgerðini, sum varð roknað út frá
inntøkum og útreiðslum hjá tunnilsfelagnum í seinna hálvári í 2024. Uppgerð av inntøkum og
útreiðslum fyrra hálvár í 2025 vísir, at raksturin av P/F Eystur- og Sandoyartunlar hevur verið í
javnvág í 2025.
Í 2022 vórðu brúkaragjøldini tillagað við størri avsláttri fyri tey, sum koyra ofta, og landskassin átók
sær at rinda tunnilsfelagnum ein ferðslustuðul upp á 7 mió. kr. árliga.
Í sambandi við uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2026 er mett, at tørvur ikki longur er á
ferðslustuðlinum úr landskassanum til P/F Eystur- og Sandoyartunlar fyri at hava tey brúkaragjøld

-- 1 of 3 --

2 / 3
og tann avsláttur, sum nú eru galdandi. Fyri at vera varin er tó 1 mió. kr. sett av til
veðhaldsútreiðslur, tí enn er ikki endaliga staðfest, at raksturin er í javnvág uttan ferðslustuðul.
Til spurning 2
P/F Eystur- og Sandoyartunnil fer væntandi at hava javnvág í rakstrinum í 2026, og við tíðini verður
tað væntandi møguligt at lækka brúkaragjaldið.
Partabrøv felagsins eru ogn landsins, og brúkaragjøldini skulu ikki vera hægri enn neyðugt til
rakstur og viðlíkahald, umframt at gjalda niður skuld sambært lánsavtaluni. Tá ið felagið hevur
staðfest eitt avlop, ætli eg, at hetta verður brúkt til at rinda fyri lækking av brúkaragjøldunum. Tí er
ætlanin hjá mær, at brúkaragjøldini lækka, tá felagið hevur avlop. Um verandi ferðsluvøkstur heldur
fram er sannlíkt, at fyrsta príslækkingin kann koma í 2027 ella 2028. Tað kann eisini vera skilagott,
at felagið hevur eina ávísa konsolidering til óvæntaðar útreiðslur, sum kunnu koma, og at standa
ímóti við, um inntøkurnar minka eina tíð.
Til spurning 3
Í øllum undirsjóvartunlunum hevur landskassin fíggjað ein part av íløguni, meðan brúkaragjøldini
hava fíggjað raksturin og ein part av íløguni. Tá ráð hava verið til tað, hava tunnilsfeløgini lækkað
brúkaragjøldini.
Sum spyrjarin vísir á, vísa royndir og kanningar at brúkaragjøld ávirka ferðsluna. Vit hava eisini
sæð í Vágatunlinum og Norðoyatunlinum, at støddin á brúkaragjøldunum hevur ávirkað
ferðslumongdina. Tá brúkaragjøldini lækka, økist ferðslan. Hetta merkir eisini, at ein partur av
inntøkumissinum frá lægri gjøldum kemur inn aftur orsakað av øktari ferðslu.
Verandi prísskipan fyri Eysturoyar- og Sandoyartunlar hevur avsláttur til tey, sum koyra ofta. Fyrstu
10 túrarnir millum Eysturoy og Streymoy ella í Sandoyartunlinum kosta 75 kr. fyri ein vanligan bil,
túrar nummar 11 – 20 kosta 65 kr., túrar nummar 21 – 30 kosta 40 kr., túrar 31 – 40 kosta 30 kr., og
túrarnir eftir tað eru ókeypis. Tað gevur øktar inntøkur, um onkur, sum koyrir sjáldan og altíð rindar
75 kr., fer at koyra meira, eftir at brúkaragjøldini lækka, men hinvegin gevur tað onga meirinntøku,
um onkur, sum longu koyrir í minsta lagi 40 túrar um mánaðin fer at koyra meira, eftir at
brúkaragjøldini lækka.
Tað er tí ikki lætt at meta um, hvussu nógv inntøkurnar minka, um brúkaragjøldini lækka. Hetta er
orsøk til at vera varin. Ein avbjóðing er eisini, at tá raksturin av P/F Eystur- og Sandoyartunlar
gevur hall, er tað skattgjaldarin sum rindar, um brúkaragjøldini verða lækkað. Tí haldi eg, at rættast
er at bíða til raksturin av P/F Eystur- og Sandoyartunlum er í javnvág og gevur avlop.
Um úrslitið hjá felagnum verður betri enn væntað, skal tað sjálvsagt koma brúkarunum til góðar.

-- 2 of 3 --

3 / 3
Í Tinganesi, 26. september 2025
Aksel V. Johannesen
løgmaður

-- 3 of 3 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir §52a í Tingskipanini
Spyrjari: Jaspur Langgaard, løgtingsmaður
Svarari: Aksel V. Johannesen, løgmaður
Evni: Tunnilsgjaldið í Eysturoyar- og Sandoyartunlunum
Spurningar:
1. Hvussu stóran part av landskassaveðhaldinum í 2025 verður neyðugt hjá
Tunnilsfelagnum at brúka?
2. Lækkar tunnilsgjaldið, tá felagið hevur avlop, og hvussu nógv sær løgmaður fyri sær, at
gjaldið lækkar?
3. Hvussu metir løgmaður, at ein slík príslækking hevði ávirkað inntøkurnar hjá
Tunnilsfelagnum?
Viðmerkingar:
Ikki er staðfest, hvussu nógv landskassin faktiskt verður noyddur at gjalda í veðhaldi í 2025
– metingarnar síggja út til at benda á, at tað kunnu verða 0 krónur, um ferðslan heldur fram
at vaksa, sum hon hevur gjørt.
Ferðslan í Eysturoyar- og Sandoyartunlunum er vaksin nógv seinastu árini, og hetta vísir,
hvussu týdningarmiklar hesar samferðsluverkætlanir eru vorðnar fyri bæði borgarar og
vinnu. Samstundis vita vit frá altjóða kanningum, at prísurin fyri at koyra hevur beinleiðis
ávirkan á ferðslumynstrið.
Hetta merkir, at lægri gjøld føra til størri ferðslu, og at inntøkurnar hjá felagnum tí kunnu
vera umleið tær somu, hóast kostnaðurin fyri bilførarar verður lækkaður.
Tí er tað natúrligt at seta spurningin, hvussu stóran part av landskassans veðhaldi neyðugt
verður hjá felagnum at taka í nýtslu, hvørt og hvussu nógv prísurin kann lækkast, tá felagið
fær avlop, og hvussu ein møgulig príslækking síðan hevði ávirkað inntøkurnar hjá
Tunnilsfelagnum.
Á Løgtingi, 16. september 2025
Jaspur Langgaard

-- 1 of 1 --