52-019/2024

L Ø G M A N S S K R I V S T O V A N
P r i m e M i n i s t e r ´ s O f f i c e
Tinganes - Fo-100 Tórshavn – Faroes
Tel: (+298)306000 – e-mail: info@tinganes.fo - www.lms.fo
Løgtingið
Svar
uppá
skrivligan fyrispurning nr. 019/2024 eftir tingskipanini § 52a til Aksel V. Johannesen, løgmann,
frá Bárði á Steig Nielsen, løgtingsmanni, um ríkisveitingina
Fyrispurningurin var soljóðandi:
1. Ætlar løgmaður at halda fast við at skerja ríkisveitingina, hóast búskaparstøðan er munandi
broytt?
Svar:
Í samgongusemjuni frá desember 2022 vórðu Javnaðarflokkurin, Tjóðveldi og Framsókn samd um eina
lagaliga lækking av ríkisveitingini við 25 milliónum árliga. Tó fekk Javnaðarflokkurin tað fyrivarni við, at:
“Um búskaparliga støðan broytist, og vøksturin verður negativur, verður ætlanin endurskoðað.”
Tað er rætt, sum spyrjarin nevnir, at Búskaparráðið í síni seinastu frágreiðing væntar eina minking av
búskaparvøkstrinum í 2025, so tey vænta ein vøkstur á 3,3 %. Men talan er ikki um negativan
búskaparvøkstur.
Neyðugt er at taka ávís fyrivarni fyri metingarnar, tí stór óvissa er um metingarnar um búskapargongdina
fram í tíð. Til dømis metti Búskaparráðið í sínari várfrágreiðing fyrr í ár, at vøksturin bert fór at verða
2,8% í 2025. Tískil hevur Búskaparráðið hækkað metingina í seinastu frágreiðing við einum hálvum
prosentstigi.
Við einum mettum búskaparvøkstri á 3,3 %, sum liggur langt frá einum negativum búskaparvøkstri, er
ikki grundarlag fyri at endurskoða ætlanina um at skerja ríkisveitingina, men um støðan broytist og
búskaparvøksturin verður negativur, verður ætlanin um ríkisveitingina endurskoðað.
Í Tinganesi, 16. september 2024
Aksel V. Johannesen
løgmaður

-- 1 of 1 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Bárður á Steig Nielsen, løgtingsmaður
Svarari: Aksel V. Johannesen, løgmaður
Evni: Ríkisveitingin
Spurningar:
1. Ætlar løgmaður at halda fast við at skerja ríkisveitingina, hóast
búskaparstøðan er munandi broytt ?
Viðmerkingar:
Frágreiðingin hjá Búskaparráðnum staðfestir, at føroyski búskapurin er undir trýsti, og
neyðugt er við tiltøkum bæði á inntøku- og útreiðslusíðuni.
Búskaparráðið vísir á, at stóri vøksturin í búskapinum er fallin munandi, frá at hava
verið upp ímóti 10 % niður í 3 % í leypandi prísum, samstundis sum prístalið hevur
verið munandi hægri seinastu árini. Tað kundi tí bent á, at realvøksturin í føroyska
búskapinum ikki longur er positivur.
Í samgonguskjalinum er ásett, at um búskaparstøðan broytist munandi, skal ætlanin
um at skerja ríkisveitingina endurskoðast, sum helst merkir, at skerjingin verður
steðgað.
Við skerjingunum seinastu tvey árini eru kr. 75 mió. í fruminntøkum tiknar úr
føroyska búskapinum, og um ætlanin hjá samgonguni heldur fram, verða kr. 250 mió.
færri til vælferðina - heilsuverk, almannaverk, skúlaverk o.s.fr.
At skerja inntøkurnar við kr. 25 mió. er á leið tað, sum sparingin er við at hækka
pensjónsaldurin við einum ári, at barnafamiljur fingu ein lætta í skattinum á kr. 2.000,
ella at lesandi fingu eina prísjavnan pr. 1. august á kr. 1.000.
Nú búskaparútlitini eru broytt munandi, og harður lútur má til at fáa javnvág á
landsins fíggjarlóg, kundi væntast at løgmaður tók um endan og kravdi, at ongar
inntøkur skulu skerjast, tí tað gongur út yvir vælferðina í Føroyum. Tí verður hesin
spurningur settur.
Á Løgtingi, 5. september 2024
Bárður á Steig Nielsen

-- 1 of 1 --