52-008/2024

B A R N A - O G Ú T B Ú G V I N G A R M Á L A R Á Ð I Ð
J. H. Schrøtersgøta 7 • FO-100 Tórshavn • Tel: +298 306500 • bumr@bumr.fo
Løgtingið 16. august 2024
Tinghúsvegur 1-3 Mál: 22/22133-80
110 Tórshavn Viðgjørt:
Svar
upp á
skrivligan § 52a fyrispurning nr. 52-008/2024 frá Liljuni Weihe, løgtingskvinnu, settur Djóna
Nolsøe Joensen, landsstýrismanni í barna- og útbúgvingarmálum, um børn og ung, sum verða
send av landinum.
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Hvussu nógv børn og ung, sum koma undir ábyrgdarøkið hjá landsstýrismanninum, eru flutt
av landinum seinastu 5 árini?
2. Hvussu nógv eru farin “sjálvboðið” á t.d. eftirskúla ella annan stovn í Danmark?
3. Hvussu nógv hevur hetta kostað?
4. Í hvønn mun senda kommunalu barnaverndartænasturnar børn og ung av landinum uttan um
landsmyndugleikan?
5. Hvussu vil landsstýrismaðurin tryggja, at vit frameftir taka okkum av okkara egnu
borgarum?
Svar
Til 1 og 3: Í 2019 vóru tað 7 ungdómar, sum høvdu pláss á samdøgursstovni í Danmark sambært
barnaverndarlógini.
Eftirfylgjandi hevur talið verið 7 (í 2020), 5 (í 2021) 6 (í 2022) og í 2023 var talið 4.
Viðmerkjast skal, at uppihaldið hjá hvørjum borgara í flestu førum gongur yvir um ár.
Tann 14. august 2024 hava 2 børn pláss á samdøgursstovni í Danmark.
Tað er Føroya Kærustovnur, áður Høvuðsbarnaverndarnevndin, ið tekur avgerð um pláss á
samdøgursstovni sambært barnaverndarlógini. Almannaverkið umsitur játtanina.
Til 2 og 4: Barnaverndartænastunar hava ikki hagtøl fyri, hvussu ofta tær hava játtað at gjalda heilt
ella partvíst fyri uppihald á t.d. eftirskúla í Føroyum ella Danmark.
Barnaverndartænasturnar hava møguleika at seta ymsar fyribyrgjandi fyriskipanir í verk í
barnaverndarmálum, og eitt uppihald á eftirskúla uttanlands er ein partur av fyriskipanum, sum kunnu
setast í verk sambært § 15 í barnaverndarlógini.

-- 1 of 2 --

B A R N A - O G Ú T B Ú G V I N G A R M Á L A R Á Ð I Ð
J. H. Schrøtersgøta 7 • FO-100 Tórshavn • Tel: +298 306500 • bumr@bumr.fo
2/2
Slík fyriskipan kann bert verða sett í verk við samtykki frá foreldramyndugleika og barni, sum er fylt
15 ár. Hetta er ikki ein fyriskipan, sum verður ofta nýtt, men tað kunnu vera umstøður í heiminum,
ella hjá barninum, sum eru orsøk til, at slík fyriskipan verður mett gagnlig fyri barnið. Talan er tískil
ikki um, at ein trupulleiki verður fluttur av landinum, men heldur um, at børn, sum eru partur í einum
barnaverndarmáli, eins og onnur børn, skulu hava møguleika fyri at fara á eftirskúla at menna seg
persónliga. Talan er tí um ein møguleika og eitt tilboð.
Til 5: Tað er eitt av aðalmálunum at veita hóskandi tilboð í Føroyum til børn og ung sambært
barnaverndarlógini, soleiðis at vit ikki noyðast at veita tænastuna uttanlands, og tølini til spurning 1
og 3 geva eina ábending um, at vit í størri mun megna hetta í Føroyum nú enn fyri tíð síðani.
Landsstýrismaðurin fegnast um, at vit tey seinastu 4 árini hava fingið tveir nýggjar samdøgursstovnar
í Føroyum, ein samdøgursstovn til ung við etingarólagi, og ein stovn til ung, ið sjálvskaða seg. Hetta
hevur havt við sær, at vit nú kunnu veita hesi tilboð í Føroyum heldur enn at veita tilboðið uttanlands.
Orsøkin til, at vit veita tilboð uttanlands, er, tá tann ungi hevur so mikið umfatandi tørv, at vit ikki
meta okkum at kunna veita nøktandi tænastu í Føroyum. Slíkar avbjóðingar krevja servitan og
royndir, sum vit ikki hava. Sama avbjóðing sæst eisini í donskum kommunum, har kommunurnar
keypa spesialiseraða tænastu frá hvørjum øðrum og frá regiónunum. Hetta tí, at tað krevur eina ávísa
mongd av borgarum fyri at uppbyggja og halda við líka tað høga fakliga og spesialiseraða støði, ið
krevst.
Landsstýrismaðurin metir tað tó vera av stórum týdningi, at vit áhaldandi gera neyðugar íløgur innan
barnaverndarøkið og stovnar innan hetta øki, soleiðis at vit fáa gagnnýtt ta vitan, vit longu nú hava,
umframt at vit tryggja okkum ta servitan, vit ikki hava.
Vinarliga
Barna- og útbúgvingarmálaráðið
Djóni Nolsøe Joensen
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Liljan Weihe, løgtingskvinna
Svarari: Djóni Nolsøe Joensen, landsstýrismaður í barna- og útbúgvingarmálum
Evni: Børn og ung, sum verða send av landinum
Spurningar:
1. Hvussu nógv børn og ung, sum koma undir ábyrgdarøkið hjá
landsstýrismanninum, eru flutt av landinum seinastu 5 árini?
2. Hvussu nógv eru farin “sjálvboðið” á t.d. eftirskúla ella annan stovn í
Danmark?
3. Hvussu nógv hevur hetta kostað?
4. Í hvønn mun senda kommunalu barnaverndartænasturnar børn og ung av
landinum uttan um landsmyndugleikan?
5. Hvussu vil landsstýrismaðurin tryggja, at vit frameftir taka okkum av okkara
egnu borgarum?
Viðmerkingar:
Á hvørjum ári verða føroysk børn og ung send til Danmarkar á stovn av føroyskum
myndugleikum, tí vit ikki hava nøktandi tilboð til tey í Føroyum. Hetta eru børn, sum
hava stórar og samansettar avbjóðingar.
Heldur enn at lofta teimum og hjálpa teimum í teirra heimliga umhvørvi, verða tey
send til eitt fremmant land, við einum fremmandum máli og fremmandari mentan.
Langt burturi frá familju, næstringum og øllum tí, sum er kent. Hetta kann sjálvsagt
ikki góðtakast og má sjálvandi steðgast.
Tað er eisini torført at fáa neyvt innlit í, hvussu nógv børn og ung verða send av
landinum, tí summi fara “sjálvboðið”, summi verða flutt til Danmarkar av
barnaverndartænastunum, summi umvegis heilsuverkið og uppaftur onnur umvegis
Almannaverkið. Sum skilst verða summi børn og ung send meira ella minni
“sjálvboðið” av landinum á t.d. eftirskúla ella annan stovn. Eisini ber illa til at vita,
hvørt summi verða send av landinum av kommunala myndugleikanum og ikki einans
eftir avgerð hjá Føroya Kærustovni, fyrrverandi høvuðsbarnaverndini.
Av tí sama er eisini trupult at lýsa, hvat skal gerast fyri at steðga hesum og gera sær
eina meting av, hvussu nógv hetta kostar landinum í krónum og oyrum. Tí verða hesir
spurningar settir teimum landsstýrisfólkunum, sum varða av hesum børnum og
ungum: landsstýrisfólkini í barnamálum, almannamálum og heilsumálum.
Á Løgtingi, 5. august 2024
Liljan Weihe

-- 1 of 1 --