LM-041/2025

frú forkvinna endiliga eitt heiti á eina lóg sum er til at lesa tí hetta er eitt álitið uppskot til løgslóm broyting og løgslóm aftur rindan av heilsutrygdagjaldi tað var tað tað er sjálvur sum hava lagt málið fram fjórða novembur tvey túsund og fimmogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð sjeynda novembur er tað beint í trinnarnevndina nevndin er viðgjørt málið á fundum ellinta og átjanda novembur fimmogtjúgu undir viðgerðini á málunum er nevndin á fund við áða felagið antarits felagið føroyskir fiskimenn uttanlands landsstýriskvinna í fíggjarmálum rudvang og landsstýriskvinna í heilsumálum súsannu bertelsen undir viðgerðini á málunum er nevndin býtt siga meiriluta og ein minnilutin meirilutin er sjálvur ódniskólið jóhan dahl og jaspur langoyrd hevur hesar viðmerkingar í tíggju ár hava persónar sum av órøttum hava goldið heilsutrygdagjald verður drignir ígjøgnum allar kæru og dómsmyndugleikar sum eru í hesum landinum allir hesir kæru og dómsmyndugleikar hava givið persónunum viðhald sum merkir at teir hava goldið heilsutrygdagjald av órøttum hetta er einkult persónar upp ímóti tí almenna kæristovnur føroyarættur landsrættur enntá drignir í hægsta rætt allir hava givið persónunum viðhald og so kemur tað heldur eina fylgja dómsavgjørð so velur landsstýrið at leggja uppskot fyri løgtingið um at afturrinda hetta gjald í løgsmál nummar sjeyoghálvtrýss tvey túsund og fýraogtjúgu meirilutin í løgtinginum samtykti eftir og lógaruppskot men lógin til einkis ger dómsavgerðina við at seta eina nýggja treytin so ikki øll sum hava goldið kunnu fáa aftur tað vóru so øll tey sum høvdu goldið sum áttu at fáa aftur men nú velur mann burturúr landsstýrið væntaði upprunaliga at lógin fór at fevna um umleið tólv hundrað persónar og tað fór at kosta landinum umleið tveyogtjúgu milliónir krónur men í dag síggja vit sjón fyri søgn hendan her avmarkingin útveljingin ella fráveljingin riggar tí at seyggjunda novembur í ár vóru bara trýss umsóknir komnar har seksogfýrs av teimum umsóknir avgreiddir av teimum avgreiddu umsóknum hava bert tretivu persónar fingið fult viðhald seksogtretivu partvíst viðhald og tjúgu hava fingið noktandi svar upplýst er fyri nevndini at higartil hava sostatt bert seksogtrýss persónar fingið endurgjald og at samlaða upphæddin er umleið tvær milliónir og at sæð ljósunum av landsstýrið væntaði tólv hundrað persónar og tveyogtjúgu milliónir so her vita vit at nógv eru dottin niður ímillum lógin avmarkar sera nógv bæði av nýggjari treyt um endurgjald og at persónarnir sjálvir skulu skjalprógva alt meira enn tíggju ár aftur í tíðina hvussu nógv inni her hava øll skjøl við sínum viðurskiftum liggjandi tíggju ár aftur í tíðina norðurskommensjón um sosial sikkring ásetir greitt at persónar ikki skulu rinda til sosiala trygging í myndlondum samstundis tað hava tólv hundrað persónar gjørt í mong ár fyri nógvar í langt meira enn tíggju ár lógin um endurrindan á heilsingardjaldi ásetir at um persónur hevur fingið frádrátt í føroyska skattinum av norska inngjaldinum skal hesin ikki fáa afturrindagjaldið konvensjonin nevndir einki um frádrátt og tykist henda treyt at verið ósamsvarig við konvensjonina rættarskipanin nevndi nakað um hetta men vísti til konvensjonina ikki nóg mikið í tí lógin tykist eisini at vera órættvíst føroyski fiskimenn sum hava siglt til norra eru til dømis sambært norðurlendsku tvískattaavtaluni bert skattgild skyldigir í føroyum fyri hesar merkir tað at teir hava goldið allan sín skatt í føroyum fólk skattgildir í føroyum men fáa einki av heilsutrygdargjaldinum aftur tí inngjaldið í norra er driðið frá í føroyska skattinum hinvegin hava persónar sum hava arbeitt hjá norskum arbeiðsgevara bert verið skattgildir í norra tað vil siga ikki skattgildir í føroyum og tað er eftir tvískattaavtaluni tað merkir at teir persónarnir ikki hava havt fyri neyðini at trekkja norska fólkutrygd frá í skatti í føroyum tað merkir so at hesi sum ikki hava rindað skatt í føroyum fáa alt aftur meðan persónar sum hava rindað allan skattin í føroyum fáa einki aftur hetta heldur meirilutin vera sera órættvíst í samband við umsóknir eftir galdandi lóg áliggur tað viðkomandi umsøkjara at finna og leggja við øll skjaprógv hetta kann ikki vera rímiligt tí fyri tað fyrsta skal borgarin finna øll skjøl meir enn tíggju ár aftur tíðina í øðrum lagi hevur taks flestu upplýsingarnar í fyrileggjandi uppskoti verður útvegan á skjølunum álegd taks sum frammanundan hevur upplýsingar undir nevndarviðgerðini hevur taks gjørt vart við at tey hava allar sjálvuppgávur hjá viðkomandi persónum og at taks hevur atgongd til upplýsingar frá norskum skattamyndugleikum men taks hevur ikki atgongd til norsku fólkutrygd nav hetta hevur upplýsingar frá taks fólkutrygd nav fáast til vega av borgarum sjálvur síðan vit skrivaðu hetta í áliti eru mær send skjøl tað vil siga skattuuppgerðir hjá føroyingum sum hava siglt til norra og á tí skattuuppgerðini stendur hvat er goldið til fólkutrygd nav so tá ið taks sigur at tey ikki hava atgongd til fólkutrygd so vita tey hvat er goldið til nav tí tað stendur í skattuuppgerðini og tað vil siga skattuuppgerðini sum tey hava atgongd til so hesar upplýsingarnar eru ikki heilt rættar men vit mæla tó til at broyta hesa ásetingin í lógaruppskotinum soleiðis at upplýsingarnar um inngjaldið til fólkutrygd nav tað skal útvíðast á umsøkjum sjálvur so burtur gudsur verið friður men hetta kann sum sagt taks gera bara við at kontakta norsku skattamyndugleikarnar tí har eru tølini púra opin fyri tað men lat fara vón um at fáa uppskot samtykt so ynskir meirilutin at halda fast við at lógin verður longd til at hava gildið til fyrsta januar sjeyogtjúgu hendan lógin og maturgjald fer úr gildi á nýggjárinum og tað eru altso seksogtrýss av tólv hundrað persónum sum hava fingið afturrinda tí mann hevur koyrt eina fyntu inn sum frátekur rættin og lurta nú at fáa aftur hava øll tey sum ongan skatta var rindað í føroyum men gud náðir tey sum hava øll hesi árini hava rindað allan sín skatt í føroyum tey skulu einki fáa tað er ikki rímiligt so vit vilja tí geva teimum eitt ár meira til at fáa hesi viðskiftini upp á pláss eisini nú vit áleggja teimum at finna skjølini fyri fólkutrygd so vit í meirilutandi seta fram á broytingaruppskot sum sigur at tað eru umsøkjarar sum útvega skjaldbrekk fyri at hann hevur rindað sosiala trygging í ørindurlandi og at tað so er taks sum vit útvegar allar neyðugar upplýsingar so við hesum vóna vit at løgtingið kann samtykja eitt uppskoti tí rímiliga heitin er absolutt altso fólk sum rinda allan skatt í føroyum á arbeiðiútlandinum fáa einki tey sum ongan skatta var rindað tey fáa alt aftur so tað er ikki rímiligt og tað er altso ikki bara meirilutin trúnaðarnevndin sum heldur tað tí tað helt kærnevndin í almannamálum tað helt føroyarættur tað helt landsrætturin og tað helt hanskturættur eisini øll hesi skoytar man yvir fyri at hava hesa her órættvísulógina í gildi so tað er mín bøn at løgtingið kann við hesum

møgulskotin tak undir við uppskotinum takk fyri sovorðið onkur viðmerking

umsóknir verða nokk tær

eg veit til dømis at fiskimenn sum siglaðu norðkum fiskipum tá verða kategoriskt avvístir og í summum førum er tað nokk at øll skjalprógv ikki liggja við men men serliga er tað tey sum hava verið skutt fult skattkildu í føroyum og her kemur tað aftur at so dómsvaldið nevnir einki um frádrátt hvussu er tað í íslandi teir eru norðurlendsku komensjonini íslendingar arbeiðir norra skal betala fólkutrygd var frádrátt í skattinum í íslandi og skal ikki rinda sosialatrygging í íslandi í danmark tað sama frádrátt fyri fólkutrygd í skattinum og skal ikki rinda sosialatrygging í danmark við takið mann í norra hvat ger mann her eg veit ikki hví ið fólk sum arbeiða í útlandinum verða so svift fær men í dag hevur mann so ein kjans at vísa tann

virðing og trivi at taka undir í hesum umstøðum tá takk tú fyrr

感謝 tomsens fororð sirsøg takk fyri minnilutin sum er liljan veihe og hansjón tomsen hevur hesar viðmerkingar annan mai tvey túsund og fimmogtjúgu var lógaruppskot um afturrindan av heilsutrygdar gjaldi samtykt aftan á minst tólv ára oyðimarkargongd har hvørki landsstýri ella løgting megnaði at finna nakra loysn upp á henda trupulleikan samtikta lógaruppskotið í vár gav heimi til at endurrinda teimum ið hava óríttanýt í goldi heilsutrygdagjaldi í føroyum undir nevndarviðgerðini til ítøkiligu uppskotið hevur nevndin fingið upplýst at tvey hundrað og hálvtrýss umsóknir vórðu komnar tá tað vóru knappir tveir mánaðir eftir til freistina sum er á nýggjárinum hóast tað sjálvandi kann vera tungt hjá vanliga borgarum at útvega rúttu upplýsingar um navn gjøld frá norskum myndugleikum hevur tægst ikki møguleika at útvega hesar upplýsingar tí sáttmálið millum londini ikki umfatar sosialgjøld tó eru upplýsingar um navn gjøld einasta upplýsingar borgarin sjálvi skal útvega tí tægst hevur allar aðrar upplýsingar í hesum viðmerkingum tekur minnilutin ikki undir við málinum og mælir løgtinginum frá at samtykja uppskotið jøkur niclasen førdi fram at tað at tú verður so fáari tvey hundrað og hálvtrýss umsóknir tá ið novembur byrjan novembur kundi taka sum prógv upp á at at tað ikki fór at komast nógvar umsókur tað veit eg ikki um tað er heilt rætt tí at málið bleiv samtykt á annan mai og eg minnist ikki um og tey byrjaðu at søkja fyrsta juni ella fyrsta juli men men tað hjá tíðarskeiði eg hevur verið stutt og tey fólkini skulu skulu kanska útvega upplýsingar úr norra eisini so tað tað kann gott vera tað fór at koma nógv fleiri upp á umsóknir í novembur og desembur uttan at eg veit tað hetta hevur verið at fløkja í ja hvat meira enn tíggju ár ellivu ár og og eingin hevur mangnað at loysa tað higartil og nú er tað so samtykt á lóg og eg haldi tað at tey eru tvey hundrað og hálvtrýss umsóknir kunnu eisini skiljast sum um at tað eru fólk sum søkja taks so upplýst so at tey hava ikki av ogreitt meira enn seksogfýrs umsóknir tá tá ið tey vóru í trøðnardegnum hálvdagur átta hundrað novembur hálvdagur so eg haldi at tað er øgiliga ringt at siga um hetta uppskotið hevur riggað ella ikki men hetta er hvussu er ein roynd upp at loysa avbjóðingina og eg haldi at hon skal sleppa at standa sína roynd

takk fyri

har nevndi árni skoli ikki tað at tann sum talið skattið í føroyum hevði eisini fingið ein frádrátt sambært hundrað og fýraogtrýss b so netto standa teir nøkulum tað sama stað so eg haldi at tað sum útgast í

hetvíst takk

takk fyri hann kemur támsøngilsvøll tað er ein av nøkur ymiskir bólkar raktrað og snær og summi betalast skattifýrjan og summi ikki og summi hava fingið frádrátt og summi ikki so tað er øgiliga ringt at siga hvat er rættvíst og ikki men hvussu mann samarberir beinleiðis so hevur ein persónur í goldi heilsuríktum føroyum av óríktum men ikki betalt skattifýrjum og hann fer pengarnar aftur tað vil siga netto er hann í null men ein persónur sum er goldið skattifýrjum fer frádrátt í skattinum fyri gjaldið og betal heilsuríkt hann stendur eisini nøkulundunum so eg haldi at teir standa nøkur lunda javnur og so er tað tær við hvussu ymisk londini hvussu ymisk londini hava lageraða í snøkinum og har nevnir júku niclasen í ísland har har mann fer ja bæði stuðul og frádrátt sum eg skilti tað eg haldi ikki at at mann altíð skal finna tað liðarliga skipanina

tað sum stuðla mest brúka nógv sum múkastøðið at týsklendurin veljar at stuðla meira enn okur gera eg veit ikki um tað skal vera okra peikifingurin hvussu okur at stuðla takk fyri ja eg havi sagt at vit fara at atkvøða í løgsmálið einogfjøruti og at tað er eitt broytingaruppskot vit fyrst fara at atkvøða um broytingaruppskotið er frá meirilutanum í trúnaðarnevndini sum í hesum føruni er jørgen neglasen árni skóli jóhan dahl og jaspur langoyrd og vit atkvøða um broytingaruppskotið nú vit eru liðug at atkvøða tey eru tólv atkvøður fyri broytingaruppskotið og fimtan mótið og eingi nakað um blonk og tað merkir at broytingaruppskotið ífalli og so fara vit at atkvøða í málinum vit eru liðug at atkvøða tey eru tólv atkvøður fyri uppskotinum til fimtan mótið og eingin atkvøður blonk og tað merkir at uppskotløgslóg um broytingarløgslóg um afturlindan av heilsutrygdargjaldi er fallið og harvið eisini endaliga avgreitt frá løgtingi sum er uppskot til samtyktar um at loyva tvítrolið til fiskiskap undir føroyum og tað er erhard joensen formaður vinnunevndini sum fær orðið