52-105/2023

FISKIVINNU- OG SAMFERÐSLUMÁLARÁÐIÐ
M i n i s t r y o f F i s h e r i e s a n d I n f r a s t r u c t u r e
Y v i r i v i ð S t r o n d 1 5 • P . O . B o x 3 4 7 • F O - 1 1 0 T ó r s h a v n • F a r o e I s l a n d s
T e l . ( + 2 9 8 ) 3 5 3 0 3 0 • f i s k @ f i s k . f o • w w w . f i s k . f o
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
26. mars 2024
Mál: 24/07866-6
(at tilskila í svari)
Tygara skriv: 52-105/2023
Svar til § 52 a fyrispurning nr. 52-105/2023 frá Johan Dahl, løgtingsmanni, til Dennis
Holm, landsstýrismann, um tunfiskamongdir, hjáveiða og veiðumøguleikar av tunfiski í
føroyskum sjóøki
Spurningar:
1. Er nakar tunfiskur sum hjáveiða hjá pelagisku skipunum, sum veiða í føroyskum
sjóøki?
2. Hvørjir eru møguleikarnir at fara undir royndarveiðu aftur eftir tunfiski við
Føroyar?
3. Eru altjóða ásetingar um veiðu av tunfiski ein forðing fyri, at vit kunnu royna eftir
hesum fiskaslagi í okkara sjóøki?
4. Hevur Havstovan gjørt nakrar kanningar og metingar um, hvussu tunfiskur ferðast í
okkara øki, mongdir o.a.?
Svar:
Til spurning 1
Ongar fráboðanir eru skrásettar í veiðidagbókunum hjá skipunum, ið vísa, at uppsjóvarskipini hava
fingið tunfisk sum hjáveiðu, meðan tey fiskaðu uppsjóvarfisk.
Til spurning 2
Fiskivinnu- og samferðslumálaráðið lutaði í 2022 fýra tilsagnir um royndarloyvi til fiskiskap eftir
tunfiski út í føroyskum øki. Tvær av hesum vóru til størri skip og tvær til bátar í bólki 5.
Royndarfiskiskapurin skal fara fram við fiskifari undir føroyskum flaggi og í neyvum samstarvi við
Havtovuna. Støða er tikin til, at fleiri tilsagnir um royndarloyvi at veiða tunfisk verða ikki latin,
meðan verandi tilsagnir eru galdandi.
Til spurning 3
Havrættarsáttmáli Sameindu Tjóða ásetur í grein 56, at strandarríki hava rætt at skipa fiskiskap í
sjóøki teirra. Harumframt eru tað eisini í grein 64 ásetingar viðvíkjandi skjóttferðandi fiskastovnum
nevndum í fylgiskjali I til sáttmálan, og her er tunfiskur. Sambært grein 64 skulu strandarríki og
onnur ríki samstarva antin beinleiðis sínámillum um hesar stovnar ella í hóskandi altjóða
felagsskapum.
ICCAT – International Commission for the Conservation of Atlantic Tunas (Altjóða nevndin fyri
varðveitan av tunfiski í Atlantshavinum) er økisfelagsskapur fyri umsiting av fiskiskapi eftir tunfiski

-- 1 of 2 --

FISKIMÁLARÁÐIÐ
2/2
í Atlantshavi. Í ICCAT verða allar avgerðir av týdningi tiknar viðvíkjandi tunfiskastovninum í
Atlantshavi. 52 limalond eru í ICCAT. Føroyar hava ikki limaskap í ICCAT.
ICCAT hevur samtykt eina umsitingarætlan fyri tunfisk, og somuleiðis mest loyvdu veiðu og býti
av kvotum millum ymsu limalondini. Eftirlitstiltøk viðvíkjandi fiskiskapi, hagreiðing og handli við
tunfiski eru ásettar. Allur handil við tunfiski, sum ikki er veiddur við heimild í samtyktini, er
bannaður í limalondunum í ICCAT. Talan er um alt handilsligt virksemi, uttan mun til um tað er
innflutningur, útflutningur, innlendishandil, landingar, flutningur ella umskipan annars í
limalondunum.
Til spurning 4
Kanningar av tunfiski eru ikki gjørdar í nýggjari tíð.
Eldri kanningar, sum táverandi Fiskirannsóknarstovan gjørdi um aldarskiftið, eru til skjals. Hetta
eru royndir, har eygleiðarar vóru umborð á japanskum skipum (1997-2002). Hesar royndir vístu, at
tunfiskur var at fáa í syðsta partinum av føroyskum øki (í Serøkinum) og vestur móti
útsynningshorninum av okkara sjóøki. Tíðarskeiðið var frá september til oktober.
Dennis Holm
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Johan Dahl, løgtingsmaður
Svarari: Dennis Holm, landsstýrismaður í fiskivinnu- og samferðslumálum
Evni: Tunfiskamongdir, hjáveiða og veiðumøguleikar av tunfiski í føroyskum sjóøki
Spurningar:
1. Er nakar tunfiskur sum hjáveiða hjá pelagisku skipunum, sum veiða í
føroyskum sjóøki?
2. Hvørjir eru møguleikarnir at fara undir royndarveiðu aftur eftir tunfiski við
Føroyar?
3. Eru altjóða ásetingar um veiðu av tunfiski ein forðing fyri, at vit kunnu
royna eftir hesum fiskaslagi í okkara sjóøki?
4. Hevur Havstovan gjørt nakrar kanningar og metingar um, hvussu tunfiskur
ferðast í okkara øki, mongdir o.a.?
Viðmerkingar:
I 1980’unum og 1990’unum vórðu skip bygd serliga til at veiða tunfisk, men tá var
tað ikki nøkur stórvegis succes, hóast vóninar til veiðu av hesum ferðandi fiskastovni,
ið part av árinum fer framvið í okkara sjóøki, vóru stórar.
Royndarloyvi vórðu givin, og japanarar vóru í samstarvi við føroyingar í føroyskum
sjóøki og veiddu upp á føroysk royndarloyvi. Men orsakað av ov lítlari mongd datt
hetta niður fyri.
Áhugavert er at vita, hvørjar kanningar er gjørdar av tunfiski, og hvussu er við hesum
fiskastovni í føroyskum øki, nú m.a. hitin í sjónum sær út til at hátta sær tann vegin, at
heitari verður.
Somuleiðis er eisini áhugavert at vita, hvørt tunfiskur er partur av hjáveiðuni hjá
pelagisku skipunum, sum veiða í føroyskum sjóøki.
Tí verður hesin fyrispurningur settur.
Á Løgtingi, 15. mars 2024
Johan Dahl

-- 1 of 1 --