52-098/2023

UMHVØRVISMÁLARÁÐIÐ
Gongin 7 • FO-100 Tórshavn
Tel. (+298) 35 87 00 • umhvorvi@umhvorvi.fo • www.umhvorvi.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3Postboks 208
110 Tórshavn
Tórshavn, tann 12. mars 2024
J. nr.: 24/06437-2
Viðgjørt:
Tygara skriv:
Svar upp á fyrispurning nr. 52-098/2023 frá Erlingi Eidesgaard, løgtingsmanni, um grønar
prísir frá SEV
Spurningar:
1. Er tað í samsvari við umhvørvispolitikkin hjá samgonguni, at avslátturin til hitapumpur og elbilar
verður minkaður niður í eina helvt í 2028 og tikin av í 2030?
2. Hvat heldur landsstýriskvinnan um, at 3.000 húskir síðani 2018 hava gjørt stórar íløgur í grønar
málarar, men skjótt standa við einari íløgu og einum málara, ið ikki longur tænir nøkrum
endamáli?
3. Ætlar landsstýriskvinnan at skipa so fyri, at avsláttur av el til hitapumpur og elbilar heldur fram
og verður lagdur í eina fasta legu?
Svarað verður undir einum
SEV hevur á heimasíðu síni fráboðað, at avslátturin fyri elnýtslu til hitapumpur og elbilar ætlandi
verður minkaður niður í helvt í 2028 og tikin av í 2030.
Slíkar prísbroytingar skulu fyrst góðkennast av aðalfundinum og síðani av Elveitingareftirlitinum.
Hetta er ikki gjørt.
Í uppskotinum um broytingar í elveitingarlógini, sum fyri kortum varð lagt fyri Løgtingið, er ásett,
at SEV kann gera avsláttarskipanir fyri sølu av el til góðkendar hitapumpur, til elbilar, til
stórkundar, til løðistøðir o.tíl.
Sostatt er ætlanin at heimildin at lata avsláttur av el til hitapumpur og elbilar skal varðveitast.
Tað er týðandi at viðmerkja, at sjálvt uttan avslátturin loysir íløgan í hitapumpu í allar flestum
førum seg fíggjarliga. Men tað er ein sannroynd, at avslátturin bøtir nógv um orkukostnaðin. Eitt
miðal húsarhald, sum brúkar 8.000 kWt um árið, sparir 4.000 kr. árliga á elrokningini eftir
avslátturin.
Fyri stóran part av húsarhaldunum, sum hava gjørt íløgur í grønar málarar, ber tí til at spara grøna
elmálaran inn aftur. Men tað er greitt, at um verandi avsláttur verður lækkaður og tikin av, uttan

-- 1 of 2 --

UMHVØRVISMÁLARÁÐIÐ
Ministry of Environment
2/2
at annar verður settur í staðin, so vilja húsarhald, sum stutt undan hava sett upp grønan málara,
ikki náa at fáa endurrindað sína íløgu. Tað setur mong húsarhald í eina trupla støðu, við tað at
fortreytirnar fyri íløguna í grøna hitaskipanina og málaran, ið tey gjørdu í góðari trúgv, broytast.
SEV hevur í síni ársfrásøgn sagt, at orsøkin til at avtaka avslátturin, er at MVG afturberingin fyri
hitapumpur fram móti 2028 verður avtikin. Hesar stuðulskipanir kunnu tó ikki samanberast. MVG
afturberingin er ein afturbering fyri íløguna, ið verður gjørd, tá hon verður gjørd. Skipanin við
avslátturin hinvegin tryggjar eina sparing yvir livitíðina av tí útgerð, sum er keypt. Slíkt útgerð
hevur vanliga væl yvir 10 ára livitíð.
Men eg skal endurtaka. SEV hevur ikki formliga sett fram nakað ynski um at avtaka avslátturin
ella biðið Elveitingareftirlitið um at góðkenna prísbroyting.
Ein avgerð um minking ella avtøku av stuðlinum kemur at byggja á eina ítøkiliga meting av
støðuni viðvíkjandi orkuskiftinum til ta tíð.
Umhvørvismálaráðið, tann 12. mars 2024
Ingilín D. Strøm
landsstýriskvinna

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Erling Eidesgaard, løgtingsmaður
Svarari: Ingilín D. Strøm, landsstýriskvinna í umhvørvismálum
Evni: Grønir prísir frá SEV
Spurningar:
1. Er tað í samsvari við umhvørvispolitikkin hjá samgonguni, at avslátturin til
hitapumpur og elbilar verður minkaður niður í eina helvt í 2028 og tikin av í
2030?
2. Hvat heldur landsstýriskvinnan um, at 3.000 húskir síðani 2018 hava gjørt
stórar íløgur í grønar málarar, men skjótt standa við einari íløgu og einum
málara, ið ikki longur tænir nøkrum endamáli?
3. Ætlar landsstýriskvinnan at skipa so fyri, at avsláttur av el til hitapumpur og
elbilar heldur fram og verður lagdur í eina fasta legu?
Viðmerkingar:
Fyri at fáa nýtsluna flutta frá olju og bensini til el, samtyktið Løgtingið 17. desember
2018 eina lógarbroyting, ið gav landsstýrisfólkinum heimild at góðkenna, at SEV
lækkaði elprísin upp í 40 oyru per kwt uttan meirvirðisgjald fyri elnýtslu til hitapumpur
og elbilar.
Í samsvari við lógarbroytingina lækkaði SEV prísin til hitapumpur og elbilar. Ein
fortreyt fyri at fáa lægra prísin var tó, at setast skuldi upp ein serligur, sokallaður, grønur
málari. Talan er um íløgu, sum liggur millum 10 og 20 túsund krónur fyri hvørt húski.
Á heimasíðuni hjá SEV stendur nú at lesa: “Skipanin við lægri prísi til hitapumpur og
elbilar verður ætlandi broytt, soleiðis at avslátturin minkar niður í helvt í 2028, og
verður tikin av í 2030.”
Umleið 3.000 húski hava gjørt íløgu í tann grøna málaran. Hetta eru stórar íløgur fyri
einstaka húsarhaldið, og samanlagt fyri samfelagið er talan um eina íløgu uppá ímillum
30 og 60 milliónir krónur.
Avtøkan av lægra prísinum máar grundarlagið undan grøna málaranum, ið uttan
avslátturin fer at hava sama prís, sum vanligi málarin, sum hann hongur við síðuna av.
Á Løgtingi, 29. februar 2024
Erling Eidesgaard

-- 1 of 1 --