52-062/2023

F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð
Ministry of Finance
Tinganes • Box 2039 • FO-110 Tórshavn
 (+298) 35 20 20 •  fmr@fmr.fo • www.fmr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
Tórshavn, tann: 4. januar 2024
J. nr.: 23/25263-2
Viðgjørt: DH
Svar til §52a fyrispurning nr. 52-062/2023 frá Liljan Weihe, løgtingskvinnu, settur
landsstýriskvinnuni í fíggjarmálum, Ruth Vang, um skattalætta og lønarlyft hjá lágløntum.
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Hvør var inntøkan hjá hesum bólkum í fulltíðarstarvi og á hægsta lønarstigi 1. august
2023 og hvussu nógv høvdu tey eftir aftaná skatt og føst gjøld:
- Ófaklært krambafólk, lønt eftir sáttmála ml. Samverk (S&K) og Føroya
Arbeiðsgevarafelag í lønarbólki 2
- Arbeiðari, sum fær fasta mánaðarløn eftir sáttmála ml. Føroya Arbeiðarafelag og
Føroya Arbeiðsgevarafelag
- Heilsuhjálpari løntur eftir sáttmála ml. Heilsuhjálparafelagið og KAF
- Heilsurøktari løntur eftir sáttmála ml. Heilsurøktarafelagið og FMR
2. Hvør verður inntøkan hjá omanfyri nevndu bólkum í fulltíðarstarvi og á hægsta lønarstigi
1. januar 2024, og hvussu nógv hava tey eftir aftaná skatt?
3. Hvør verður inntøkan hjá omanfyri nevndu bólkum í fulltíðarstarvi og á hægsta lønarstigi
1. januar 2025, og hvussu nógv hava tey eftir aftaná skatt?
Svar:
Spurt verður um inntøkur og skatt fyri fýra starvsbólkar yvir árini 2023, 2024 og 2025. Ávis
fyrivarni og viðmerkingar eru til tølini, tí ymisk viðurskifti eru ókend og aftur okkurt skal takast
við í tulkingini av tølunum.
Ítøkiliga verður spurt til lønirnar 1. august 2023, 1. januar 2024 og 1. januar 2025. Í sáttmálunum
hjá Føroya Arbeiðsgevarafelag við Samverk og Føroya Arbeiðarafelag hækka lønirnar 1. mai
2023. Fyri sáttmálarnar á almenna arbeiðsmarknaðinum hækka lønirnar 1. oktober 2023 og aftur
1. januar 24, tá hesir bólkar fáa lønarlyft. Tann 1. august 2023 er ávikavist beint eftir og beint
fyri lønarhækkingar, og tískil skulu samanberingar millum sáttmálarnar gerast við fyrivarni.
Eingin av pørtunum hava gjørt sáttmála fyri 2025, og tí ber ikki til at svara, hvør lønin er 1.
januar 2025.

-- 1 of 3 --

F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð
Ministry of Finance
2/3
Talva 1:
Mánaðarløn
August 23 Januar 24 Januar 25
Samverk 25.368 25.368 eingin semja
FA 27.142 27.142 eingin semja
Heilsuhjálpari 27.925 30.500 eingin semja
Heilsurøktari 30.854 33.492 eingin semja
Talva 1 vísir mánaðarlønir á endastigi uttan viðbøtur, yvirtíð ella frítíðarískoyti fyri hesar bólkar:
- Ófaklært krambafólk, lønt eftir sáttmála ml. Samverk (S&K) og Føroya
Arbeiðsgevarafelag í lønarbólki 2
- Arbeiðari, sum fær fasta mánaðarløn eftir sáttmála ml. Føroya Arbeiðarafelag og
Føroya Arbeiðsgevarafelag
- Heilsuhjálpari, sum er løntur eftir sáttmála ml. Heilsuhjálparafelagið og KAF
- Heilsurøktari, sum er løntur eftir sáttmála ml. Heilsurøktarafelagið og FMR
Harafturat skal fyrivarni takast fyri, at sáttmálar á almenna arbeiðsmarknaðinum eru normlønir,
meðan tað á privata arbeiðsmarknaðinum eru minstulønir. Tað merkir, at lønirnar á privata
arbeiðsmarknaðinum kunnu liggja omanfyri tað, sum stendur í sáttmálanum.
Skattur verður roknaður árliga, og tískil mugu mánaðarinntøkurnar roknast um til ársinntøkur.
Av tí at eingin semja er gjørd fyri alt árið 2024 og 2025, so ber bert til at rokna inntøku fyri og
eftir skatt fyri árið 2023.
Talva 2 vísir inntøkur fyri og eftir skatt og onnur gjøld. Í døminum verður goldin landsskattur,
kommunuskattur á 19%, øll sosialgjøld umframt kringvarpsgjald. Í døminum verður eingin
kirkjuskattur goldin.
Samverk og FA hava sáttmálar til 1. mai 2024, meðan heilsuhjálparar og heilsurøktarar hava
sáttmálar, sum ganga fram til 1. oktober 2024. Partar av almenna arbeiðsmarknaðinum hava tó
fyri stuttari tíð síðani gjørt sáttmálar, har lønirnar hækka 4,75% 1. oktober 2024, og sum eru
galdandi eitt ár fram.
Fyri at geva ein mynd av hvussu lønarhækkingar og skattabroytingar kunnu hugsast at ávirka í
2024 og 2025, eru tvey dømi í talvu 3 við inntøkum á 25.000 kr. og 30.000 kr. um mánaðin í
2023, og sum vaksa 4% um árið í 2024 og 2025.
Talva 4 vísir, hvussu nógv hesi fáa útgoldið um mánaðin árini 2023-2025. Í útrokningunum er
hædd tikin fyri skattalættanum í 2024 og 2025, umframt at ALS-gjaldið lækkar úr 1% til 0,8% í
Talva 2:
Inntøka íroknað 1,5% frítíðarískoyti
Um árið Um mánaðin Eftir um mánaðin
Samverk 305.214 25.434 16.043
FA 325.541 27.128 16.982
Heilsuhjálpari 343.556 28.630 17.757
Heilsurøktari 379.602 31.634 19.273

-- 2 of 3 --

F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð
Ministry of Finance
3/3
2024. Somuleiðis er hædd tikin fyri, at kringvarpsgjaldið eftir ætlan hækkar miðskeiðis 2024 og
verður javnað 2% í 2025.
Talva 3:
Hugsað ársinntøka
2023 2024 2025
Dømi 1 300.000 312.000 324.480
Dømi 2 360.000 374.400 389.376
Talva 4:
Útgoldið um mánaðin eftir skatt og gjøld
2023 2024 2025
Dømi 1 15.802 16.684 17.876
Dømi 2 18.449 19.577 20.908
Við væntaðum lønarvøkstri og skattalætta kann roknast við, at áðurnevndu bólkar fáa millum
2.000 kr. og 2.500 kr. meira útgoldið mánaðarliga í 2025 í mun til í 2023.
Heilsurøktarar og heilsuhjálparar fáa afturat vanliga lønarvøkstrinum og skattalættanum eitt
lønarlyft, ið merkir um 800 kr. meira útgoldið um mánaðin.
Tinganes, 4. januar 2024
Ruth Vang
Landsstýriskvinna í fíggjarmálum

-- 3 of 3 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Liljan Weihe, løgtingskvinna
Svarari: Ruth Vang, landsstýriskvinna í fíggjarmálum
Evni: Skattalætti og lønarlyft hjá lágløntum
Spurningar:
1. Hvør var inntøkan hjá hesum bólkum í fulltíðarstarvi og á hægsta lønarstigi 1.
august 2023 og hvussu nógv høvdu tey eftir aftaná skatt og føst gjøld:
- Ófaklært krambafólk, lønt eftir sáttmála ml. Samverk (S&K) og
Føroya Arbeiðsgevarafelag í lønarbólki 2
- Arbeiðari, sum fær fasta mánaðarløn eftir sáttmála ml. Føroya
Arbeiðarafelag og Føroya Arbeiðsgevarafelag
- Heilsuhjálpari løntur eftir sáttmála ml. Heilsuhjálparafelagið og KAF
- Heilsurøktari løntur eftir sáttmála ml. Heilsurøktarafelagið og FMR
2. Hvør verður inntøkan hjá omanfyri nevndu bólkum í fulltíðarstarvi og á
hægsta lønarstigi 1. januar 2024, og hvussu nógv hava tey eftir aftaná skatt?
3. Hvør verður inntøkan hjá omanfyri nevndu bólkum í fulltíðarstarvi og á
hægsta lønarstigi 1. januar 2025, og hvussu nógv hava tey eftir aftaná skatt?
Viðmerkingar:
Samgongan hevur sett sær fyri at betra um fíggjarliga rásarúmið hjá føroysku
húskjunum. Hetta verður gjørt við lønarlyfti til løntakarar á umsorganarøkinum,
søguliga høgum lønarhækkingum, methøgari javning av almennum veitingum og við
einum skattalætta til lág- og miðalønt.
Tað, sum er áhugavert at vita hjá løntakarunum, er, hvussu nógv meira teir hava at
liva fyri um mánaðin eftir 1. januar 2024 og eisini eftir 1. januar 2025, tá skattalættin
hevur fingið fullan virknað í mun til 1. januar 2023.
Fyri at kunna samanbera tølini, verður biðið um tøl fyri fulltíðarsettan løntakara á
hægsta lønarstigi í fýra feløgum, sum vanliga verða mett at hava lága inntøku. Tey eru
búsitandi í Havn og hava eingi børn. Tey gjalda vanlig arbeiðsmarknaðargjøld,
kringvarpsgjald og heilsutrygd.
Fyri at fáa nærri kunnleika um, hvussu hesi átøk raka løntakarar, verða hesir
spurningar settir.
Á Løgtingi, 15. desember 2023
Liljan Weihe

-- 1 of 1 --