52-049/2023

1
Dagf. 4. desember 2023
HMR j. nr. 23/23651-7
Margit Stórá
landsstýriskvinna
Svar
upp á
Fyrispurning nr. 52-049/2023 eftir § 52 a í tingskipanini um liðugt viðgjørd á sjúkrahúsunum,
frá Eiriki í Jákupsstovu, løgtingsmanni.
Spurningarnir vóru soljóðandi:
1. Hvussu nógv hava liðugt viðgjørdir sjúklingar á sjúkrahúsunum kostað sjúkrahúsverkinum,
og hvussu nógv hava tey verið árini 2015-2023?
2. Hvussu stórur partur av hesum hava verið yvir 67 ár?
3. Hvørja hugsan hevur landsstýriskvinnan um at taka gjøld frá avvarðandi myndugleikum fyri
liðugt viðgjørdar sjúklingar, sum upptaka pláss í sjúkrahúsverkinum?
Svar:
Til spurning 1
Síðan 2020 hevur Sjúkrahúsverkið gjørt reglulig hagtøl fyri liðugt viðgjørdar sjúklingar, sum
eru innlagdir á sjúkrahúsunum. Sjúkrahúsverkið hevur ikki møguleika fyri at útvega tøl fyri
árini 2015-2019, tí tá vóru ikki gjørdar skipaðar skrásetingar fyri liðugt viðgjørdar sjúklingar.
Tølini fyri árini 2020-2023 er hesi:
Ár
Tal av
sjúklingum Seingjadagar Kostnaðarmeting
2020 44 1101 2.341.827,00
2021 65 2243 4.833.665,00
2022 68 2360 5.656.600,00
2023 88 2670 8.180.800,00
Talva 1 – tølini fyri 2023 eru fyri tíðarskeiðið januar-november.

-- 1 of 4 --

2
Kostnaðarmetingin í talvi 1 er gjørd út frá teimum donsku prísunum, umframt at kostnaðurin
fyri ávísar serskipanir er lagdur afturat fyri ávikavist 2022 og 2023. Hetta verður vent aftur til
seinni í svarinum.
Talva 2 - tølini fyri 2023 eru fyri tíðarskeiðið januar-november.
Í talvuni sæst, at síðan byrjað var at gera hagtøl fyri liðugt viðgjørdar sjúklingar, eru tølini
hækkað á hvørjum ári.
Kostnaðarmeting
Í Føroyum er ikki gjørt upp, hvat kostnaðurin fyri sjúkrahúsviðgerðir er, ella hvat liðugt
viðgjørdir sjúklingar kosta føroyska Sjúkrahúsverkinum, tá møguleiki ikki er at útskriva hesar.
Í øðrum Norðurlondum, til dømis Danmark og Svøríki, er hetta partur av heilsulógini, ið
ásetur, at bústaðarkommunan skal gjalda fyri liðugt viðgjørdar sjúklingar. Í til dømis Danmark
er prísurin í 2023 settur til 2.240 kr. um dagin fyri fyrstu dagarnar eftir at sjúklingurin er liðugt
viðgjørdur. Triðja dagin hækkar prísurin til tað tvífalda, 4.480 kr. um dagin. Hetta verður gjørt
sum ein eggjan fyri at fáa útskrivað teir liðugt viðgjørdu sjúklingarnar. Prísirnir verða
prísreguleraðir eina ferð árliga, sum tað framgongur av talvuni niðanfyri.

-- 2 of 4 --

3
Ár Kostnaður fyri dagin
2020 2.127 kr.
2021 2.155 kr.
2022 2.185 kr.
2023 2.240 kr.
2024 2.316 kr.
Talva 3 - vísir lægra prísin fyri hvønn seingjardag um árið, sum kommunurnar í Danmark gjalda eftir.
Sjúkrahúsverkið í Føroyum hevur ikki heimild at taka gjald fyri liðugt viðgjørdar
sjúklingarnar, men hevur brúkt tann lægra danska takstin sum útgangsstøði, tá mett verður um
kostnaðin, sum stendst av liðugt viðgjørdum sjúklingum, sum framhaldandi eru innlagdir, tí
møguleiki ikki er fyri at útskriva teir.
Hesin kostnaður fyri hvønn dag er tó bert vegleiðandi, og stundum er veruligi kostnaðurin av
liðugt viðgjørda sjúklinginum væl hægri. Í summum førum er tørvur á at gera serligar skipanir
inni á sjúkrahúsinum, fyri tann einstaka liðugt viðgjørda sjúklingin, hetta tá aðrar almennar
skipanir ikki eru til reiðar at taka ímóti borgaranum. Tað kann eitt nú verða, tá sjúklingur má
hava einastovu og hevur tørv á fastari manning burtur av. Tá kann lønarútreiðslan fyri røktina
av tí liðugt viðgjørda sjúklinginum vera umleið 8.500 kr. um samdøgrið.
Slíkar serskipanir kostaðu Landssjúkrahúsinum umleið 0,5 mió. kr. í 2022 og hava higartil í ár
kostað Landssjúkrahúsinum 2,2 mió. kr. Hesar upphæddirnar eru tiknar við í
kostnaðarmetingina í talvu 1.
Umframt peningaliga kostnaðin, er ein annar kostnaður av at liðugt viðgjørdir sjúklingar liggja
á sjúkrahúsunum. Tað er, at teir upptaka seingjarpláss, sum annars kundu verið brúkt til
sjúklingar, sum hava tørv á viðgerð. Hetta hevur við sær longda bíðitíð hjá sjúklingum, sum
eitt nú skulu til skurðviðgerð á sjúkrahúsunum.
Til spurning 2
Aldursbýtið á liðugt viðgjørdum sjúklingum framgongur av talvuni niðanfyri:
Yngri enn 67 ár
Ár
Tal av
sjúklingum Seingjardagar
2020 8 574
2021 14 1151
2022 16 1360
2023 17 1472
Talva 4 - tølini fyri 2023 eru fyri tíðarskeiðið januar-november.

-- 3 of 4 --

4
67 ár ella eldri
Ár
Tal av
sjúklingum Seingjardagar
2020 36 527
2021 51 1092
2022 52 1000
2023 71 1198
Talva 5 - tølini fyri 2023 eru fyri tíðarskeiðið januar-november.
Talvurnar 4 og 5 vísa, at tað eru færri borgarar, sum eru yngri enn 67 ár, sum eru innlagdir á
sjúkrahúsi, eftir at viðgerðin er liðug. Tó er seingjadagatalið munandi hægri í tí yngra
aldursbólkinum, tí nøkur teirra eru heilt leingi innløgd, eftir at viðgerðin er endað.
Til spurning 3
Trupulleikin við at fáa útskrivað liðugt viðgjørdar sjúklingar hevur neiliga ávirkan á virksemi í
Sjúkrahúsverkinum. Sum tað framgongur av talvu 2 hevur trupulleikin verið vaksandi seinastu
árini.
Landsstýriskvinnan fer at taka hesi viðurskifti upp politiskt fyri at umrøða, hvat kann gerast fyri at
fáa loyst trupulleikan – og um ein skipan, har tað verður tikin gjøld frá avvarðandi myndugleikan,
kann verða ein partur av loysnini.
Heilsumálaráðið, 4. desember 2023
Margit Stórá
landsstýriskvinna

-- 4 of 4 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Eirikur í Jákupsstovu, løgtingsmaður
Svarari: Margit Stórá, landsstýriskvinna í heilsumálum
Evni: Liðugt viðgjørd á sjúkrahúsunum
Spurningar:
1. Hvussu nógv hava liðugt viðgjørdir sjúklingar á sjúkrahúsunum kostað
sjúkrahúsverkinum, og hvussu nógv hava tey verið árini 2015-2023?
2. Hvussu stórur partur av hesum hava verið yvir 67 ár?
3. Hvørja hugsan hevur landsstýriskvinnan um at taka gjøld frá avvarðandi
myndugleikum fyri liðugt viðgjørdar sjúklingar, sum upptaka pláss í
sjúkrahúsverkinum?
Viðmerkingar:
Í nógvum umførum hevur verið umrøtt, at tað er kostnaðarmikið og seinkar
viðgerðum í sjúkrahúsverkinum, at so nógv liðugt viðgjørd eru inni á sjúkrahúsunum.
Millum annað í 2013 varð umrøtt at seta eina skipan í verk, sum gav
sjúkrahúsverkinum møguleika at senda rokning til avvarðandi myndugleikar fyri hesi
liðugt viðgjørdu, men sum skilst bar tað arbeiðið ikki á mál. At taka gjøld fyri liðugt
viðgjørd er tó ikki heilt ókent, tí tað hevur verið heimild fyri hesum galdandi fyri
psykiatriska depilin í ávísum førum síðan 2011.
Verandi skipan, har onki gjald verður tikið frá avvarðandi myndugleika í flestu førum,
merkir, at tað í nógvum førum kann vera ein beinleiðis sparing hjá millum øðrum
Almannaverkinum og eldrasamstørvunum ikki at taka ímóti fólkum, sum tey annars
hava ábyrgdina av.
Havandi hetta í huga, umframt skjótt vaksandi bíðilistarnar til nógvar viðgerðir
orsakað av verkfallinum í heyst og at líknandi skipanir ikki eru ókendar í okkara
grannalondum, verða hesir spurningar settir landsstýriskvinnuni.
Á Løgtingi, 23. november 2023
Eirikur í Jákupsstovu

-- 1 of 1 --