52-021/2023

UMHVØRVISMÁLARÁÐIÐ
Gongin 7 • FO-100 Tórshavn
Tel. (+298) 35 87 00 • umhvorvi@umhvorvi.fo • www.umhvorvi.fo
Tórshavn, tann 19. september
2023
J. nr.: 23/17901
Tygara skriv: 52-021/2023
Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Steffan Klein Poulsen, løgtingsmaður
Svarari: Ingilín Didriksen Strøm, landsstýriskvinna í umhvørvismálum
Evni: Útgjaldslágmark í barsilsskipanini
Spurningar:
1. Hvat hevði kostnaðurin verið av at áseta eitt lágmarksútgjald úr barsilsskipanini á
ávikavist 5.000, 10.000 ella 15.000 krónur?
2. Hvussu nógvum prosentstigum skal inngjaldssatsurin økjast við hjá hvørjum borgara fyri
at dekka økta kostnaðin fyri ávikavist eitt lágmark á 5.000, 10.000 og 15.000 krónur?
Svar
Til spurning 1
Spurt verður, hvat kostnaðurin hevði verið av at ásett eitt lágmarksútgjald úr Barsilsskipanini.
Spyrjari hevur nágreinað fyri Umhvørvismálaráðnum, at hugsað verður um øll foreldur, og ikki
einans tey, sum eru fevnd av barsilslógini. Umhvørvismálaráðið hevur tó ikki hagtøl um tey
foreldur, sum ikki hava verið í Barsilsskipanini. Talan kann vera um foreldur, sum eru í barsli frá
lesnaði og fáa veiting frá Studna, ella sum fáa uppihaldsveiting í sambandi við barnsburð frá
Almannaverkinum, ella foreldur, ið ikki fáa útgjald úr nevndu skipanum. Barsilsskipanin er ein
arbeiðsmarknaðarskipan, sum rindar barsilspening til tey, ið hava haft A-inntøku seinastu 12
mánaðirnar fyri fráveruna vegna viðgongu, barnsburð og ættleiðing. Tí verður einans svarað, hvat
kostnaðurin hevði verið, um tey, sum fáa útgjald úr Barsilsskipanini, skuldu fingið eitt
lágmarksútgjald á ávikavist 5.000 kr., 10.000 kr. og 15.000 kr.
Í tíðarskeiðinum 2018-2022 sóu tølini úr Barsilsskipanini soleiðis út fyri tey foreldur, ið fingu
lægri útgjald enn ávikavist 5.000 kr., 10.000 og 15.000 kr. um mánaðin.1
1 Móttakararnir av barsilapeningi telja við í tí árinum, tá ið farloyvið endar.

-- 1 of 3 --

UMHVØRVISMÁLARÁÐIÐ
2/3
Barsilsfarloyvir endaði í
tíðarskeiðinum 2018-
2022
Móttakarar um
árið í miðal
Dagar (30
dagar/mánað) um
árið í miðal
Barsilspeningur
um árið í miðal
Útgjald lægri enn 5.000
kr. 34 10.230 988.541,16 kr.
Útgjald lægri enn 10.000
kr. 92 26.110 4.968.063,58 kr.
Útgjald lægri enn 15.000
kr. 180 50.873 15.458.286,27 kr.
Allir móttakarar 947 174.028 119.930.512,74 kr.
Um teir 34 móttakararnir, sum hava fingið minni enn kr. 5.000 um mánaðin, skuldu fingið eitt
lágmarksútgjald á 5.000 kr., hevði hetta kostað Barsilsgrunninum kr. 716.459.
Um teir 92 móttakararnir, sum hava fingið minni enn kr. 10.000 um mánaðin, skuldu fingið eitt
lágmarksútgjald á 10.000 kr., hevði hetta kostað Barsilsgrunninum kr. 3.735.336.
Um teir 180 móttakararnir, sum hava fingið minni enn kr. 15.000 um mánaðin, skuldu fingið eitt
lágmarksútgjald á 15.000 kr., hevði hetta kostað Barsilsgrunninum kr. 9.978.114.
Men lønarlagið broytist, og um bert verður hugt at, hvussu tølini síggja út fyri barsilsfarloyvir,
sum eru endað í 2022, sæst, at tað vóru fleiri løntakarar, sum fingu meira enn ávikavist 5.000 kr.,
10.000 kr. og 15.000 kr. í barsilspeningi um mánaðin í 2022 enn árini frammanundan:
Barsilsfarloyvir endaði í 2022
Tal av
móttakarum Dagar (30 dagar/mánað) Barsilspeningur
Útgjald minni enn 5.000 18 5.582 484.291 kr.
Útgjald minni enn 10.000 73 21.152 4.352.634 kr.
Útgjald minni enn 15.000 158 46.494 15.175.600 kr.
Allir móttakarar 987 186.776 139.998.432 kr.
Um teir 18 móttakararnir, sum hava fingið minni enn kr. 5.000 um mánaðin, skuldu fingið eitt
lágmarksútgjald, hevði hetta kostað Barsilsgrunninum kr. 446.042.
Um teir 92 móttakararnir, sum hava fingið minni enn kr. 10.000 um mánaðin, skuldu fingið eitt
lágmarksútgjald, hevði hetta kostað Barsilsgrunninum kr. 2.698.033.
Um teir 180 móttakararnir, sum hava fingið minni enn kr. 15.000 um mánaðin, skuldu fingið eitt
lágmarksútgjald, hevði hetta kostað Barsilsgrunninum kr. 8.071.400.
Til spurning 2
Spurningurin er svaraður við støði í inngjøldum fyri 2022, sum er seinast lokna roknskaparár.
Gjaldskyldug eru øll, sum fáa A-inntøku, sum hava fulla skattskyldu í Føroyum, og sum hava fylt
16 ár, men ikki 67 ár, og øll, sum rinda A-inntøku í Føroyum. Samlaða inngjaldið verður tí brúkt

-- 2 of 3 --

UMHVØRVISMÁLARÁÐIÐ
3/3
fyri at rokna, hvat % inngjaldið skal setast til fyri at vinna kostnaðin inn aftur av at seta eitt minsta
útgjald. Í metingini eru brúkt miðal tøl fyri kostnað frá tíðarskeiðinum 2018 til 2022.
Útrokning av inngjaldi
Barsilsgjaldið í 2022 var 0,86%
Samlað inngjald 2022 var kr. 192.270.212,00 kr.
Nýtt
barsilsgjald
Kostnaður fyri lágmarksútgjald á kr. 5.000 er kr. 716.459 0,8632 % 192.986.671,00 kr.
Kostnaður fyri lágmarksútgjald á kr. 10.000 er kr. 3.735336 0,8767 % 196.005.548,00 kr.
Kostnaður fyri lágmarksútgjald á kr. 15.000 er kr.9.978.114 0,9046 % 202.248.326,00 kr.
Útroknaðu barsilsgjøldini í talvuni omanfyri eru sum sagt roknaði við støði í inntøkunum hjá
Barsilsgrunninum í 2022 við verandi barsilsgjaldi og fyri miðal útgjøldini í árunum 2018-2022.
Talan er ikki um tøl fyri øll foreldur í Føroyum.
Tórshavn, 19. september 2023
Ingilín D. Strøm
landsstýriskvinna

-- 3 of 3 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Steffan Klein Poulsen, løgtingsmaður
Svarari: Ingilín Didriksen Strøm, landsstýriskvinna í umhvørvismálum
Evni: Útgjaldslágmark í barsilsskipanini
Spurningar:
1. Hvat hevði kostnaðurin verið av at áseta eitt lágmarksútgjald úr
barsilsskipanini á ávikavist 5.000, 10.000 ella 15.000 krónur?
2. Hvussu nógvum prosentstigum skal inngjaldssatsurin økjast við hjá hvørjum
borgara fyri at dekka økta kostnaðin fyri ávikavist eitt lágmark á 5.000, 10.000
og 15.000 krónur?
Viðmerkingar:
Ein av høvuðsorsøkunum til fosturtøku eru fíggjarligu umstøðurnar hjá mammuni og
pápanum. Tað kundi tí verið skilagott at tryggjað øllum foreldrum eina
lágmarksupphædd í barsilsskipanini ella aðrari skipan. Hetta fyri at minka um, at tað
fíggjarliga frameftir er orsøk til at velja fosturtøku.
Áður hevur verið kjakast um, at skipanin er órættvís á tann hátt, at tú bert fært nakað
burtur úr barsilsskipanini, um tú leggur arbeiðslív og barnsburð til rættis á ávísan hátt.
Summir borgarar kunnu eiga fleiri børn, men ongantíð fáa nakað úr barsilsskipanini,
men hinvegin bert gjalda inn í grunnin.
Afturat hesum stendur so at siga allur vesturheimurin í tí støðu, at ov fá børn verða
fødd. Eitt nú hevur stjórnin í Ungarn ætlanir um at strika inntøkuskattin hjá øllum
kvinnum, sum hava føtt í minsta lagi fýra børn. Ein lágmarksupphædd í barsilsskipanini
kundi verið eitt líknandi átak at bøtt um hendan trupulleikan, sum eisini ger seg galdandi
í Føroyum.
Orsakað av at landsstýriskvinnan ikki fekk svarað øllum spurningum til munnligar
fyrispurningar mikudagin 6. september 2023, verða hesir spurningar settir sum ein § 52
a fyrispurningur.
Á Løgtingi, 7. september 2023
Steffan Klein Poulsen

-- 1 of 1 --