52-012/2023

Dagf. 08. september 2023
HMR j. nr. 23/17046
Margit Stórá
landsstýriskvinna
Svar
upp á
Fyrispurning nr. 52-012/2023 eftir § 52 a í tingskipanini um HPV-koppseting til dreingir og
gentur, frá Anniku Olsen, løgtingskvinnu
Spurningarnir vóru soljóðandi:
1. Hvør er orsøkin til, at tað ikki eru eins treytir fyri gentur og dreingir at fáa HPV koppseting,
eftir at tey eru fylt 18 ár, og at dreingir skulu rinda fyri HPV koppsetingina, eftir at teir eru
fyltir 18 ár?
2. Um serligar orsakir ikki eru til hendan ójavna, er landsstýriskvinnan so sinnað at broyta
hetta, so kvinnur og menn fáa eins treytir?
Svar:
Til spurning 1
Vanligt er, at tilboð um ókeypis koppseting verða veitt somu bólkum í Føroyum sum í Danmark.
Eitt undantak hevur tó verið tilboðið um ókeypis koppseting fyri HPV.
Tilboðið til gentur um ókeypis koppseting fyri HPV varð sett í gildið í bæði Danmark og Føroyum
frá 1. januar 2009 at rokna. Tá ið tilboðið varð sett í verk í Danmark, fingu fleiri árgangir hetta
tilboð. Men sama skipan varð ikki sett í gildi í Føroyum. Í Føroyum fekk bert ein árgangur hetta
tilboðið, tí játtanin rakk bert til at bjóða HPV koppsetingina til ein árgang. So hvørt játtan hevur
verið tøk, er tilboðið um ókeypis koppseting fyri HPV víðkað til støðugt fleiri aldursbólkar.
Síðani tilboðið um ókeypis koppseting fyri HPV varð sett í gildi í Danmark, eru tíðaravmarkað átøk
gjørd, sum hava havt til endamáls at fáa ungar kvinnur at koppseta seg. Eitt av hesum
tíðaravmarkaðu átøkum varð at víðka tilboðið um ókeypis koppseting fyri HPV, so kvinnur kundu
verða koppsettar ókeypis, til tær fyltu 28 ár. Av tí, at nógvar ungar kvinnur í Føroyum ikki vórðu
koppsettar fyri HPV, varð somuleiðis gjørt av at víðka tilboðið í Føroyum til at fevna um kvinnur
yngri enn 28 ár. Tíðaravmarkaða átakið til kvinnur er síðani avtikið aftur í Danmark, soleiðis at
málbólkurin í dag er 12-17 ár.

-- 1 of 2 --

Tilboðið um ókeypis koppseting fyri HPV er ásett í kunngerð. Kunngerðin er broytt hvørja ferð
játtan hevur verið til at víðkað tilboðið til at fevna um enn fleiri árgangir. Mongu broytingarnar
hava tíðum elvt til ørkymlan hjá bæði heilsustarvsfólkum og foreldrum, tí tey hava ivast í, hvør
árgangur hevur rætt til tilboðið um ókeypis koppseting fyri HPV í Føroyum. Hesi viðurskifti høvdu
við sær, at tá tilboðið um HPV koppseting varð víðkað til ungar kvinnur yngri enn 28 ár, varð
tilboðið í Føroyum sett í gildi uttan tíðaravmarking og er enn galdandi í dag.
Seinni er tilboðið um ókeypis koppseting fyri HPV víðkað til eisini at fevna um dreingir. Sama
tilboð er galdandi í bæði Danmark og Føroyum. Í báðum londum kunnu dreingir í aldrinum 12-17
ár (báðir árgangir) verða koppsettir ókeypis fyri HPV.
Til spurning 2
Eg eri sinna til í næstum at fara undir arbeiðið at broyta kunngerðina, so bæði kyn verða javnsett.
Heilsumálaráðið, 08. september 2023
Margit Stórá
landsstýriskvinna

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Annika Olsen, løgtingskvinna
Svarari: Margit Stórá, landsstýriskvinna í heilsumálum
Evni: HPV koppseting til dreingir og gentur
Spurningar:
1. Hvør er orsøkin til, at tað er ikki eru eins treytir fyri gentur og dreingir at fáa
HPV koppseting, eftir at tey eru fylt 18 ár, og at dreingir skulu rinda fyri HPV
koppsetingina, eftir at teir eru fyltir 18 ár ?
2. Um serligar orsakir ikki eru til hendan ójavna, er landsstýriskvinnan so sinnað
at broyta hetta, so kvinnur og menn fáa eins treytir ?
Viðmerkingar:
HPV koppsetingin verður í dag givin dreingjum og gentum frá 12 ára aldri. Hetta er
samstundis ein koppseting, sum er fyribyrgjandi fyri undirlívskrabba. Skuldi tað hent,
at koppsetingin ikki verður givin, tá barnið er fylt 12 ár, er møguleiki at fáa hana seinni.
Í kunngerð nr. 151 frá 29. oktober 2020 um ókeypis koppseting fyri ávísum smittandi
sjúkum stendur soleiðis í § 4:
“Kvinnur í aldrinum 12-27 (mín undirstriking) ár kunnu verða koppsettar
ókeypis ímóti humant papillomavirus HPV. Dreingir í aldrinum 12-17 (mín
undirstriking) ár kunnu verða koppsettir ókeypis ímóti humant
papillomavirus HPV”.
Sambært hesum verður munur gjørdum á gentum og dreingum, tá ið tað kemur til
heilsufyribyrgjandi koppseting. Dreingir, ið eru fyltir 18 ár, skulu rinda 3.000 kr. fyri
at verða koppsettir.
Tað er umráðandi, tá tað snýr seg um heilsu hjá gentum og dreingjum, kvinnum og
monnum, at munur ikki verður gjørdur á kynunum. Eru serligar orsakir til hetta, er tað
áhugavert at fáa at vita, hvørjar hesar eru.
Tí verða hesir spurningar settir landsstýriskvinnununi í heilsumálum
Á Løgtingi, 28. august 2023
Annika Olsen

-- 1 of 1 --