52-111/2022

B A R N A - O G Ú T B Ú G V I N G A R M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 7 • FO-100 Tórshavn • Tel: +298 306500 • bumr@bumr.fo
Løgtingið 9. juni 2023
Tinghúsvegur 1-3 Mál: 22/22133-32
100 Tórshavn
Svar
upp á
skrivligan fyrispurning nr. 52-111/2022 frá Honnu Jensen, landsstýriskvinnu, eftir § 52a í
Tingskipanini, settur Djóna Nolsøe Joensen, landsstýrismanni í barna- og útbúgvingarmálum,
um lestrarstuðul í sambandi við føroyskt sum annaðmál.
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Er heimild ella serstakur møguleiki fyri at byrja at veita lesandi í føroyskum sum annaðmál
lestrarstuðul?
2. Eru ætlanir um, at tey, sum lesa føroyskt sum annaðmál, skulu kunna søkja um at fáa
lestrarstuðul?
3. Um ja, nær kann ein slíkur møguleiki gerast veruleiki?
Svar
Ad 1: § 4, stk. 2 í lóg um lestrarstuðul og § 1 í kunngerð um lestrarstuðul flokka, hvørji sløg av
útbúgvingum eru stuðulsheimilaðar. Hetta eru hægri útbúgvingar, styttri vinnuførleikagevandi
útbúgvingar, miðnámsútbúgvingar, partar av miðnámsútbúgvingum ella útbúgvingar á
framhaldsdeildarstigi fyri umsøkjara, ið eru fyltir 18 ár.
Føroyskt sum annaðmál passar ikki inn í verandi flokking/allýsingar av útbúgvingum. Í verandi løtu
er talan um fak/skeið, og ikki um eina sjálvstøðuga útbúgving sum soleiðis. Men arbeitt verður við at
seta sjøtul á føroyskt sum annaðmál sum eina sjálvstøðuga útbúgving.
Tá útbúgvingin síðani er greitt definerað, eru broytingar í lógarverkinum neyðugar, um talan skal vera
um eina stuðulsheimilaða útbúgving. Um útbúgvingin verður knýtt at eini verandi
útbúgvingarkategori, so er talan bert um at víðka § 1 í kunngerðini. Um útbúgvingin verður ásett sum
nýggj kategori, má § 4, stk. 2 í lógini og § 1 í kunngerðini broytast, umframt at § 18, stk. 1 í lógini
má víðkast til at fevna um útbúgvingina.
Fyri at útbúgvingin skal verða stuðulsheimilað, má hon harumframt lúka treytirnar í
lestrarstuðulsregluverkinum, m.a. § 2 í lógini (bústaðarskylda og tilknýti), ið eisini fevnir um lesandi
við útlendskum ríkisborgaraskapi. Og § 4, stk. 1 í lógini (útbúgvingin skal verða skipað sum
heiltíðarlestur, vera minst 3 fylgjandi mánaðir til longdar, vera ólønt og enda við próvtøku) og § 1 í
kunngerðini.

-- 1 of 2 --

B A R N A - O G Ú T B Ú G V I N G A R M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 7 • FO-100 Tórshavn • Tel: +298 306500 • bumr@bumr.fo
2/2
Ad 2: Barna- og útbúgvingarmálaráðið arbeiðir við einum lógaruppskoti, sum skal vera grundarlag
undir einum málskúla fyri tilflytarar, og sum eftir ætlan skal veita útbúgvingartilboð kring landið í
føroyskum sum annaðmál fyri tilflytarar. Til lógina verður eisini útbúgvingarkunngerð og
próvtøkukunngerð.
Ætlanin er tá eisini at viðgera spurningin um, hvørt føroyskt sum annaðmál skal verða
stuðulsheimilað.
Ad 3: Spurningurin hongur saman við lóggávuni um føroyskt sum annaðmál, sum væntandi verður
løgd fyri Løgtingið í heyst. Harumframt skal játtanin til útbúgvingarstuðul eisini taka hædd fyri hesi
útbúgving.
Vinarliga heilsan
Djóni Nolsøe Joensen
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Hanna Jensen, løgtingsmaður
Svarari: Djóni Nolsøe Joensen, landsstýrismaður í barna- og útbúgvingarmálum
Evni: Lestrarstuðul í smb. við føroyskt sum annaðmál
Spurningar:
1. Er heimild ella serstakur møguleiki fyri at byrja at veita lesandi í føroyskum
sum annaðmál lestrarstuðul?
2. Eru ætlanir um, at tey, sum lesa føroyskt sum annaðmál, skulu kunna søkja um
at fáa lestrarstuðul?
3. Um ja, nær kann ein slíkur møguleiki gerast veruleiki?
Viðmerkingar:
Javnan frættist um, at tað kann vera trupult at luttaka á teimum drúgvu skeiðunum í
føroyskum sum annaðmál. Tilflytarar koma í stóran mun til Føroya fyri at taka upp
arbeiði, sum føroyska samfelagið hevur tørv á at fáa framt. Eftir loknan arbeiðsdag
ber til at fara á styttru kvøldskúlaskeiðini kring landið at fáa gongd á at læra føroyskt
og fáa styrkt vitanina um føroyska samfelagið og mentanina her.
Men skulu tey læra føroyskt skjótt og væl, so má tíð setast av til tess, og í fleiri ár
hevur tilboð verið um dagskúla ymsastaðni, har tilflytarar kunnu lesa hálva tíð – antin
fyrrapart ella seinnapart. Hetta ber til hjá summum, men verri enn so øllum.
Arbeiðsmarknaðurin er fjøltáttaður og viðurskiftini hjá tilflytarum ymisk, og tað ber
ikki til hjá øllum at luttaka á teimum drúgvu skeiðunum – antin tí at tey ikki kunnu
fara frá sínum arbeiði í tí tíðarbilinum, sum skúlatímarnir liggja, ella tí at fíggjarliga
støðan ikki loyvir, at tey einans arbeiða hálva tíð ella gott tað, tað rúma tíðarbil, sum
tað tekur at ogna sær hollan førleika í føroyskum.
Og her kemur spurningurin um lestrarstuðul inn í myndina. Tí um tilflytarar, sum taka
drúgvu skeiðini, lesa upp ímóti 20 tímum í eini alment góðkendari útbúgvingarskipan
og lúka treytirnar fyri lestrinum annars, eru so ikki orsakir til at umhugsa at geva
hesum bólki rætt til lestrarstuðul tað tíðarskeiðið?
Á Løgtingi, 30. mai 2023
Hanna Jensen

-- 1 of 1 --