52-097/2022

B A R N A - O G Ú T B Ú G V I N G A R M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 7 • FO-100 Tórshavn • Tel: +298 306500 • bumr@bumr.fo
Løgtingið 22. mai 2023
Tinghúsvegur 1-3 Mál: 22/22133-29
100 Tórshavn
Svar
upp á
skrivligan fyrispurning nr. 52-097/2022 eftir § 52 a í Tingskipanini frá Anniku Olsen,
løgtingskvinnu, settur Djóna Joensen Nolsøe, landsstýrismanni í barna- og útbúgvingarmálum,
um viðurskiftini hjá teimum lesandi á Fróðskaparsetrinum, ið hava húsast í Sjóvinnuhúsinum.
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Hvør var tilgongdin, og hvør ynskti at uppsiga leigusáttmálan millum Fróðskaparsetur
Føroya og Tórshavnar kommunu um Sjóvinnuhúsið?
2. Er nøkur loysn funnin til teir næmingar, ið ikki longur skulu húsast í Sjóvinnuhúsinum?
3. Tá umvælingin av høvuðsbygninginum er liðug, verður tá rúm fyri øllum næmingunum, ið
hava verið í Sjóvinnuhúsinum?
4. Nær kunnu vit vænta, at nýggja Fróðskaparsetrið á Frælsinum verður liðugt, og hvat er hetta
mett at kosta?
5. Hvør er støðan við Bologneavtaluni og at fáa Fróðskaparsetur Føroya altjóða góðkent?
6. Nær ætlar landsstýrismaðurin at skipa fyri einum aðalorðaskifti um Fróðskaparsetur Føroya
í Løgtingium?
Svar
Til 1: Skúlabygningarnir á Frælsinum í Tórshavn innganga í kampusætlanina fyri Fróðskaparsetrið,
so fyri at fremja kampusætlanina má landið ogna sær partin hjá kommununi í skúlabygningunum.
Tað er nevniliga soleiðis, at bæði landið og Tórshavnar kommuna eiga skúlabygningarnar á
Frælsinum, ið áður hoyrdu gamla Venjingarskúlanum og Føroya Læraraskúla til. Tað er matr. nr.
1017d og 1038b, ið landið eigur 60% av í samogn við Tórshavnar kommunu, umframt lonina á
matr. nr. 1031a, ið kommunan eigur einsamøll.
Mentamálaráðið, nú Barna- og útbúgvingarmálaráðið hevði í eina tíð arbeitt við at ogna sær
bygningarnar og fáa sett gongd á kampusætlanina, tá Tórshavnar kommuna bjóðaði sær til at gera
gerðabýtið millum landið og kommununa, ið fevndi um skúlabygningarnar á Frælsinum. Uppskotið
hjá kommununi gekk út uppá, at kommunan slapp burturúr leigusáttmálanum millum
Fróðskaparsetrið og Sjóvinnuhúsið, ið var galdandi til 2027, afturfyri at landið yvirtók ognarpartin
hjá kommununi í Venjingarskúlanum, og kommunan yvirtók skúlabygningin, auluna og
ítróttahøllina uppi í Hoydølum.

-- 1 of 3 --

B A R N A - O G Ú T B Ú G V I N G A R M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 7 • FO-100 Tórshavn • Tel: +298 306500 • bumr@bumr.fo
Seinni bleiv avtalan millum landið og kommununa broytt til eina keypsavtalu, har landið eftir ætlan
keypir matr. nr. 1031a, umframt ognarlutin hjá kommununi í matr. nr. 1017d og 1038b, og at landið
selur kommununi partar av matr. nr. 18 og 19 í Hoydølum, undir hesum auluna, skúlabygningin,
ítróttahøllina og barakkina á Sanatoriivegi 11, 13, 15 og 17. Eitt metingarfólk hevur í hesum
sambandi mett um virði á ognunum, sum eru partur av keypsavtaluni.
Til 2: Í sambandi við høvuðsumvælingina og umbyggingina av skúlabygningunum á Frælsinum og
stigvísa flyting úr Sjóvinnuhúsinum er greitt, at hølistørvurin hjá Fróðskaparsetrinum ikki gongur
upp, uttan at onnur høli verða útvegaði fyribils. Talan er um skrivstovur, vanlig undirvísingarhølir,
bólkarúm og serhølir til undirvísing.
Ymiskir møguleikar hava verið umrøddir saman við Landsverk, men eingin endalig loysn er funnin.
Ein møguleiki er at kanna, um til ber at seta upp ein fyribils skrivstovubýling (pavillon) á
Frælsinum ella í nærumhvørvinum. Í skiftistíðarskeiðnum hevur Fróðskaparsetrið eisini tørv á
serhølum til praktiskar venjingar og til simuleringsvenjingar innan heilsuútbúgvingarøkið. Tað er tí
hóskandi at taka upp samráðingar við Heilsumálaráðið, um møguleikar eru fyri hesum í Eirargarði
og har tilber at samstarva um høli og hentleikar.
Til 3: Verkætlanin, at høvuðsumvæla og umbyggja skúlabygningarnar á Frælsinum, leggur í fyrstu
syftu bert upp til at høvuðsumvæla og umbyggja verandi skúlabygningar. Hetta merkir, at
fermetratalið verður neyvt tað sama sum í dag. Mett verður, at tað mangla umleið 2.000 m2 afturat
fyri at hýsa øllum teimum lesandi og starvsfólkum, ið eru í Sjóvinnuhúsinum, umframt at umstøður
til bólkarúm, fundarhøli, skrivstovur, starvsstovur og sosialar sonur, mangla. Nýggi
felagsbygningurin tekur nógv av hesum trýsti, tá hann vónandi stendur liðugur um eini 4 ár.
Til 4: Nýggja Kampus, umfatandi allar ætlaðar bygningar úr heildarætlanini frá 2018, kann
vantandi standa liðugt í 2031-2032, um politiskur vilji og fígging er til ætlanina. Heildarætlanin
leggur upp, til at byggja umleið 3 bygningar á umleið 20.000 m2 til samans og at høvuðsumvæla
umleið 8.500 m2, umframt parkeringskjallara, ið ikki er nágreinaður enn. Metti kostnaðurin er
samanlagt 1,2 mia. kr., men av tí at talan verður um bygging yvir eitt longri tíðarskeið, kemur talið
vist at broytast vegna príshækkingar o.a.
Til 5: Uttanhýsis eftirmetingin av Fróðskaparsetri Føroya inniheldur eina røð av tilmælum, m.a.
eisini um arbeiðið við Bolognatilgongdini. Barna- og útbúgvingarmálaráðið er farið í samstarv við
Fróðskaparsetur Føroya um at røkka hesum máli, og til hetta er ein stýrisbólkur settur, sum setir
deilmál fyri hetta arbeiðið.
Status er, at man innanhýsis á Fróðskaparsetri Føroya er komin heilt væl áleiðis viðvíkjandi
góðskutrygging, og í Barna- og útbúgvingarmálaráðnum er ein førleikakarmur eisini við at vera
liðugur. Eftir er so at undirskriva Lisabonavtaluna um sjálvvirkna viðurkenning av prógvum innan
hægri útbúgving, sum er ein fortreyt fyri at kunna undirskriva Bolognaavtaluna, og at finna ein
hóskandi leist fyri tann partin, sum snýr seg um uttanhýsis góðskutrygging. Stýrisbólkurin arbeiðir
við at fáa hesi viðurskiftir í rætt lag.

-- 2 of 3 --

B A R N A - O G Ú T B Ú G V I N G A R M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 7 • FO-100 Tórshavn • Tel: +298 306500 • bumr@bumr.fo
Her skal eisini viðmerkjast, at Bolognatilgongdin er, sum tað eisini liggur í orðinum, ein tilgongd,
sum krevur eitt støðugt arbeiði við at styrkja tær hægri útbúgvingarnar og at innføra tann
útbúgvingarpolitikk, sum annars verður viðtikin av londunum í tí evropeiska útbúgvingarverkinum
fyri hægri útbúgvingar.
Til 6: Eitt politiskt orðaskifti um hvørjar ætlanir vit hava við Fróðskaparsetri Føroya hevði verið
kærkomið. Politiskt, koma ofta ynski um einstakar útbúgvingar, sum í politiska kjakinum ofta
kemur at liva sítt egna lív. Hetta er ikki altíð í tráð við samfelagstørvir ella innanhýsis tørvir á
Setrinum, og fyri summi av hesum hugskotum er eisni talan um kostnaðarmiklar útbúgvingar, og
hevði tað tískil verið upplagt, at tikið eitt yvirskipað orðaskifti um hvat Fróðskaparsetur Føroya í
framtíðini skal vera. T.d. er ein partur, sum snýr seg um kjarnufunktiónir í samfelagnum, sum Setrið
eigur at vera við at lyfta, men síðan er tað eisini ein partur, sum snýr seg um, hvussu
Fróðskaparsetur Føroya kann gera seg attraktivt í altjóða kappingini um lesandi, granskarar og
undirvísarar. Til hetta orðaskifti kundi eg hugsa mær at sæð, hvat Setrið sjálvt situr við av tankum,
so hetta kann ankrast í teirra strategiska arbeiði, har vit eisini fáa lýst, hvørjar møguleikar Setrið sær
í evropeiskum skipanum, sum t.d. Erasmus+, v.m..
Men ein framtíðarætlan um Fróðskaparsetur Føroya er í stóran mun tengd at ætlanini um at byggja
eitt kampus, og tí ætli eg mær at taka tað orðaskifti til heystar, tá ið arkitektakappingin er liðug, og
eitt framtíðar universitetskampus er meira ítøkiligt.
Vinarliga
Djóni Nolsøe Joensen
landsstýrismaður

-- 3 of 3 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52 a í Tingskipanini
Spyrjari: Annika Olsen, løgtingsmaður
Svarari: Djóni Joensen Nolsøe, landsstýrismaður í barna- og útbúgvingarmálum
Evni: Viðurskiftini hjá teimum lesandi á Fróðskaparsetrinum, ið hava húsast í
Sjóvinnuhúsinum
Spurningar:
1. Hvør var tilgongdin, og hvør ynskti at uppsiga leigusáttmálan millum
Fróðskaparsetur Føroya og Tórshavnar kommunu um Sjóvinnuhúsið?
2. Er nøkur loysn funnin til teir næmingar, ið ikki longur skulu húsast í
Sjóvinnuhúsinum?
3. Tá umvælingin av høvuðsbygninginum er liðug, verður tá rúm fyri øllum
næmingunum, ið hava verið í Sjóvinnuhúsinum?
4. Nær kunnu vit vænta, at nýggja Fróðskaparsetrið á Frælsinum verður liðugt,
og hvat er hetta mett at kosta?
5. Hvør er støðan við Bologneavtaluni og at fáa Fróðskaparsetur Føroya altjóða
góðkent?
6. Nær ætlar landsstýrismaðurin at skipa fyri einum aðalorðaskifti um
Fróðskaparsetur Føroya í Løgtingium?
Viðmerkingar:
Í 2017 varð sáttmáli undirskrivaður millum Tórhavnar kommunu og Fróðskaparsetur
Føroya um leigu av Sjóvinnuhúsinum á vestaru bryggju. Hesin sáttmáli var galdandi
fram til 2027, men er nú uppsagdur. Síðani sáttmálin varð undirskrivaður, hava
Náttúruvísindadeildin og Deildin fyri heilsu- og sjúkrarøktarvísindi húsast í
Sjóvinnuhúsinum saman við íverksetarahúsinum, Hugskotið, Filmshúsinum,
Klippfisk, og Vinnuframa umframt øðrum vinnufyritøkum. Ein góð samanrenning av
vitan, vinnu og íverksetan. Men nú er hesin sáttmálin uppsagdur, og tí er áhugavert at
vita, um nøkur heildarloysn er funnin, nú næmingarnir í Sjóvinnuhúsinum eru vorðnir
húsvillir. Í løtuni er ein verklagslóg til viðgerðar um at umvæla høvuðsbygningin á
Frælsinum. Tá hetta arbeiðið er liðugt, er áhugavert at vita, um tað tá verður rúm fyri
øllum næmingunum, ið hava húsast í Sjóvinnuhúsinum. Fróðskaparsetur Føroya
hevur ikki nøktandi umstøður og húsast í dag í 10 ymiskum bygningum, ið liggja
spjaddir kring allan býin. Hóast hetta hevur Fróðskaparsetur Føroya verið í stórari
menning seinastu árini, og alsamt fleiri velja at lesa á Setrinum. Støðan er alt annað
enn nøktandi, og tí er alneyðugt, at verulig ferð verður sett á at byggja eitt nýtt
Fróðskaparsetur, eitt veruligt campus, á Frælsinum. Undir viðgerðini av
verklagslógini um at umvæla høvuðsbygningin á Frælsinum spurdi undirritaða
landsstýrismannin, um hann vildi skipa fyri einum aðalorðaskifti í Løgtingum um
Fróðskaparsetrið um eitt nú útbúgvingarmøguleikar og framtíðarmøguleikar
yvirhøvur. Tí verða hesir spurningar settir landsstýrismanninum.

-- 1 of 2 --

Á Løgtingi, 10. mai 2023
Annika Olsen

-- 2 of 2 --