52-084/2022

L Ø G M A N S S K R I V S T O V A N
P r i m e M i n i s t e r ´ s O f f i c e
Tinganes - Fo-100 Tórshavn – Faroes
Tel: (+298)306000 – e-mail: info@tinganes.fo - www.lms.fo
Løgtingið
Svar
uppá
skrivligan fyrispurning nr. 084/2022 eftir tingskipanini § 52a til Aksel V.
Johannesen, løgmann, frá Johan Dahl, løgtingsmanni, um landsstýrisins útinnan
av verju- og trygdarpolitikki Føroya
Spurningar:
1. 	Hvør er verju- og trygdarpolitikkurin hjá landsstýrinum?
2. 	Ætlar landsstýrið at orða ein føroyskan verju- og trygdarpolitikk, soleiðis sum
landsstýrismaðurin í uttanríkis- og vinnumálum, Høgni Hoydal, sigur tørv vera á?
3. 	Verður landsstýrið partur av samráðingunum um nýggju verjusemjuna fyri ríkið,
um hvussu okkara verja í ríkisfelagsskapinum skal skipast og raðfestast?
4. 	Hevur løgmaður álit á, at landsstýrismaðurin í uttanríkis- og vinnumálum megnar
at samskifta og samstarva við danskar myndugleikar um verju- og trygdarpolitikkin
fyri ríkið, umframt altjóða leiklutin hjá Føroyum í hesum sambandi?
5. 	Nær roknar løgmaður við, at farið verður undir at seta lofteftirlitsradaran upp, og
hvør, metir løgmaður, hevur ábyrgdina av at seta radaran upp?
Svar til spurning 1
Trygdarpolitiska støðan er grundleggjandi broytt. Tað er tí tørvur á einum miðvísum
føroyskum trygdar- og verjupolitikki, sum breið politisk semja er um. Landsstýrismaðurin
í uttanríkis- og vinnumálum hevur í hyggju at leggja eitt uppskot til samtyktar um
trygdarpolitikk fyri Løgtingið í komandi tingsetu.
Grundarlagið fyri trygdar- og verjupolitisku kósini hjá landsstýrinum er tryggleikin hjá
fólkinum, ið her býr, og at verja ta vælferð og tær samfelagsskipanir, sum hava týdning fyri
okkara fólkaræði.
Føroyar skulu virka miðvíst fyri, at friður og lágspenningur valda. Tað er fortreytin fyri tí
frælsa tilverugrundarlagi og teirri menning og vælferð, lond og borgarar teirra um okkara
leiðir hava. Tí samstarva flestu londini um okkara leiðir um trygd, og hava somu
grundleggjandi trygdaráhugamál.
Verju- og trygdarmál eru felags mál, og tí samstarvar landsstýrið við donsku stjórnina um
trygdar- og verjumál.

-- 1 of 2 --

L Ø G M A N S S K R I V S T O V A N
P r i m e M i n i s t e r ´ s O f f i c e
Tinganes - Fo-100 Tórshavn – Faroes
Tel: (+298)306000 – e-mail: info@tinganes.fo - www.lms.fo
Vit raðfesta eisini samstarv og samskifti við NATO, hvørs ábyrgdarøki Føroyar eru partur
av. Hetta verður gjørt fyri at tryggja, at vit eru eru partur av øllum tilgongdum og avgerðum,
sum viðvíkja trygdini í Norðuratlatshavi.
Svar til spurning 2
Sí svarið til spurning 1.
Svar til spurning 3
Regluligt samskifti er millum landsstýrið og donsku stjórnina í sambandi við, at stjórnin í
næstum fer undir samráðingar við flokkarnar á Fólkatingi um eina nýggja verjusemju, sum
leggur játtan og raðfestingar á verjupolitiska økinum í eina fasta legu komandi árini. Í tí
sambandi er avrátt, at øll mál, sum eru viðkomandi fyri Føroyar og føroysk viðurskifti,
verða umrødd á stjórnarstigi millum Føroyar og Danmark.
Svar til spurning 4
Ja, tað havi eg.
Svar til spurning 5
Arbeitt verður sambært upprunaligu ætlanini fram ímóti, at ein nýggjur lofteftirlitsradari er
klárur at taka í nýtslu í 2028. Tað eru danskir myndugleikar, sum hava ábyrgdina av at seta
lofteftirlitsradaran upp. Í samsvari við semjuna millum landsstýrið og donsku stjórnina frá
juni 2022, er regluligt samskifti millum Uttanríkis- og vinnumálaráðið og danska
verjumálaráðið um fyrireikingarnar til at fáa til vega, seta upp og reka radaran. 	Virkað
verður ítøkiliga fyri, at føroyskir myndugleikar – í samstarvi við donsku verjuna og
møguliga NATO – standa fyri at reka radaran.
Í Tinganesi, 9. mai 2023
Aksel V. Johannesen
løgmaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Johan Dahl, løgtingsmaður
Svarari: Aksel Vilhelmson Johannesen, løgmaður
Evni: Landsstýrisins útinnan av verju- og trygdarpolitikki Føroya
Spurningar:
1. Hvør er verju- og trygdarpolitikkurin hjá landsstýrinum?
2. Ætlar landsstýrið at orða ein føroyskan verju- og trygdarpolitikk, soleiðis sum
landsstýrismaðurin í uttanríkis- og vinnumálum, Høgni Hoydal, sigur tørv vera
á?
3. Verður landsstýrið partur av samráðingunum um nýggju verjusemjuna fyri
ríkið, um hvussu okkara verja í ríkisfelagsskapinum skal skipast og raðfestast?
4. Hevur løgmaður álit á, at landsstýrismaðurin í uttanríkis- og vinnumálum
megnar at samskifta og samstarva við danskar myndugleikar um verju- og
trygdarpolitikkin fyri ríkið, umframt altjóða leiklutin hjá Føroyum í hesum
sambandi?
5. Nær roknar løgmaður við, at farið verður undir at seta lofteftirlitsradaran upp,
og hvør, metir løgmaður, hevur ábyrgdina av at seta radaran upp?
Viðmerkingar:
Tað er ørkymlandi at hoyra, hvussu landsstýrismaðurin í uttanríkis- og vinnumálum
meldar út sína hugsan um verju- og trygdarpolitikk Føroya. Somuleiðis verða nógv
viðurskifti eisini blandað saman, eitt nú spurningurin um uppsetan av einum
lofteftirlitsradara og yvirtøka av loftrúminum kring Føroyar. Samstundis skulu vit í
hesum lítla landi skipa okkara egna verju- og trygdarpolitikk, men ikki hava eina
hernaðarliga skipan.
Landsstýrismaðurin í uttanríkis- og vinnumálum nevnir hvørki Nato-felagsskapin ella
donsku verjuna, sum vit í veruleikanum eru integreraður partur av, og sum er ikki
yvirtikið málsøki - hetta kann tykjast løgið, tá vit sum eitt pinkalítið land ikki kunnu
skipa egna hernaðarliga verju- og trygdarskipan. Tykist sum, at verju- og
trygdarpolitikkur Føroya er vorðin sera ógreiður og óskipaður - ongi mál og eingin
strategi.
Politisku loysnirnar, sum landsstýrismaðurin í uttanríkis- og vinnumálum tosar um,
minna meira um populistiskar loysnir, sum onki hald hava í veruleikanum. Ógreiðu
politisku boðskapirnir frá landsstýrismanninum í uttanríkis- og vinnumálum skapa
eisini politiska spjaðing heldur enn samanhald.

-- 1 of 2 --

Politiskt er tað týdningarmikið fyri føroyingar og altjóða samfelagið, at Føroyar hava
eina greiða felags verju- og trygdarpolitiska støðu. Tí verður hesin fyrispurningur
settur.
Á Løgtingi, 26. apríl 2023
Johan Dahl

-- 2 of 2 --