52-082/2022

F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð
Ministry of Finance
Tinganes • Box 2039 • FO-110 Tórshavn
 (+298) 35 20 20 •  fmr@fmr.fo • www.fmr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
Tórshavn, tann: 4. mai 2023
J.nr.: 23/09763
Viðgjørt: SN
Svar til skrivligan fyrispurning nr. 52-082/2022 frá Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur,
løgtingsmanni, settur landsstýrismanni í fíggjarmálum, Ruth Vang, um
sjúkrarøktarfrøðingar og lønarlyft.
Fyrispurningurin er soljóðandi:
Spurningar:
1. Hvør er orsøkin til, at sjúkrarøktarfrøðingarnir eru valdir frá, nú samgongan ætlar at lyfta
lønirnar hjá útvaldum starvsbólkum á umsorganarøkinum?
2. Hevur útihýsingin av sjúkrarøktarfrøðingunum nakað við sáttmála-samráðingarnar í 2017
at gera, tá sjúkrarøktarfrøðingarnir nýttu verkfalsrættin til at koma til eitt rímiligt úrslit?
3. Væntar landsstýrismaðurin, at tað eggjar fólki at lesa sjúkrarøktarfrøði, sum er hægsta
útbúgving innan umsorganarøkið, tá starvsbólkurin verður útihýstur í samband við
lønarlyftið?
4. Er tað eftir avtalu við felagið hjá sjúkrarøktarfrøðingum, at hesin starvsbólkur ikki fær eitt
lønarlyft ?
Svar til spurning 1
Sambært samgonguskjalinum, so er ætlanin, at teir lægst løntu fakbólkarnir á umsorganarøkinum
skulu hava eitt lønarlyft. Hetta er m.a. grundað á, at tørvur verður á alsamt meiri arbeiðsmegi innan
hetta økið tey komandi árini.
Tá ið sagt verður, at tey lægst løntu skulu hava eitt lønarlyft, so meinast við heilsurøktarar,
heilsuhjálparar, námsfrøðingar og hjálparfólk.
Svar til spurning 2
At sjúkrarøktarfrøðingarnir ikki eru við í lønarlyftinum hevur einki við sáttmálasamráðingarnar í
2017 at gera.
Svar til spurning 3
Áhugin fyri at lesa sjúkrarøktarfrøði er ikki minkandi. Talið av umsóknum at lesa sjúkrarøktarfrøði
hevur tey seinastu 10 árini verið at kalla tað sama, og er umleið tað tvífalda av hvussu nógv lesandi
verða upptikin. Tað sær tí ikki út til, at áhugin fyri at lesa sjúkrarøktarfrøði er minkadi ella í vanda.

-- 1 of 2 --

F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð
Ministry of Finance
2/2
Her er eitt yvirlit yvir hvussu nógvar umsóknir at lesa sjúkrarøktarfrøði vóru í tíðarskeiðnum
2014-2022 og hvussu nógv vórðu upptikin.
Ár 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Umsóknir at lesa
sjúkrarøktarfrøði 84 81 90 82 66 73 78 79 102
Upptikin 25 23 31 33 32 31 31 32 51
Í sambandi við noktandi svar um upptøku, so er talan um heilt fáar umsøkjarar, sum fáa eitt
noktandi svar. Allir umsøkjarar, sum lúka treytirnar, koma á ein bíðilista. Tað eru sera fáir
umsøkjarar, sum ikki eru skikkað og tí fáa eitt noktandi svar.
Svar til spurning 4
Avgerðin um eitt lønarlyft, og hvussu lønarlyftið er sett upp, er ikki ein avtala, sum Landsstýrið
hevur gjørt við nakað fakfelag.
Tinganes, 4. mai 2023
Ruth Vang
Landsstýrismaður í fíggjarmálum

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, løgtingsmaður
Svarari: Ruth Vang, landsstýrismaður í fíggjarmálum
Evni: Sjúkrarøktarfrøðingar og lønarlyft
Spurningar:
1. Hvør er orsøkin til, at sjúkrarøktarfrøðingarnir eru valdir frá, nú samgongan
ætlar at lyfta lønirnar hjá útvaldum starvsbólkum á umsorganarøkinum?
2. Hevur útihýsingin av sjúkrarøktarfrøðingunum nakað við sáttmála-
samráðingarnar í 2017 at gera, tá sjúkrarøktarfrøðingarnir nýttu verkfalsrættin
til at koma til eitt rímiligt úrslit?
3. Væntar landsstýrismaðurin, at tað eggjar fólki at lesa sjúkrarøktarfrøði, sum er
hægsta útbúgving innan umsorganarøkið, tá starvsbólkurin verður útihýstur í
samband við lønarlyftið?
4. Er tað eftir avtalu við felagið hjá sjúkrarøktarfrøðingum, at hesin starvsbólkur
ikki fær eitt lønarlyft ?
Viðmerkingar:
Í sambandi við nógv umrødda lønarlyftið til útvaldar bólkar á umsorganarøkinum er tað
undrunarvert, at sjúkrarøktarfrøðingar verða valdir frá. Í 1969 vórðu tær flokkaðar í
lægri lønarflokk enn mennirnir, tí tær høvdu ikki forsyrgjaraskyldu, og fyri ikki so
nógvum árum síðan í krepputíðum fóru sjúkrarøktarfrøðingar niður í løn fyri at vísa
samfelagssinni. Við samráðingunum í 2017 ynsktu sjúkrarøktarfrøðingarnir at gera upp
við reformin í 1969 og lønarniðurskurðin undir kreppuni.
Løgmaður hevur sagt fleiri ferðir, at tey, sum starvast á umsorganarøkinum, skulu upp
í løn, at tað er upp á tíðina, at kvinnufakini fáa eitt uppiborið lønarlyft, og at tá
umsorganarøkini virka optimalt, eru tað ikki bara starvsfólkini sum vinna, men eisini
brúkarin og avvarðandi. Hesi orð samsvara ikki við, at sjúkrarøktarfrøðingar ikki fáa
lut í lønarlyftinum.
Neyvan ynskir nakar at seta starvsbólkar upp móti hvørjum øðrum, men tað er
undrunarvert, at allir starvsbólkar á umsorganarøkinum ikki fáa eitt lønarlyft. Tá
lønarlyftið verður gjørt til eitt stríð um kvinnurættindi, men sjúkrarøktarfrøðingarnir
ikki verða tiknir við, er spurningurin, um tað skal fatast sum vantandi virðing fyri
sjúkrarøktarfrøðingum og fyri javnstøðustríðnum.
Á Løgtingi, 24. apríl 2023

-- 1 of 2 --

Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur
løgtingsmaður

-- 2 of 2 --