LM-018/2025

og skilja á á snúsi og í prosentum ja tað er jú meira enn túsund prosent men tað er so líka mikið men altso hetta her er hetta er alvorliga sakir og taka vit so tubbakið so so er tað væl minni har á sigaretturnar men allíkavæl so gevur tað nakað av pengum tilsamans hesar her áttaogtjúgu milliónirnar og sjálvandi tað fer at kosta meira hjá teimum sum snúsa og roykja og eg minnist væl eg bleiv lærari nítjan seksogvørt og kom á eitt stórt læraraverilsi og hava fult at roykja hetta er nítjan seksogvørt eg eri slett ikki so heilt farfarliga langt síðani og tað var faktiskt eingin sett spurning við tað men so á eitt land á týskpunkt so bleiv tað ikki loyv meira og eingin hevði hugsað sær til í dag at tað varð rokt inn í eina lærastovu ella einum sovorðnum almennum á almennari skrivstovu so gongdin verður tann vegin minnast loysingstøðurin vóru á flogførinum at kundi roykjast og so víðari so eftir mínum tykki er tað gingið tann rætta vegin ið hoyrdi forkvinnuna í krabbameysfelagnum eg haldi at forkvinnan sum segði í morgun at tað er ordiliga gott at ikki loyvar roykja almennum støðum men tað burdi eisini streksog til at tað bleiv eisini uttandura vist mann fer til ein fótbóltskamp ella mann haldi um nevndin mann situr á trappuni niðri og liggur eftir einum landsstýsti so kann roykur og annað bæði genera og eisini vera til skaða fyri onnur tí vit skulu ikki taka feil av at tað er eitt sum eitur at vera passivur roykjari sum sum vit kanska ikki góða okkum ordiliga fara um fyri men sum vit vita rætta nógv meira um samanumtikið so so má mann bara siga at hetta her er í trá við við tey tilmælini hjá krabbameysfelagnum veit tað stendur á heimasíðuni hjá heilsumálaráðnum so tað skal mann taka fyri góða vøru men so er ein annar lítil vinkil ella eg veit ikki at mann er so lítil tað eru tey sum eru avhang við meisini gera okkum greitt at tað eru nøkur fólk sum virkuliga eru bundin at tessum eru og ikki fara at gevast uttan tey kanska upp á hjálp og tí er kundi ein spurning verið hvat hvat hugsar mann mann leggur meira á og tað kann gott vera tað at tey ikki keypa fyrstu ferðir tí nú blívda so dýrt snúsið men tey sum eru farin at snúsa og eru bundin hvussu eru hvussu er við teimum og verður nøkur hjálp at heinta ella ráðgeving ella hvat tað er ein partur í sniður men tað stutta av tí langa tað er tað at landskassin fær áttaogtjúgu milliónir krónur meir í kassan og hekta tað ella líka sum sigur at tað er í tráð við krabbameysætlanina og er við til at fíggja nøkur mann kann siga at tað er mann góða átøkunum millum annað barnaprádrátt og og onnur ting sum er í fíggjarlóginum hetta málið kemur í fíggjarnevndina har eg sjálvur umboði í sambandsflokkin og skal tað fáa eina eina góða viðgerð har ið sjálvandi í nevndararbeiðinum mann spyr nærri um nøkur viðurskiftur her hvussu ber tað til hugsi eg at mann fer so harðliga eftir snúsunum hví ikki eitt sindur harðligari eftir tubbakinum ella ella okkurt mann kanska kann fáa svar upp á tað hvat er sum ger tað at mann velur upp á hendan mátan takk fyri harra formaður takk fyri so er onkur viðmerking jensarama ger so takk fyri eg hugsa bara um kanska spurning og tað er um at tað er tá ið mann nú hekkar tað og roknar við at fáa áttaogtjúgu milliónir burturúr at at gera tað tað er tulkað sum um at mann væntar ikki at nakað fer at nakað stórvísi minkin fer at vera har rokni eg við annars vil eg siga nei eg eri púra samdur í at at henda príshekkingin er er pinots sum skuldi verið nógv nógv fagrið og eisini átøk onnur átøk gjørd ikki bara móti móti royking og snúsi men eisini móti rúsdrekka tí okur noyðast at fara at hyggja hvat tað er sum ger at heilsuverkið kostar so nógv tær tí sum tað ger tað er ikki rímiligt at óneyðugar orsøkir skulu borga fyri tí takk fyri magnus rasmussen ger so takk fyri farmaður ja takk fyri at henda sær ræna koma inn nett við innogheit her við at um hetta ikki fer at tálma nýtsluni tað stendur nemliga undir fíggjararavleiðingar at um mann sigur at tað minkar við tíggju prosentum so betýðir tað væl sagt at mann kemur at fáa nakrar færri milliónir inn í landskassan og við seg so har stendur ein setningur sum sum eg eisini ætli mær at spyrja um í fíggjarnevndini har stendur at verður inntøkan frá hægri avgjøldum á leið tjúgu milliónir altso staðin fyri áttaogtjúgu og er partur av fíggjaralógaruppskotinum í tvey túsund og seksogtjúgu tað er hvat kalkulera mann við at fáa tjúgu milliónir ella áttaogtjúgu milliónir tí at sannlíkt burdiroykingin ella snúslingin minka við at seta hesi átøkini men kanska onkur kann greiða okkum frá um tað eru sær áttaogtjúgu milliónir mann væntar at fáa inn ella tað eru tær tjúgu takk fyri tá er meting av inntøkum um mann hevur tekurist í tíggju prosentini burturav men tað kunnu vit sjálvandi fáa at vita seinni men eitt sum fekk meg at taka eina viðmerking var eisini tað at trøðarin nevndi at hervið tá mann kom inn á eina læraverku fyri nógvum árum síðan tá royktu øll og nú gjørdi mann tað nú var tað ikki góðtikið og í tí sambandinum sum eg havi hug at nevna fyrrverandi heilsumálaráðrenn hans paula streym sum gekk undan í snið við royking og mørslu og kost og so víðari at eg minnist væl tá eg var í kommunalpolitikki at tá greym mann eftir men í dag síggja vit at tað hevur virkað fyri ein stóran part takk fyri magnus rasmussen gerst væl takk fyri aðra formaður jans paul streym sáli hann hann var faktiskt undangongumaður í sniðari og mann kann næstan siga at hann var framman fyri sína tíð tí at mótstøðan var hørð tá ið eg spyrji um eg sær her áttaogtjúgu milliónir men rokna við at fáa inn ella tjúgu so so hugsi eg at mann rokna við áttaogtjúgu tí vist mann telur tølini saman í hesum her fylgilóginum og brúkar áttaogtjúgu so fær mann tað hanga saman at at átøkini eru fíggjað men brúkar mann tjúgu milliónir so verða tey ikki fíggjað og so mangla milliónir í so tí rokni eg við at mann fyristilla sær hetta fer ikki at tálma nýtsluni við sum at eg skal fáa troma inntøku takk fyri takk fyri karla tærgarðsøngin hjá tær takk fyri harra formaður eða ógvusliga hækkingin á snúsum sum eg havi skilt tað

eg skal meg skilja skeivt men tað er tí tú mann javnstillar eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða eða

ja broytingar munnt til øh

avgjald á tubbak og mann kann sæð eisini snús í hesum vørnum her og og tað er so sær í dag mann kann siga at haldi at mann frá søkuna av tí at tað er nógv broytt í mun til nýtslu av tubbaki yvir dagin síðst áðrenn eg royking er í dag ein so ikki vanligur partur av mann kann sæð gerandismyndini sum tað einaferð var nógvastaðni mann kemur inn longur almenn støð ella mann kann siga ongastaðni nær mann finnur øskubakar longur tað er mann kann siga at tað er næstan leivd av einari gamlari tíð eftir hondini so at tað er nógv broytt í so máta í mun til hugburð hjá fólki við royking og svíðar men tann vit hugsa um millum tá tær kemur út at snúsa so er tað nakað sum hevur veruliga økt ella tað er tann ísløn

ja búragt vætla nógv er tað nógv stuttligt at klára hvønn sak á vit

og tá mann hevur vís teir til sum eina

mann brúkar tað til at fíggja nøkur onnur átøk sum mann ger so men men so er tað men tað er altíð væntað trúði í hvussu ferð hevur tað at ávirka hvussu ferð hevur tað at ávirka millum annað fólki til at umdyr so sær at brúka ella minka um nýtsluna av hesum verður hetta er nokk til at gera tað ella ikki og eg haldi at tað eru nøkur ting sum vit fíggjararnir skulu fáa lýst við hesum málum neyðbeint her er hvussu at hetta her fer at kunna ávirka nýtsluna í so máta og mann kann siga tað at eg hugsi at íða í sínum uppskotneypa í viðmerkingunum sum stendur um hetta fer at avleiða fyri ávísar samfelagsbólkar

hendrið at tað avgjaldi fer jú at tyngja meir hjá lágløntum

sjónarmið

hitti er so tað fíggjarliga nú er tað so sær mann mann sigur at ein sigarettpakki hækkar við seks krónum og ein snús dós hækkar við tjúgu krónum og so er mann mett um at hvat hevði mann væntar at fáa inn og mann væntar er sjeyogtjúgu komma sjey milliónir í morðoyumtøku men men so er mann eisini

og so eina inntøku og meting við visti er so sera nýtslan fyri at minka sum sum svarar til at mann væntar so tjúgu koma fýra milliónir morgin og eg haldi hvørt fólk

fyri at taka tað so altíð er tað positivt at mann eisini tykk hædd fyri tí tí at tey ofta sakna tá tað eru tíðliga uppskot vit vita at skattur er jú atferðarstýrandi og skatturavgjøld at mann eisini tykk hædd fyri tá ið broytingur skulu henda so tað er gott at mann hevur tað her beint í eina uppskot sum kemur seinni so kanska sakni eg tað sama í so máta við tí uppskotinum men men so hevur mann hvønn fall tað at fyri haldast til at mann mann eisini tykk hædd fyri hvat um nýtslan hækkar sum er kanska tað sum er endamálið eisini er til dømis tá mann eisini er hald fyri at hækka millum annað oljaavgjald millum annað fyri at fáa eggjafólk til at velja grønan loysnur hvat so fólk velja grønan loysnur tí at so kemur ikki meir inn í oljaavgjald so tað er hvat mann hevur tað við í hesum her tað so sakna øðrum og eisini í onkrum uppskot sum kemur seinni í dag og men eitt annað sum er eisini tað er tað vit vita jú at tað kundi eisini verið áhugaður at vita tey sum kanska ferðast regluliga sum síðani keypa á toppsíða handlinum vestur á forvøljum kann mann so siga tey sleppa undan í sína avgjaldirnir og kann mann so vænta tað at við hesi broytingini er at tað kann gera tað at fólk fara at broyta atferð sum oftani sær og heldur tey sum kanska avhuga at ferðast heldur velja at keypa snúsitubbakið á flogvøllinum enn í honum hjá sær at tað er bíligari har so tað er hvørt fólk nakað sum eg haldi at mann skal viðgera hesum eru málini her beint so tað er hvørt fólk nakað sum vit halda at mann eigur at taka upp tá ið vit fara viðgera okkum í fíggjarnevndini har vit fara eisini at lofta nøkur sum spurningunum sum eg hevði sæð teg upp tá fyrr havavert at brúðarin nevnir at tað er við tí tollfríðan sum mann kann keypa á flogvøllinum og hann nevnir at so fer mann nokk ella um at mann fer at broyta atferð og so heldur keypa snúsitubbak meir har tí at tað er bíligari og tað var líka tær við um tað er bíligari eg veit ikki hvussu nógv snús kostar í tí tollfríðan men poingi eisini við at hækka avgjaldi á snús tað er tað at í londunum rundanum um okkum er snús nógv dýrari munandi dýrari enn tað er hjá okkum eg haldi næstan næstan upp í tað dupulta so tað er ein av orsøkunum til at mann leggur so lutfalsliga stórt avgjald á snús men hatta fara vit sjálvandi at spyrja nærri inn til takk fyri beinjalmsingursø mann hækkar tað kanska nógv meir men mann kanska eisini javnsýntar eitt sindur við sigarettir tí at í mun til hvat ið mann kann siga avgjaldi at sigarettin er so rættiliga nógv meir hevur verið nógv meir ella er nógv meir í dag enn hvat er á snúsi so at so tað er kanska eisini ein javnsýntling í so máta so ná eg haldi at hetta er eitt korp av nøkur ting sum mann eigur at eisini royna at fáa lýst við eftir mánaðar tá takk fyri ja takk fyri formaður ja sum teir hava vinið á so er tað jú eitt fylgjadóðaruppskot í mun til fíggjarlógina fyri tvey seksogtjúgu og og eisini at tað er eitt mál faktiskt sum er kanska handlar um tvey ting í veruleikanum tá eina er ein inntøkupartur sum skal jú til at fíggja teg átøkini sum sum okur hava sett okum fyri at fremja í fíggjarlógini hetta við at hetta barnafráðbarnastum og at megna frítøkunum av av eplum og grønmeti og av blaðum tað er sjálvandi ein partur av tí men hin partur av tí sum eg haldi eisini er vilja heilt avgerandi at hava fokus á tað er jú at eta við við at hálma nýtslan av tubbaki og snús hetta við krabbameyðsætlanini at okur miðvíst og stigvíst hava fokus á at at forða fyri at okkum børn og ung fara at brúka tubbak og snús og ikki minst at okur kanska eisini fáa fleiri døggj av og eg veit gott at at tað eru stórar avbjóðingar í samfelagnum tá mann hevur blivið vanabundin av at roykja ella at snúsa men okur sleppa ikki undan tí veruleikanum sum forkvinnan í krabbameyðsætlanum eisini varpar ljósa í dag at at ígjøgnum lívið er tað sum hon sigur er tað triðju hvør ferðs tað fyri krabbameyðina eina ferðirnar í lívinum og eg haldi at tann partur haldi eg er øgiliga avgerandi at hava fokus á hvør er umkostingarnar kostnarum av tí fyri føroyska heilsuverkið og fyri føroyska skottskjaldaranum og ikki minst fyri tey føroysku familjurnar fyri fólki sum eru rakt av sínum og tað avvarðandi og tey sum hava verið á einum sonna støði tey vita hvussu hvussu ræðuligt tann støðan er og eg eri øgiliga yvirbýstur um at tú greiðir ikki alt fyri at forða fyri at okur koma í tær støðurnar so fyri mítt viðkomandi so hevði eg ikki havt nakrar trupulleikar yvirhøvur av at at tað sær avgjøldini blivið hækkaði og heggaði ella meira og eisini at tað hevur tollfía sølan av av snús og tubbaki á flogvøllinum blivast øka toltalt so eg haldi at at tað er tað er viktig at hava fokus á fturum skal vera við til at fíggja tey góðu átøkist sum mugu fremja og sjálvandi fara okur at viðgera eftir nærmari í fíggjarlógini tí at tá mann gerast so er átakið sum at her sum skal hava skal hava nakað skapa nakað inntøkur so er tað sjálvandi kann tað vera avbjóðandi at at draka beint á tey inntøkurnar sum mann var ein fyri ynskjur og eg haldi eisini sum undanfarin røðaðurinni og eg haldi tað er gott at mann í íðisnir talvið tvey í uppskotinum at mann eisini hevur eina meting av hvat hendir tað sum hendir av nýtsjum

tann vekkar so so mugu vit líka loysa í dag hvussu vit høvdu hugt hjá teimum partum hvussu tað er at pengar koma mangla í men at

hann er røður við inni á

og fáa hesir fylgipakkarnar í sambandi við fíggifíggjarróðum eisini takk fyri tær er betur ikki so eg havi bara ein tekniskur spurningur eg veit ikki um tað er undir ætlanin at mann at mann bara fokuserar upp á tubbak og snús ella um mann eisini ætlar sær at fevna um teir nicotinposarnir sum ikki innihalda tubbak og ikki í lógaruppskotinum men vissu tað er ætlanin so fevnir hetta uppskotið ikki um nicotinposarnir teir fullkomiliga tubbaksfríir og verða nokk ikki kategoriseraðir sum snús

takk fyri teimum sovorðið gerst væl

og takk fyri viðmerkingina.eg eri ivistur ikki í at hatta er ein spurningur sum okur fara at taka upp í fíggjarnevndini eisini tí at sum teknisku tingunum eru ikki øgiliga sjónligu í uppskotum her samdur í og okur sum ikki eru snúsar og roykjarar og okur kenna ikki til detaillirnar og útilsnir so eg eri ivistur í at tað er eitt mál sum okur ein spurningur sum okur fara at taka upp í fíggjarnevndini og fáa svar upp á við viðgerðini sjálvari takk fyri takk fyri for at leikin ger so eg tosaði og so nevndi hann eftir við snús og tubbaki og og fyrimyndum ítróttarligum fyrimyndum sum eg havi hava og tað haldi vit kunnu vera samd um at tað er ómetaliga harmiligt har hugsaði eg bara kanska eisini at nevna kanska tann allrastørsta trupulleikan sum vit hava tað er við rúsdrekka har samgongan í roynd verður hevur gjørt á lýsingar linari í rúsdrekkalógini og har havi eg eisini hugsað mangan um tað at vera fyrimynda hvussu ofta vit hoyra tað tá ið onkur hevur vunnið okkurt tá ið liðug hevur vunnið okkurt ella eitt ella annað at so skal tað hoyrast og tað skal drekka so suðoyar tað hongur heldur saman mína har verður so men takk annars takk fyri at eg hevði rømdegnum sólnið sær svøvn ja eg eri samdur við bára lækini at eg eri við at at tá mann er ein almennur persónur og kanska eisini ein almenn ítróttarpersónur so fylgir tað ein ábyrgvið við at vera fyrimynd báðir báðir hvussu mann hvat mann sigur hvussu mann førir seg og eisini at tað hevur verið veitslig og roykjur alt tað tað hevur verið brúðir samdur í og so ikki minst at tað við málburðurina so har eru nógv ting sum fylgja við nakrar ábyrgdir sum fylgja við tá mann er fyrimyndur í víggjandi rúsdrekkapartinum eg skilji sjónarmiðju og eg haldi tað sum okur sum hava fylt gongdini frá tí at tú høvdu eina eina skipan har sum hann skuldi bestilla tvey vikur árini sum ætlaði at fara heilt veitslig út til rúsdrekkapartinum og tað haldi eg er øgiliga positivt haldi eg og sjálvandi mann skal eisini hugsa ikki væl um hvussu mann stýrir tað við prísi og alt tað tí at tann prísurin er úr avtróðarstýrandi eisini takk fyri takk fyri so einastur vóru karla targarsundirsvøld takk fyri har formaður nú var tað ikki upprunaliga ætlað at eg skal vera framsøgufólk í hesum men tað verður eitt sindur yvirskipað tað heila og sum er fleiri av borðið fram so fáa vit við hesum fylgslulágabroyting til fíggjarlógarnar altso tvær flugur við eitt smekk kann mann siga altso við betra ger átøk fyri betra fólkaheilsuna og ja vit fáa kanska nakrar pengar inn í landskassa tí at vit hava vit hava í áðni málið ároynd at tá gevaðu nakrar pengar út og vit koma at geva nakrar pengar út seinni í dag summa eisini rennur inn í kassan tí at vit skulu royna at fíggja øll okkara átøk í framtíðini sum hendan samgongan hevur sett sær fyri so tað er í tí andanum eisini nú snúði eg ikki men eg royki og onkur roykjari hevur faktiskt vent sær til mín og er ikki ordiliga nøgdur við hetta at hækka teg sær at hækka teg sær at hækka

avgjald

afturligt at fáa eina góða sigarett fyri ikki at siga

eina góða kuba sagar men tað eru nógv tekn í sól og mánað at tað negativa avleiðingarnar av royking eru væl størri enn teir positivu

eg havi roykjað ordiliga tað veit eg ikki ordiliga men

tá ið tað kemur røking

eg minnist tá mann bleiv koyrdur út at roykja tað var uppstáman har og huff fyrsti uttanfyri men eg í dag kláði ikki at roykja eina sigarett inni tí hon smakkar ikki líka væl sum út tað ger hon ikki og eg hevði fellið eina aðra søgu minnist tær einaferð tá ið tær vóru smádrongur tá komi gøtuljónleikarfelag til nólsoyar at vísa sjónleik tað var jú dagur í viku tá ið sjónleikur koma bygd um veturin og tær høvdu nakað so fínt sum prosjektørar við tað hevur tú aldri sæð nólsoyar fyrr og og so áðrenn bárður leikurin skuldi byrja so kom ein av sjónleikarunum fram á pallin og bað vinarliga fólkið ikki roykja undir leikinum tí tað forstýraði prosjektørararnar

ikki av tí at tað var heiltis gæðiligt á nakran máta so nógv var mann ikki komin tá

og eg minnist at tað vóru fleiri nólsoyingar sum reistist har fór eg ikki at sita har ein tíma ella meir í royndarhósinum hyggi eg teg í sjónleiki at eg ikki slapp at roykja so tey fóru til hús aftur sjálvt um hetta var næstan med givinheitin á vetrinum í nólsoy fyri at fáa pengar inn so vit vilja deila út aftur til tey sum hava minnið barnafrádráttin lestrarstuðul og mvg-frítøku so hetta er nokk í ordan sjálvt um eg kom at tala nakað krónur meir kanska kom eg at leggja av hvør veit takk fyri har var mær takk fyri tað má vit vóna so er tað næstu røðri tað er stefan klein poulsen tú ert væl formaður bundinskapur av tubbaki nøkotin og rúsdrekka av hvat tað skal vera tað er ein veruleiki eisini her í føroyum og avleiðingarnar eru nógvar krabbabein verður nevnt tað er ymiskt sum kann seta seg á lunguni spyr mann tannlæknanir nú nú tey ungu færum at snúsa so illani so eru eisini stórar avleiðingar á tann kjøt og tenn og so framvegis og har er sikkurt nógvar aðrar avleiðingar av hesum bundskapi tí er tað neyðugt at vit seta avmarkandi tiltøk í verk soleiðis at mann heldur hesum bundskapinum so langt niðri sum møguligt tað ávirkar tann einstaka sum ger hetta og tað ávirkar eisini samfelagið um mann vil tað ella ikki krabbameinsfelagið hevur eina øgiliga sterka áheitan á politisk skipanina um at banna tubbakið og mann kann siga væl vitandi um at mann kann ikki klára at gera tað bara soleiðis og tann víðari so vísir mann eisini at mann burdi hækka prísin av tubbaks og nøktin vóru munandi sølan burdi verið avmarkað tað haldi eg ein rættiliga áhugaverdur tanki at mann faktiskt avmarkar hvør kann selja og stýrir tí betringar tey vóru gjørt í dag og hetta vil leggja dent á at avmarka nýtsluna millum ung hasa fyribyrgja hjá rættiliga nógvum kemst tað av royking millum annað hetta uppskotið ger faktiskt einki við rúsdrekka og har liggur ikki eitt avgjald áhuga saman mánað orsaka tað verður stýrt við einum avlopskrævi í fíggjarlógini og leitar tit líka rúsdrekkasølu landsins upp og hyggja um mann ger nakað har og har er avlopskrævi faktiskt akkurát tað sama sum í fjør so tað ger mann einki við og eg haldi kanska eisini eitt váður stutt um hann skuldi lagt avgjald á rúsdrekka á hátt sum hann ger við til dømis tubbak og annað tað skuldi verið tikin við og sum bara lækini eisini vístja so hevur samgongan hini gjørt tað lagaligari at selja rúsdrekka og tað er øgiliga ørkymlandi tí tað hevur minst líka stórar avleiðingar sum tubbak og snúðsevur og so er tað eitt annað sum eg spurdi landsstýriskvinnuna í heilsumálum ja nú mundi eg ment mær til margur stóra men tað var margur stóra sum sat í heilsumálunum tá og hetta við orkudrykkum og tað vísti heilsumálaráðið á at at mann ætlaði at gera nakað við hetta við tað sum er einki aldursmark á orkudrykkjur og tað eru eisini avleiðingar stórar avleiðingar av tí av tí serliga stórur drukki í stórum mongdum og og hetta við við eg veit ikki alt frá hjartarrýtmi og so framvegis kann tú ávirka at mann inntekur for nógv nikotin hjá hjá børnum

sum hava ein væl minni kropp enn hvat ein vaksin persónur hevur tí haldi eg eisini at at mann skuldi gjørt meira við tað við orkutrykkjur og tað er áður tá hoyrt hvat hvar tað málið liggur

tað eru nokk so nógv mánaðir síðani eg sjálvur spurdi um hetta og tá segði mann seg vilja gera nakað við tað ið dag er tað eg veit at summir handlar av sínum ein tingum siga sekstan áldsmark og eg veit ikki nakað siga eittjan áldsmark men men tað tað hevði verið gott at at fingið greiðar reglurnar um eisini tí tað hevur eisini avleiðingar men fyri at koma til hetta ítøkiliga uppskotið so tað stendur ikki í hesum uppskotinum ogátt so legði rotten vang fram at í samband við fíggjarlógina at sigarettpakkarnir koma at vera seks krónur dýrari og meðan snúsdósirnar verða tjúgu krónur dýrari og tað hevur nevnað at verið víst á at snúsið hevur er væl bíligari í føroyum sum er samanborið við onnur lond eg veit at onkur fortaldi onkra søgu um onkur grønlendari var her so er tað yviraskar av at síggja hvussu bíligt snúsið var eg veit ikki um tað var tann hálvan prís í mun til hvat hevði keypt tað fyri grønlandi men so tá eg sjálvur havi roynt at leita hetta upp so dugi eg ikki at dugi eg ikki ordiliga finna hvat akkurát hvør satsurin er í grannalondunum tað sum eg havi funnið er væl lægreðingar mann leggur upp til tey beint so tað er kanska liggur kanska í ymiskum lógum eg heilt greiðir yvir tað men í samband við viðgerðina av hesum málinum og í nevndarviðgerðum eisini so hetta var øgiliga gott at fingið eitt fullfíggja yvirlit yvir grannalondini og hvar onnur lond liggja eg fari at síggja hvar vit liggja í nivóð við onnur og tað er ikki bara tí at vit skulu gera akkurát tað sama sum onnur men tað haldi eg er gott at at síggja og og eg haldi sum fleiri onnur hava sagt at at hesi avgjøldini kundu væl verið munandi hægri og eg hevði eisini noterað mær hetta við við toddfríu søluni vestur av flogvøllinum og fyrstu ferðsóvíkt eisini borðar norrønu tað kann hugsast at kanska nokk so stórar mongdir verða keyptar har tí mann fær til tað allarhelst til ein eg veit ikki mann kann siga væl lakri prís tað er ikki greið yvir hvussu nógv lakrir men nokk lakringar tú kanst keypa í føroysku handlum og eg hugsi eisini hetta at tað eru ofta fólk sum eru forhaldsvís væl fyri sum ferðast nógv og hava betri avgongd til tollfríu søluna og harvið í gásareyðum fáa hendan ágóðan um so tað haldi eg absolutt mann eitt skuldi tikið upp til politiska viðgerð og og kanska troppa tollfríu søluna av at tuba førum og og og og øðrum útstrekka og hvat tað skuldi vera um eg skal líka fara at hyggja skjótt eftir fíggjarliga avleiðingunum har formaður so væntar mann ella ikki væntar mann mann sigur seg at mann starvfestir at inntøkan í dag er góðar fimmogfjøruti milliónir krónur fyri hesar nevndu vørurnar sigarettir sigarir sigarettir roykistubakk og snús og við at hækka avgjøldini og og leggja okkurt nýtt avgjald nú varð halterji betur spurdi um hetta við teimum tubbaksfríu altso nikotinposunum ella hvat er eitt sera skiltarætt so verður tað tikið við og og saman við saman við øllum hækkingunum so kemur hann upp á hesar tveyogtretivu milliónar sum er ein øking upp á næstan áttaogtjúgu milliónir men so væntar mann at nýtslan lækkar og nærkast í teimum tjúgu milliónum sum hann kemur at fáa burtur úr hesum og so liggur mann ja tað er sjálvandi ringt at meta um um sølan fer at lækka ella nýtslan fer at lækka men mann kemur so at liggja avstað kanska ímillum fimmogtrýss hálvfjerðs milliónir í inntøkum frá hesum og tað fær mann at seg hugsa víðari hvat tað er kanska ringt at fáa svar upp á tann spurningin men tað er áhugavert at at at grava eitt sindur í tí og fingi at vita hvat hesar lívsstíl sjúkurnar faktiskt kosta heilsuverkinum í føroyum eg vænti ikki tað er smávegis tí tað eru nokk nógvar sjúkur nógvir skaðar sum sum standast av í snær og tað byrjar sjálvandi heilsuverkið og og har vil eg eisini leggja afturat at so leingi okkara heilsuverk er skattafíggja og tað er ein góð mat vit at skipa okkara heilsuverk uppá í dag so haldi eg tað er afturat gott argument fyri at mann leggur avgjald á hesi skaðandi vørurnar sum sum jú eisini tyngja raksturin í heilsuverkinum tað sleppa vit ikki uttanum so alt í alt so eru vit í miðflokkinum øgiliga við upp á at mann avmarkar ella roynir at minka um nýtsluna av hesum skaðandi vørunum og haldi at mann kundi tikið fleiri vørusløg við og og kanska sett enn fleiri tiltøk í verk men hetta akkurát hetta uppskotið verður eisini áður at viðgera viðgera nærri í fíggjarnevndini á formaður takk fyri avgjald á snús og á sigarettir og tað verður tosað um hví mann fer harðliga at eta harðligari eftir snúsinum og minni eftir tubbaki og har er at siga tað at at avgjald á snús er so øgiliga lítið í dag og tað er tí mann eisini roynir at javnstilla sum tað bleiv sagt mann kemur at leggja tjúgu krónur í avgjaldi á áðrenn av snúsdós og seks krónur á eini skaðreppakka tað sum vit mann tekur tað heilsuliga í hesum her tað er jú tað sum tað eisini verður grundgivið við at tað er við krabbameins ætlanini har mann hevur ein mál sum sum er at forða fyri at børn og ung byrja at brúka hesar vørurnar og harvið røkka røkka tí málinum at børn sum eru fødd í tvey túsund og fimtan ella seinni verða tubbaksfrí og nikotinfrí tað er líka sum málið og her hevur eisini verið tosað um um mann ikki ger nakað annað enn at leggja avgjald á at tað ikki eru onnur átøk eisini og tí at vit huga at nevna hesa ráðstevnuna sum verður nú hósdagin har tað er ísf og heilsustýri sum hava eina ráðstevnu sum serliga vendir sær til ung eisini ella har mann viðger tað við teimum ungu tí at mann sær í hagtølunum at at tað er at tann síðsta kanningin til teimum sum heilsustýrið gjørdi í tvey túsund og trýogtjúgu har siga níggjuogtjúgu prosent av monnum sum eru aldrin átjan til fýraogtjúgu ár prosent í aldrinum fimmogtjúgu til fýraogtretivu at tey snúsa dagliga

tíggju prosent so gevur tað tjúgu milliónir og tað er nokk tað sum mann hevur roknað við tí at endamálið er sjálvandi í fyrsta umgangi leggur mann at

og gjølda ting fyri at fáa og sær at tað gevur eina inntøku men tað longra málið er at at fólk skulu ikki vera bundin av hesum so at í so máta kann mann saktans eisini hyggja eftir tí um tað er hóskandi tað sum mann ger her ella tað skal meira til so at tað er ein spurningur sum mann eigur at viðgera og annars so eru komnir nógvir relevantir spurningar fram í dag summi fíggjarnevndir fer at taka upp eisini takk fyri harra formaður skæðiligum vørum men her eru altso tvær ymiskar vørur og tær eru eisini ymiskar tá tað kemur til heilsuna so tað er ikki sikkurt at mann rakar heilt rakt vist mann betraktar tey heilt eins at tað tað stóra vandamálið í tí er at at nógv eru so ung at mann hevur hoyrt mær teg við tonnum men tað er jú eisini heilin sum verður oyðilagdur og tað at mann verður bundin av tí og tað verður nevndar ymiskar avlæðingar og tað kann eisini elva til angist og onnur ting upp á longri sikt at vera so bundin av og taka so nógv av hesum her stoffinum sum mann kann kalla tað so so tað er kanska eisini tí mann hevur eitt eyka fokus á tey ungu og tí er tað sjálvandi heilt hvør sítt at tosa um skareftir og snús í hesum samanhanginum tá ið tað er beinleiðis er mál rætta til tey ungu takk fyri tjúgu so er hendan fyrsta viðgerðin liðug og mál verður beint í fíggjarnevndina vit koma so til triðja mál á skránni punkt nummar trý tað er ein fyrsta viðgerð á løgsmál nummar nítjan til trimjúgu uppskot til løgslóg um broyting til løgslóg um meirvíksgjald meirvíksgjaldslógin mvg-frítøka fyri eplir grønmeti og barnablaður og broyttar mvg-reglur fyri brúktar leiðibilar hatta eisini er eisini fylgislagur uppskot til fíggjalógina tá ið er tjúgu og farmaðurin skal biðja um framsøgufólk fyri javnaðarflokkin er tað bjarni hammer fyri sambandsflokkin magnus rasmussen fyri fólkaflokkin beinu hannesen tjóðveldi dennis holm framsøgn karla tærgarðsson og fyri miðflokkin stefan klaar hálsson og tað er bjarni hammer sum fær orðið dyst ger so ja takk fyri harra formaður nú koma ovskotið endiliga sum føroya fólk bíða eftir í áravísi sambongan sett seg fyri at gera gerandisdagin bíligari og nú er eitt av teimum lyftunum borið í eini tingi og lagt á høgtverda ting í hesum førum hevur mann valt at gera grønmeti bíligari og bliður mann hevur valt epl og grønseikjur eisini frystar góðar innfluttar grønseikjur á øllum versins slag og sigst er at hann góðskan skal vera minst líka góð tí tað hevur fryst fekst men tað er tað tá sum tú sagt at men tað er kanska ein nýggjur tendensur sum er nú at mann kanska burdi stuðlað enn betur tað er tann føroyska framleiðslan sum ofta verður gloymd í øllum og tað er hevur vundið nógv upp á seg at at føroyingur vanligur føroyingur hevur ferð sær eplaveltu og dyrkar røtur og eisini ymsar grønseikjur millum annað

leykjur og gularøtur er blivið er blivið faktiskt populert

tað munningur er alt annað stað reið

at halda fast í og at fortelja fyri fólki at tað er faktiskt lætt at framleiða ein stóran part av gerandisvørðunum sjálvur men í hesum herførinum hevur mann so valt at ella í hesum lógaruppskotinum hevur mann valt at taka eina geði av av grønseikjum og ja hava epl og grønseikjur og bliður til børn og tað og og harumframt tá mann gera tað dýrari hjá teimum sum hava leigubilar til føroyar sum hjálpa ferðavinnuni í føroyum við at fáa góðar bilar og so selja tær aftur til ofta til føroyingar fyri eina eina hampiligan prís við at tá tær selja tær aftur selja leigubilin aftur so skal tað betalast mvg fult av mvg av søluverðinum

í galdandi lóg so verður báðir grønseikjur og har er betalman vanligt miðgerð og í sambandi við leigubilararnar har kanst tú draga upp til trýss túsund av annað upp á hvussu so dýri bilurin er og hvussu høgt skrásetingargjaldið er men vit keypa ein nýggjum bili í dag so skal einki miðgerð rindast av skrásetingargjaldinum hesum gera frameftir hetta slær fyrst inn tá ið tú selur bilin aftur altso tá ið tú brúkt bilin eg meini treytin var haldaður eitt ár ella tað seks mánaðar og bilurin skuldi hava koyrt upp til tíggju túsund kilometrar tí treytirnar skuldu vera galdandi so kundi tú selja bilin aftur mgv frí hann men tað broytir mann so við hesum her uppskotinum og sum sagt endamálið við uppskotinum er eitt letta umgerandisdagin og við at javnstilla sølu av bilum við aðra brúkt bilasølu og tað sum tær vísa við tí tað at ið so vit taka leigubilararnar tað er kanska tað sum hevur fungið mest negativa umtalu í hesum uppskotinum

frúfólkina hendan samgongan hevur útmerkað seg í at áleggja gjøld á fólk og í orðaskifti hava tey eisini mangan sagt at tað burdi verið meir men tað er eitt sum gongur aftur og hetta er nakað so typis fyri sosialistar altso tað er tey skulu gjalda og tey kunnu gjalda altso ongantíð eg altso bara tað tað var ein eini tinglimur úr samgonguni sum í gjár segði nevndi at skatturin kundi fara upp á fimmoghálvfems prosent fyri summi men men aftur har var tað tey altso ein tingmaður sum eisini er er vinnulívsmaður sum sikkurt hevur men tað er tey ríku altso tað er ongantíð eg tað er tey og so koma vit hetta uppskotið her sum áleggir eitt avgjald á fólk sum liva í einum bundinskapi og eg ivist í um nakar er roykjari og snúsari og ikki kundi hugsa sær at slappa av tað eg titi øll eg ikki at slappa av tað men hetta er ein bundinskapur men í orðaskiftinum er tað tey skulu rinda og vit hoyrdu enn tann á landsstýriskvinnu sum segði at tey eru so dýr fyri heilsuverkið aftur er tað tey og eg vil siga í hesum uppskotinum mann áleggur eitt avgjald nú eri eg til fat væl dvís millum tey og eg vil siga eg skal nokk klára betala hetta men eg veit um fleiri sum fáa tað trupult og hvat hendir so jú tey leggja av er tað so lætt burdu so ikki tey langt enn hava gjørt tað at eingin roykir tí tað er bíligt altso tað kostar altso rættiliga nógv og tað vil siga at tað kemur at ganga yvir tær húsarhaldini har ikki for nógv er frammanundan og tað kemur meira at ganga yvir tey ósekur fyri børn niður teimum familjunum og tí uppskotið leggur vit upp til at mann skal fáa meira pengar inn so faktiskt uppskotið er tað sum ikki sum av møgum má henda tað er tað tey leggja av so mangla pengarnar mann hevur brúkt pengarnar sum tey betala til okkum sum vilja hava grønmeti so eg vil siga at hetta er eitt av teimum fáa uppskotið hjá landsstýrinum har mann kann rokna við at fáa meira pengar inn men hetta rakar tey ósekur hvat haldi eg og tí fari eg staðiliga at mála til at løgtingin

fellur er eitt uppskot takk fyri forfeitað

hann tykki bað og síggja takk

bundnaskapurin á tubbaki er neyvan ein serligur rík manna ella rík fólka av bundnaskapur kanska heldur øvugt tíverri og og vist at var soleiðis hjá hesum uppskotum at tað var eitt heilsuuppskot altso at mann legði eitt avgjald á fyri at brúka tær pengarnar til til dømis at gera tað sum sum apotekstverkið kann bjóða fólkið fyri at hjálpa teimum at leggja av nú nú tosa vit nú nú nú so eg skilti tað men tað slett ikki tað tað til hetta hetta skal brúkast til nøkur grønmeti og og so kann mann ímynda sær hvør er tað sum hevur grønmeti á borðinum hvønn dag ja tað er kanska ikki tey teir lágleintu roykjararnir tað er neyvan tey

i tað

dinurætti saman søguætti

jóka niclasen gjørt so væl eg veit ikki um henni í gold minnist tað men í gjár var tað fíggjarlóg og so tá diskuteraðu vit fíggjarlógina og í dag er tað eitt avgjald á tubbak altso tað er munur á og nei jóka niclasen er ikki staðið her allanátt men hann hevur aftaná fíggjarlógaviðgerðin í gjár verið døpurhugað um hvat tað var ið stóð í tí fíggjarlógini og eg eri vaknaður í morgun og síggi skránna og mann skal berleggja tey tey altíð tey og tað sum eg sigi at hetta avgjaldið kemur at raka ósek og eg haldi ikki at hetta her er rættur vegurin at fara vit tosa um ein bundniskap var tað eitt uppskot sum vildi hjálpa fólki úr bundniskapinum so eg hevði kunnað tosað við men hetta uppskotið er altso bara fyri at fáa pengar inn til fólk sum hava

grønmeti á borðinum hvønn dag

fólki sum eru bundið

hevur ikki niclasen gjørt so væl forkvinna nú bleiv eg til tey nú søgur so vit akkurát jólarflokkin at eg eri millum tey sum skulu betala ókey ella eg skal nokk og eg klári tað nokk men eg veit at nógvastaðni at eg eri ikki for nógv frammanundan og har kemur hetta avgjaldi at raka ósek og so líka eitt annað við hvussu her tað er at eitt snúsi ikki at tað er svarta snús sum fekk ein avsláttur og roykjarin hevði eina eygarrokning men tað hækkar nógv meir enn sigarettirnar eg veit ikki um nakar at hugsa tankan kann tað føra til at ein sum snúsar í dag fer yvir at roykist starin fyri tí eg veit royking er meira skaðiliga enn snúsin eg vóni ikki men men hevur mann og hugsa tann tankan tí nokk so er stórur munur á at snúsin hækkar nógv meir enn sigarettirnar eg vóni ikki at tað kann flyta frá snúsur yvir til sigarettir tí so hava vit ordiliga

hjørt tað vána tær títt sak ja takk so er tú klárur sum at biðja um orðið orðaskiftið er endað við at fara at avkvøða í hesum løgtingsmál sum er nummar átjan og snúsin snýr seg um hægri avgjald av tubbak og snús og sum er eitt fingilógaruppskot til fíggjarlóg ja fimmogtjúgu eru í salinum og avkvøða í dag tað eru sekstan fyri nýggjur móti og eingin avkvøða í blonk og tað merkir løgtingsmál nummar átjan tvey túsund og fimmogtjúgu er endaliga samtykt og harvið eisini frá løgtingi síðani koma vit til triðju viðgera tingmálið fimmoghálvtrýss uppskot løgslomb broyting løgslomb toll sum snýr seg um nýtt vørunummar í toll og vøruskránni til prima snús er tað nakar sum byr um orðið tað er tað ikki tað merkir at vit fara at beinleiðis til atkvøðugrepsnumálunum málið var til aðrir viðgera samtykk við seytjan fyri fjúrtan ímóti og ongari blankaði tað er stuttligt at blíva til atkvøðugt nýggjur