52-073/2022

Dagf. 3.apríl 2023
HMR j. nr. 23/07813-8
Margit Stórá
landsstýriskvinna
Svar
upp á
Fyrispurning nr. 52-073/2022 eftir § 52 a í tingskipanini um talgildar viðtalur og samrøður í
heilsuverkinum, frá Súsonnu Bertholdsen, løgtingskvinnu
Spurningarnir vóru soljóðandi:
1. Hvussu gongur við arbeiðinum at flyta heilsuverkið inn í talgilda heimin, so tað ber til at
hava talgildar viðtalur og samrøður?
2. Kann landsstýrismaðurin greiða frá, hvat hetta ítøkiliga fer at merkja fyri sjúklingin?
3. Nær kann væntast, at sjúklingurin fer at merkja ágóðan av hesum?
Svar:
Til spurning 1, 2 og 3
Tað eru eyðsæddir fyrimunir við at brúka fleiri av teimum talgildu møguleikunum, sum liggja í
nútíðar samskiftistøkni. Fyri tað fyrsta bøtir tað um atkomuviðurskiftini. Tøknin og netsamband
hava við sær, at sjúklingar ikki neyðturviliga skulu møta upp kropsliga til viðtalur í heilsuverkinum
og harvið slepst undan ferðing. Samstundis kann sjúklingurin vera heima í tí umhvørvi, sum hann er
tryggur í.
Í Føroyum hava talgildar samrøður og viðtalur lutvíst verið brúktar í Sjúkrahúsverkinum í nøkur ár.
Til dømis hevur tað verið nýtt í barna- og ungdómspsykiatriini og neurologiini, har tað ber til at
brúka videofundir tá sjúklingurin er í Føroyum, og læknin er uttanlands.
Koronafarsóttin hevði við sær, at nógvar viðtalur, sum áður kravdu uppmøting, broyttust til
telefonviðtalur í Sjúkrahúsverkinum. Talið av telefonviðtalum trífaldaðust frá 2019 til 2022. Vit
síggja framvegis á hagtølunum, at gongdin heldur fram í Sjúkrahúsverkinum. Talgildar viðtalur eru
eitt framhald og ein menning av hesum slagi av viðtalum, men tað krevur røttu tøknina og venjing,
og greitt er at talgildar viðtalur eru ikki hóskandi fyri øll.

-- 1 of 2 --

Ein partur av strategisku málunum fyri Sjúkrahúsverkið fram móti 2025 er í størri mun at innføra
talgildar loysnir í Sjúkrahúsverkinum. Hetta arbeiðir Sjúkrahúsverkið við at menna.
Tá ið tað viðvíkur kommunulæknaskipanina er einki ítøkiligt arbeiði í gongd enn, við at fáa
talgildar viðtalur settar í verk. Sambært Heilsutrygd, hevur hetta tó verið uppi at venda í samskifti
millum Kommunulæknafelagið og Heilsutrygd, og er eitt ynski sum partarnir hava.
Samanumtikið verður avgjørt mett, at talgildar loysnir, sum t.d. viðtalur og samrøður, men eisini
skipanir, har borgarin t.d. kann máta blóðtrýst, brunatal og vekt heima og senda tølini til sjúkrahús
ella kommunulækna, kunnu vera við til at menna viðgerðirnar í Føroyum.
Landsstýriskvinnan skal viðurkenna, at tað í Føroyum ikki hevur verið stórvegis fokus á at innføra
talgildar loysnir í okkara heilsuverki. Í staðin eru ávísar loysnir komnar á økjum, har serligar
avbjóðingar hava verið – serliga í sambandi við læknatrot.
Landsstýriskvinnan ynskir, at størri fokus verður sett á arbeiðið við at innføra talgildar loysnir í
okkara heilsuverki. Ætlanin er tí, at tað í hesum valskeiðinum verður sett gongd á eitt
greiningararbeiði, sum við støði í verandi royndum og vitan í okkara grannalondum, skal lýsa
møguleikarnar fyri at taka talgildar viðtalur og samrøður í brúk í føroyska heilsuverkinum.
Harumframt skal tað orðast visjónir og ein politikkur fyri hvørjar talgildar heilsutænastur skulu
takast í nýtslu í Føroyum.
Heilsumálaráðið, 3. apríl 2023
Margit Stórá
landsstýriskvinna

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Súsanna Bertholdsen, løgtingsmaður
Svarari: Margit Stórá, landsstýrismaður í heilsumálum
Evni: Talgildar viðtalur og samrøður innan heilsuverkið
Spurningar:
1. Hvussu gongur við arbeiðinum at flyta heilsuverkið inn í talgilda heimin, so tað ber til at
hava talgildar viðtalur og samrøður?
2. Kann landsstýrismaðurin greiða frá, hvat hetta ítøkiliga fer at merkja fyri sjúklingin?
3. Nær kann væntast, at sjúklingurin fer at merkja ágóðan av hesum?
Viðmerkingar:
Við tí samskiftistøkni, sum er tøk í dag, so eigur tað ikki at vera neyðugt hjá t.d. suðuroyingum at
brúka heilar dagar í Havn til journalskriving áðrenn eina skurðviðgerð ella til samrøður um úrslitið
av eini blóðroynd. Tað er bæði tíðarkrevjandi og strævið fyri sjúklingin og hevur óneyðugar
eykaútreiðslur við sær fyri bæði sjúklingin og samfelagið.
Suðuroyingar skulu hava møguleika fyri at fara til talgildar viðtalur og samrøður á Suðuroyar
sjúkrahúsi og norðoyingar skulu hava somu møguleikar á Klaksvíkar sjúkrahúsi, so hesi sleppa
undan at ferðast til meginøkið.
Í visjón 2025 fyri sjúkrahúsverk Føroya stendur m.a., at tað er eitt sameint sjúkrahúsverk á altjóða
stigi, eyðkent fyri nýhugsan.
Latið hetta koma sjúklingunum til góðar og ikki bert verða føgur orð á pappírinum. Eitt stig tann
rætta vegin er at vísa í verki, at vit hava trý sjúkrahús, sum samskifta, virka og skapa eftir somu
virðum og altíð hava sjúklingin í miðdeplinum.
Á Løgtingi, 23. mars 2023
Súsanna Bertholdsen

-- 1 of 1 --