52-041/2022

F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð
Ministry of Finance
Tinganes • Box 2039 • FO-110 Tórshavn
 (+298) 35 20 20 •  fmr@fmr.fo • www.fmr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
Tórshavn, tann: 11. oktober 2022
J.nr.: 22/17555-2
Viðgjørt:
Svar til skrivligan fyrispurning nr. 52-041/2022 frá Bjørt Samuelsen, løgtingsmanni, settur
landsstýrismanninum í fíggjarmálum, Una Rasmussen, um øktar inntøkur hjá
landskassanum og hjálp til familjur í fíggjarligari neyð.
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Hvussu nógv meira av mvg er komið í landskassan í ár vegna øktu prísirnar á olju og
bensini?
2. Hvussu nógv meira av mvg er komið í landskassan í ár vegna øktu prísirnar á mat- og
drykkivørum?
3. Hvussu nógv er inntøka landskassans vaksin av øktum prísum á gerandis-
/neyðsynjarvørum sum heild?
4. Arbeiðir landsstýrið við nøkrum ætlanum um at lata hesar øktu inntøkur útaftur til familjur,
sum ikki fáa endarnar at røkka saman, tí livikostnaðurin er so nógv øktur?
Til nr. 1, nr. 2 og nr. 3
Hesir spurningarnir kunnu ikki svarast neyvt. Eisini er ógreitt, hvat meinast við gerandis-
/neyðsynjarvørur sum heild. Uppgerðir eru ikki tøkar, sum vísa inntøkurnar frá meirvirðisgjaldinum
býtt á vørubólkar og frádrigið ymiskar frádráttir, til dømis negativu uppgerðirnar, afturbering til
kommunur og onnur. Tí kunnu netto-inntøkurnar hjá landskassanum frá meirvirðisgjaldinum ikki
gerast upp býtt á vørubólkar.
Tað er rætt, at inntøkurnar hjá landskassanum frá meirvirðisgjaldinum hækka, tá ið prísirnir hækka
á brennievni, mati og drykkjuvørum. Tekin eru tó um, at húsarhald hava tillagað sína nýtslu í ár,
millum annað orsakað av hækkandi prísunum á brennievni og matvørum. Prísvøksturin innan
brennievni og matvørur hevur gjørt, at húsarhald brúka minni av peningi til aðrar vørur og
tænastur enn brennievni og matvørur.
Til dømis sæst, at innflutningurin av vørum til beinleiðis nýtslu er bara vaksin 2,7% frá januar til
juli í ár samanborið við somu mánaðir í 2021. Leggjast kann afturat, at broytingin er í ársins
prísum. Varð broytingin mátað í føstum prísum (nøgdum), hevði óivað verið talan um eina
lækking. Lági vøksturin í innflutninginum av vørum til beinleiðis nýtslu í 2022 kann koma av
tillagingum í vørugoymslum. Men hann er eisini tekin um, at vøksturin í húsarhaldsnýtsluni er
hæsaður av í ár.
Tillagingin í nýtsluni hjá húsarhaldum í 2022 merkir, at landskassin fær færri inntøkur av
meirvirðisgjaldinum og øðrum avgjøldum á aðrar vørur. Inntøkurnar frá meirvirðisgjaldinum
januar til september í ár eru til dømis vaksnar um 6% samanborið við somu mánaðir í 2021. Í 2021

-- 1 of 2 --

F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð
Ministry of Finance
2/2
hækkaðu inntøkurnar hjá landskassanum av meirvirðisgjaldinum omanfyri 11% samanborið við
2020, hóast prísvøksturin var munandi lægri í 2021 enn í ár.
Sambært upplýsningum frá TAKS er inntøkan frá innflutnings-mvg á brennievni (vørunummur
27101241, 27101243, 27101245, 27101247, 27101248) umleið 160 mió. kr. hægri fyrstu 9
mánaðirnar av 2022 samanborið við sama tíðarskeið í 2021. Uppgerðirnar av innflutnings-mvg eru
bara tekin um broytingarnar í innflutningsvirðinum og vísa, eins og nevnt omanfyri, ikki netto-
inntøkurnar frádrigið ymiskar frádráttir í meirvirðisgjaldinum. Hinvegin eru samlaðu inntøkurnar
frá meirvirðisgjaldinum sama tíðarskeið 84 mió. kr. hægri enn í 2021.
Til nr. 4
Landsstýrið og samgongan hava lagt fram uppskot fyri Løgtingið um oljustuðul, sum ætlandi fer at
hjálpa fíggjarliga sperdum familjum at rinda fyri útreiðslur av olju til upphiting í ár. Landsstýrið og
samgongan hava síðst í september lagt fram uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2023. Í sambandi við
uppskotið er boðað frá skattalætta til føroysku familjurnar.
Tinganes, 11. oktober 2022
Uni Rasmussen
Landsstýrismaður í fíggjarmálum

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Bjørt Samuelsen, løgtingsmaður
Svarari: Uni Rasmussen, landsstýrismaður í fíggjarmálum
Evni: Øktar inntøkur hjá landsskassanum og hjálp til familjur í fíggjarligari neyð
Spurningar:
1. Hvussu nógv meira av mvg er komið í landskassan í ár vegna øktu prísirnar á
olju og bensini?
2. Hvussu nógv meira av mvg er komið í landskassan í ár vegna øktu prísirnar á
mat- og drykkivørum?
3. Hvussu nógv er inntøka landskassans vaksin av øktum prísum á gerandis-
/neyðsynjarvørum sum heild?
4. Arbeiðir landsstýrið við nøkrum ætlanum um at lata hesar øktu inntøkur
útaftur til familjur, sum ikki fáa endarnar at røkka saman, tí livikostnaðurin er
so nógv øktur?
Viðmerkingar:
Nógvar familjur og stakir persónar fáa ikki endarnar at røkka saman í løtuni, tí
livikostnaðurin er so nógv øktur. Barnarfamiljur, ung, pensjónistar og fólk við skerdum
førleikum teljast millum teirra, sum eru í vanda fyri at enda í fíggjarligari neyðstøðu og
tí mugu leita sær hjálp.
Sambært svari frá landsstýrismanninum í almannamálum til fyrispurning frá
undirritaðu í summar (52-199/2021) vóru í 2019 gott 1000 børn í fátækraváða í
Føroyum. Prísurin á olju, bensini, mati, ja allarflestu gerandisvørum er nógv øktur,
samstundis, sum tað er sera dýrt at leiga ella keypa sær tak yvir høvdið. Tí er stórur
vandi fyri, at fólk, sum livdu í fátækraváða, nú enda í fátækt. Fleiri hjálparfelagsskapir
boða nú frá, at eyðsýnt nógv fleiri venda sær til teirra at biðja um hjálp og stuðul at fáa
endarnar at røkka saman.
Tá prísstøðið hækkar, vaksa inntøkur landskassan eisini, tí mvg av dýrari vørum gevur
meira mvg í kassan.
Spurningarnir verða settir fyri at fáa fram í hvønn mun, landsstýrið umhugsar at lata
øktu inntøkurnar útaftur til teir borgarar og familjur, sum eru illa sperd av høga
livikostnaðinum, og nú ikki fáa endarnar at røkka saman uttan hjálp.
Á Løgtingi, 23. september 2022
Bjørt Samuelsen

-- 1 of 1 --