52-020/2022

Dagf. 6. september 2022
HMR j. nr. 22/15454-4
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður
Svar
upp á
Fyrispurning nr. 52-020/2021 eftir § 52 a í tingskipanini um tilboð til giktasjúklingar í
Føroyum, frá Jóhannis Joensen, løgtingsmanni.
Spurningarnir vóru soljóðandi:
1. Hvørji líknandi tilboð eru ætlað til giktasjúklingar í Føroyum, nú túrarnir til Kroatia eru
partvíst strikaðir?
2. Hvussu ætlar sjúkrahúsverkið at skipa viðlíkahaldsvenjingina og viðgerðina hjá
giktasjúklingum í Føroyum í framtíðini?
3. Er peningalig sparing orsøk til stóru umleggingarnar/broytingarnar á giktaøkinum í
Føroyum farna árið?
4. Hvussu nógvir giktasjúklingar, sum søkja heilsubót í sjúkrahúsverkinum, eru virknir á
arbeiðsmarknaðinum í dag?
Svar:
Til spurning 1
Sambært Sjúkrahúsverkinum er tað mannagongdin til visitering av sjúklingum til klimaviðgerð,
sum er broytt, soleiðis at umsóknir um viðgerð uttanlands til viðgerðarstøð, ið Sjúkrahúsverkið ikki
hevur avtalu við, verða viðgjørdar í visitatiónsnevndini í Sjúkrahúsverkinum. Her verður støða tikin
til, um viðgerðin verður játtað. Klimaterapi er ikki avtikið sum viðgerðartilboð, men kann nýtast
sum viðgerðarháttur, tá sjúklingurin ikki tolir medisinska viðgerð.

-- 1 of 2 --

Til spurning 2
Í løtuni er ein serlækni í reumatologi á Landssjúkrahúsinum. Avtala verður gjørd við
Ríkissjúkrahúsið, har fastir serlæknar koma at hava tilknýti til Landssjúkrahúsið.
Tvey størv eru normerað til serlæknar á giktaøkinum, og ætlandi verður tøka starvið lýst leyst í
næstum.
Innan fysioterapi á Landssjúkrahúsinum verður heittvatnshylur eitt tilboð til bólkar av
giktasjúklingum, ætlandi í nakrar vikur. Arbeitt verður í løtuni við at menna hetta tilboðið. Innan
ergoterapi fáa sjúklingar endurvenjing ella viðgerð.
Á Klaksvíkar sjúkrahúsi verður intensivt endurvenjingartilboð veitt ambulantum giktasjúklingum 3
ferðir um vikuna í 10 vikur. Tað eru 3 endurvenjingarskeið um árið við tveimum bólkum hvørja
ferð. Endurvenjingin verður skipað av fysioterapeuti, ergoterapeuti, heilsurøktara og
psykomotoriskum terapeuti. Eisini har verður heittvatnshylur nýttur.
Innan fysioterapi á Suðuroyar sjúkrahúsi er heittvatnshylur eitt tilboð til bólkar av giktasjúklingum.
Innan ergoterapi fáa sjúklingar endurvenjing ella viðgerð.
Til spurning 3
Peningalig sparing er ikki orsøk til broytingarnar.
Sambært Sjúkrahúsverkinum er orsøkin í høvuðsheitinum, at tað eru hend stór framstig í viðgerðini
seinnu árini, har viðgerðin við lívfrøðiligum heilivági er nógv ment. Ein avleiðing av hesum er, at
færri giktasjúklingar hava tørv á klimaviðgerð. Tað eru tó summi, ið av ymsum ávum ikki kunnu
fáa lívfrøðiligan heilivág. Hjá teimum kann klimaviðgerð vera ein møguleiki. Sum áður nevnt er
klimaviðgerð ikki avtikið sum viðgerðartilboð, men kann nýtast sum viðgerðarháttur, tá
sjúklingurin ikki tolir medisinska viðgerð.
Til spurning 4
Heilsumálaráðið og Sjúkrahúsverkið hava ikki hagtøl fyri, hvussu nógvir giktasjúklingar, sum søkja
heilsubót í sjúkrahúsverkinum, eru virknir á arbeiðsmarknaðinum í dag.
Heilsumálaráðið, 6. september 2022
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Jóhannis Joensen, løgtingsmaður
Svarari: Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismaður í heilsumálum
Evni: Tilboð til giktasjúklingar í Føroyum
Spurningar:
1. Hvørji líknandi tilboð eru ætlað til giktasjúklingar í Føroyum, nú túrarnir til
Kroatia eru partvíst strikaðir?
2. Hvussu ætlar sjúkrahúsverkið at skipa viðlíkahaldsvenjingina og viðgerðina
hjá giktasjúklingum í Føroyum í framtíðini?
3. Er peningalig sparing orsøk til stóru umleggingarnar/broytingarnar á
giktaøkinum í Føroyum farna árið?
4. Hvussu nógvir giktasjúklingar, sum søkja heilsubót í sjúkrahúsverkinum, eru
virknir á arbeiðsmarknaðinum í dag?
Viðmerkingar:
Seinastu tíðina hevur javnan verið alment kjak um stóru broytingarnar innan giktaøkið
í Føroyum. Árligu viðlíkahaldsvenjingarnar vórðu avmarkaðar fyri giktasjúklingar í
Føroyum, tá túrarnir til Kroatia vórðu avmarkaðir til nøkur heilt fá.
Eisini hevur rumbul staðist av læknastarvssetanum og roteringsskipanum av
útlendskum læknum, sum virka á giktaøkinum á Landssjúkrahúsinum.
Talið á giktasjúklingum er stórt í Føroyum. Hetta eru sjúklingar, sum hava ymiskan
tørv á heilivági og viðgerðum fyri at klára gerandisdagin og fyri at hava eitt virkið
familjulív og arbeiðslív. Viðlíkahaldsvenjingar og viðgerðir, saman við heilivági, eru
grundarlagið undir einum dygdarlívi hjá hesum sjúklingum.
Fleiri persónar við gikt liva við áhaldandi pínu og mugu tí javnan hava linna fyri at
kunna virka í samfelagslívinum. Tørvur er á øllum fólkum á arbeiðsmarknaðinum og
tí er viðkomandi at uppraðfesta viðlíkahaldsvenjingar og viðgerðirnar hjá
giktasjúklingum, eins og øðrum sjúklingum, sum virka partvíst ella fulla tíð í dagliga
arbeiðslívinum.
Spurningurin er, hvør persónligi kostnaðurin og samfelagskostnaðurin verður, um
tænastan lækkar í framtíðini, og giktasjúklingar mugu av arbeiðsmarknaðinum vegna
vantandi viðgerð og viðlíkahaldsvenjing.
Fyri m.a. at fáa greiðu á framtíðarætlanunum á giktaøkinum og fyri at fáa greiðu á
óvissum á økinum, verður hesin fyrispurningur settur.

-- 1 of 2 --

Á Løgtingi, 25. august 2022
Jóhannis Joensen

-- 2 of 2 --