52-012/2022

F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð
Ministry of Finance
Tinganes • Box 2039 • FO-110 Tórshavn
 (+298) 35 20 20 •  fmr@fmr.fo • www.fmr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
Tórshavn, tann: 25. august 2022
J.nr.: 22/14782-2
Svar til skrivligan fyrispurning nr. 52-12/2022 frá Bjørt Samuelsen, løgtingsmanni, settur
landsstýrismanninum í fíggjarmálum, Una Rasmussen, um ríkisveiting og fíggjarligt
sjálvbjargni.
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Hvussu stórur partur av samlaða almenna búskapinum er ríkisveitingin, t.e. í mun til
inntøkur og útreiðslur hjá landi, kommunum og almennum grunnum?
2. Hvussu stórur partur av samlaða almenna búskapinum var ríkisveitingin í 2001?
3. Hvørjar hava inntøkurnar hjá landi, kommunum og almennum grunnum verið hesi árini
við og eftir 2001, og hvussu stórur partur av inntøkunum hevur ríkisveitingin verið?
4. Hvørjar hava almennu útreiðslurnar verið hesi somu ár, og hvussu stórur partur av
útreiðslunum hevur ríkisveitingin verið?
5. Hvør er føroyska bruttutjóðarúrtøkan í løtuni í mun til ta donsku og onnur grannalond, og
hvussu stórur partur av føroyska BTÚ er ríkisveitingin?
Til nr. 1
Nýggjasta tøka uppgerðin yvir samlaða almenna búskapin, tað er land, kommunur og almennar
sosialar grunnar, er fyri árið 2020. Talva 1 niðanfyri vísir inntøkur og útreiðslur hjá landi,
kommunum og almennum sosialum grunnum í mió. kr. og fyri árið 2020.
TALVA 1 : 2020 Landið Kommunur Sosialir grunnar Tað almenna tils.
Inntøkur (mió. kr.) 6.800 3.093 1.376 11.269
Útreiðslur (mió. kr.) 7.515 3.364 1.249 12.128
Kelda: Hagstovan (talva LK01010 í Hagtalsgrunninum).
Ríkisveitingin á 642 mió. kr. var sostatt út við 6% av inntøkunum hjá tí almenna og um 5% av
útreiðslunum hjá tí almenna í 2020.
Víst verður eisini til svar uppá fyrispurning nr. 52-134/2020 eftir § 52 a í tingskipanini frá
tingárinum 2020/21.

-- 1 of 3 --

F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð
Ministry of Finance
2/3
Til nr. 2
Talva 2 niðanfyri vísir inntøkur og útreiðslur hjá landi, kommunum og almennum sosialum
grunnum í mió. kr. og fyri árið 2001.
TALVA 2 : 2001 Landið Kommunur Sosialir grunnar Tað almenna tils.
Inntøkur (mió. kr.) 4.281 1.241 349 5.871
Útreiðslur (mió. kr.) 3.588 959 239 4.786
Kelda: Hagstovan (talva LK01010 í Hagtalsgrunninum).
Ríkisveitingin var 982 mió. kr. í 2001, og sostatt var hon út við 17% av inntøkunum hjá tí almenna
og út við 21% av útreiðslunum hjá tí almenna í 2001.
Víst verður eisini til svar uppá fyrispurning nr. 52-134/2020 eftir § 52 a í tingskipanini frá
tingárinum 2020/21.
Til nr. 3 og nr. 4
Í talvu 3 niðanfyri eru vístar inntøkur og útreiðslur hjá landi, kommunum og almennum sosialum
grunnum og ríkisveitingin síðani 2001.
TALVA 3 Inntøkur
(mió. kr.)
Útreiðslur
(mió. kr.)
Ríkisveiting
(mió. kr.)
Ríkisveiting
(% av inntøkum)
Ríkisveiting
(% av útreiðslum)
2001 5.871 4.786 982 17 21
2002 5.784 5.301 616 11 12
2003 5.695 5.488 616 11 11
2004 5.688 5.880 616 11 11
2005 5.828 5.944 616 11 10
2006 6.459 6.157 616 10 10
2007 6.928 6.627 616 9 9
2008 7.062 7.382 616 9 8
2009 6.659 7.224 616 9 9
2010 6.929 7.370 616 9 8
2011 7.234 7.474 616 9 8
2012 7.332 7.584 624 9 8
2013 7.504 7.875 632 8 8
2014 8.031 8.088 635 8 8
2015 8.604 8.373 642 7 8
2016 9.229 8.848 642 7 7
2017 10.064 9.506 642 6 7
2018 10.630 10.596 642 6 6
2019 11.352 11.115 642 6 6
2020 11.269 12.128 642 6 5
Kelda: Hagstovan (talva LK01010 í Hagtalsgrunninum) og Gjaldstovan (leiðslukunningarskipanin).
Víst verður eisini til svar uppá fyrispurning nr. 52-134/2020 eftir § 52 a í tingskipanini frá
tingárinum 2020/21.

-- 2 of 3 --

F Í G G J A R M Á L A RÁ Ð I Ð
Ministry of Finance
3/3
Til nr. 5
Nýggjasta uppgerðin av føroysku bruttotjóðarúrtøkini er fyri árið 2020. Tá var bruttotjóðarúrtøkan
mett til 21,2 mia. kr. ella 404 tús. kr. fyri hvønn íbúgva. Roknast kann við, at føroyska
bruttotjóðarúrtøkan fyri hvønn íbúgva vaks 4-5 % í 2021.
Bruttotjóðarúrtøkan í Danmark varð uppgjørd til 399 tús. kr. fyri hvønn íbúgva í 2020 og 428 tús.
kr. fyri hvønn íbúgva í 2021 sambært Danmarks Statistik.
Torført er at sammeta føroysku bruttotjóðarúrtøkuna við ta íslendsku, norsku ella svensku, tí tá er
neyðugt at rokna um til eitt felags gjaldoyra.
Talva 4 niðanfyri vísir bruttotjóðarúrtøku í USD fyri árini 2020 og 2021 býtt á fýra grannalond
sambært uppgerð hjá OECD. At døma útfrá hesum – og um vit siga, at føroyska og danska
bruttotjóðarúrtøkan eru á áleið sama stigi fyri hvønn íbúgva – ber helst til at siga, at føroyska
bruttotjóðarúrtøkan er á sama stigi sum í okkara grannalondum, tó við undantaki av Noregi, har
bruttotjóðarúrtøkan er nakað hægri.
TALVA 4 : BTÚ fyri hvønn íbúgva í USD Danmark Ísland Noreg Svøríki
2020 60.099 53.381 62.650 55.631
2021 64.877 57.615 79.163 60.150
Kelda: OECD (2022), Gross domestic product (GDP) (indicator). doi: 10.1787/dc2f7aec-en.
Ríkisveitingin á 642 mió. kr. var um 3% av føroysku bruttotjóðarúrtøkuni á um 21,2 mia. kr. í
2020.
Í sambandi við hendan fyrispurningin er neyðugt at nevna tað fyrivarnið, at danski staturin rindar
fleiri útreiðslur í Føroyum, sum ikki eru taldar við í ríkisveitingina, og sum eru útreiðslur, sum
sjálvstøðug lond vanliga hava og rinda.
Víst verður eisini til svar uppá fyrispurning nr. 52-134/2020 eftir § 52 a í tingskipanini frá
tingárinum 2020/21.
Tinganes, 25. august 2022
Uni Rasmussen
Landsstýrismaður í fíggjarmálum

-- 3 of 3 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Bjørt Samuelsen, løgtingsmaður
Svarari: Uni Rasmussen, landsstýrismaður í fíggjarmálum
Evni: Um ríkisveiting og fíggjarligt sjálvbjargni
Spurningar:
1. Hvussu stórur partur av samlaða almenna búskapinum er ríkisveitingin, t.e. í
mun til inntøkur og útreiðslur hjá landi, kommunum og almennum grunnum?
2. Hvussu stórur partur av samlaða almenna búskapinum var ríkisveitingin í
2001?
3. Hvørjar hava inntøkurnar hjá landi, kommunum og almennum grunnum verið
hesi árini við og eftir 2001, og hvussu stórur partur av inntøkunum hevur
ríkisveitingin verið?
4. Hvørjar hava almennu útreiðslurnar verið hesi somu ár, og hvussu stórur
partur av útreiðslunum hevur ríkisveitingin verið?
5. Hvør er føroyska bruttutjóðarúrtøkan í løtuni í mun til ta donsku og onnur
grannalond, og hvussu stórur partur av føroyska BTÚ er ríkisveitingin?
Viðmerkingar:
Føroyar hava góðar fyritreytir fyri at klára seg sjálv fíggjarliga. Seinastu árini er
bruttotjóðarúrtøkan vaksin, eins og kommunurnar hava átikið sær stórar sosialar
útreiðslur, sum fyrr lógu á landskassanum. Flestu flokkarnir á tingi siga seg vilja
arbeiða fyri fíggjarligum sjálvbjargni. Skal metast um, hvat ið krevst fyri at niðurlaga
restina av rískisveitingini og gerast fíggjarliga óheft at øðrum landi, so er neyðugt at
taka kommunubúskapin við í roknistykkið.
Frá 1. januar 2002 varð ríkisveitingin skorin við einum góðum triðingi. Tá táttaði
ríkisveitingin í eina milliard krónur. Tí verður spurt um ríkisveitingina sum part av
almenna búskapinum árið fyri og árini eftir blokkniðurskurðin.
Ríkisveitingin ella blokkurin er áhaldandi ein sentralur lutur í kjakinum um
møguleikarnar fyri at gerast fíggjarliga sjálvbjargin og eitt sjálvstøðugt land. Ítøkilig
og dagførd fakta um búskaparviðurskifti eru neyðug, skal kjakið vera sakligt og
ítøkiligt.
Á Løgtingi, 15. august 2022
Bjørt Samuelsen

-- 1 of 1 --