52-195/2021

Dagf. 1. juni 2022
HMR j. nr. 22/10078-9
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður
Svar
upp á
fyrispurning nr. 52-195/2021 eftir §52a í tingskipanini um viðgerðartilboð til gikta- og
psoriasissjúklingar, frá Jóhannis Joensen, løgtingsmanni
Spurningarnir vóru soljóðandi:
1. Hví er fyribyrgingartilboðið í Kroatia broytt, so færri gikta- og psoriasissjúklingar úr Føroyum
sleppa avstað?
2. Hví eru krøvini munandi herd?
3. Hevur sjúkrahúsverkið nakað annað líknandi alternativ til sjúklingar, sum eru raktir av psoriasis
og gikt?
4. Brúkar danska heilsuverkið líknandi viðgerðir sum fyribyrgingarleist?
5. Hví fylgja Føroyar ikki leistinum og krøvunum, sum danir brúka?
Svar:
Til spurning 1, 2 og 3
Tað er Sjúkrahúsverkið, ið varðar av og umsitur serviðgerðir uttanlands.
Tað er Landssjúkrahúsið, sum í fleiri ár hevur sent sjúklingar við psoriasis og gikt til klimaviðgerð í
Naftalan í Kroatia. Sambært Súkrahúsverkinum er hetta gjørt í samstarvi við avvarðandi sjúklingafeløg
og donsku ferðaskrivstovuna “Et bedre liv”. Siðvenjan hevur verið, at umleið 20 sjúklingar hava fingið í
boði hesa klimaviðgerð árliga. Í talvuni niðanfyri er talið av sjúklingum fyri tíðarskeiðið 2012-2021.
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2021 íalt
Tal av
sjúklingum 21 21 17 19 20 20 21 20 20 179

-- 1 of 2 --

Sambært Sjúkrahúsverkinum hevur mannagongdin í stuttum verið tann, at tey við psoriasis ella gikt, ið
hava mett seg hava tørv á viðgerð, eru biðin um at fara til sín kommunulækna, tá tíðin nærkaðist at søkja
um pláss til klimaviðgerð. Áhugafeløgini hjá hesum sjúklingabólkum hava staðið fyri at lýsa í miðlunum.
Kommunulæknin hevur mett um og sent ávísing til serlækna á Landssjúkrahúsinum. Serlæknarnir hava
síðani út frá eini læknafakligari meting valt tilsamans 20 fólk út – vanliga 10 við psoriasis og 10 við
gikt.
Sjúkrahúsverkið hevur fyri stuttum upplýst fyri landsstýrismanninum, at tey hava broytt mannagongdina.
Broytta mannagongdin skal sambært Sjúkrahúsverkinum m.a. síggjast í ljósinum av, at tað eru hend stór
framstig í viðgerðini seinnu árini, og eitt nú er viðgerðin við lívfrøðiligum heilivági ment heilt nógv til
hesar báðar sjúklingabólkarnar. Sambært Sjúkrahúsverkinum fáa teir allarflestu sjúklingarnir betri úrslit
við nýggju viðgerðarmøguleikunum enn við klimaviðgerð, og tí hava tey tikið avgerð um at broyta
ávísingarháttin soleiðis, at færri nú fáa bjóðað klimaviðgerð. Í 2022 er higartil bert ein sjúklingur við
psoriasis visiteraður til klimaviðgerð í Kroatia, og sambært Sjúkrahúsverkinum sæst sama rák eisini í
Danmark.
Sambært Sjúkrahúsverkinum ber framvegis til við nýggju mannagongdini at verða ávístur til
klimaviðgerð, men har serlækni í hvørjum einstøkum føri ger eina ítøkiliga meting út frá “Nationale
kliniske retningslinjer”, sum danska Heilsustýrið gevur út. Sambært Sjúkrahúsverkinum brýtur hetta frá
gomlu mannagongdini, har tað frammanundan var givið, at tilsamans 20 fólk – vanliga 10 við psoriasis
og 10 við gikt – sluppu avstað.
Til spurning 4 og 5
Sambært Sjúkrahúsverkinum byggir metingin hjá serlæknum á danskar leiðreglur, sonevndu “Nationale
kliniske retningslinjer”, sum danska Heilsustýrið gevur út.
Heilsumálaráðið, 1. juni 2022
Kaj Leo Holm Johannesen
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Jóhannis Joensen, løgtingsmaður
Svarari: Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismaður í heilsumálum
Evni: Viðgerðartilboð til gikta- og psoriasissjúklingar
Spurningar:
1. Hví er fyribyrgingartilboðið í Kroatia broytt, so færri gikta- og
psoriasissjúklingar úr Føroyum sleppa avstað?
2. Hví eru krøvini munandi herd?
3. Hevur sjúkrahúsverkið nakað annað líknandi alternativ til sjúklingar, sum eru
raktir av psoriasis og gikt?
4. Brúkar danska heilsuverkið líknandi viðgerðir sum fyribyrgingarleist?
5. Hví fylgja Føroyar ikki leistinum og krøvunum, sum danir brúka?
Viðmerkingar:
Gjøgnum fleiri ár hevur sjúkrahúsverkið saman við sjúklingafeløgum og donskum
samstarvi skipað fyri túrum til Kroatia sum liður í viðgerð og fyribyrging av tungum
sjúkragongdum fyri gikta- og psoriasissjúklingar í Føroyum.
Sum skilst hevur hetta tilboðið givið sjúklingum ein bata í gerandisdegnum og
arbeiðslívinum og styrkt um lívsgóðskuna hjá fleiri. Uml. 20 sjúklingar hava nýtt
tilboðið á hvørjum ári.
Brádliga er leisturin broyttur, soleiðis at heilt fáir sjúklingar sleppa avstað til hesar
fyribyrgjandi viðgerðir. Krøvini eru broytt, og tí eru bert heilt fá, sum lúka treytirnar.
Hetta kann raka sjúklingarnar og teirra avvarðandi meint, umframt at tað kann kosta
sjúkrahúsverkinum meira pening seinni í øktari sjúklingaviðgerð. Lívsgóðskan hjá
fleiri er tongd at viðgerðunum.
Tilmælini frá Fólkaheilsuráðnum o.ø. fakkunnleika eru millum annað, at fyribyrgjandi
parturin hjá frískum og sjúkum er grundarlagið undir einum heilsubetri lívi.
Rehabilitering er tí sett á breddan á flestum sjúklingaøkjum í sjúkrahúsverkinum.
Fyri at fáa greiðu á hesum máli verða hesir spurningar settir landstýrismanninum.
Á Løgtingi, 19. maj 2022
Jóhannis Joensen

-- 1 of 1 --