52-133/2021

U T T A N R Í K I S - O G M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 5-7 • Postrúm 3279 • FO-110 Tórshavn
 +298 30 65 00 •  ummr@ummr.fo • www.ummr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
Postboks 208
110 Tórshavn
Dagfesting: 4. mars 2022
Tygara ref.:
Máltal.: 21/08502-72
Svar
upp á
skrivligan § 52a fyrispurning nr. 52-133/2021 frá Aksel V. Johannesen, løgtingsmanni,
settur Jenis av Rana, landsstýrismanni í uttanríkis- og mentamálum. Um samskifti við
donsku stjórnina um radaran.
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Hvussu nógvir fysiskir fundir, telefonfundir ella talgildir fundir hava verið um radaran
millum landsstýrismannin og verjumálaráðharran frá september 2019 til februar 2021?
2. Hvussu nógvir fysiskir fundir, telefonfundir ella talgildir fundir hava verið um radaran
millum embætisfólk hjá føroyska uttanríkisráðnum og embætisfólk hjá danska
verjumálaráðnum frá september 2019 til februar 2021?
3. Hvør eigur sambært donsku stjórnini avgerðina, um radari skal setast upp ella ikki í
Føroyum?
4. Hevur danska stjórnin noktað fyri, at Løgtingið tekur prinsipiella avgerð um radaran?
Svar
Til 1 og 2: Spurningurin um ætlaða Arktis-kapasitetspakkan hjá donsku stjórnini varð umrøddur
millum landsstýrismannin í uttanríkis- og mentamálum og danska verjumálaráðharran á
telefonfundi 6. august 2020, á fundi í Keypmannahavn 8. septembur 2020, og á talgildum fundum
13. novembur 2020, 19. januar 2021 og 10. februar 2021.
Møguleikin fyri, at ein lofteftirlitsradari í Føroyum kundi gerast partur av arktiska
kapasitetspakkanum, varð fyrstu ferð nevndur í telefonsamrøðu á embætisstigi tann 20. novembur
2019. Evnið varð aftur umrøtt á embætismannafundi í Keypmannahavn 17. desembur 2019, og á
talgildum fundum millum embætisfólk 22. septembur 2020 og 18. januar 2021.
Í januar 2021 fekk landsstýrismaðurin eina formliga umbøn um at taka støðu til spurningin um at
seta upp nýggja lofteftirlitsradara í Føroyum. Við støði í umbønini hevur landsstýrismaðurin
tríggjar ferðir ráðført seg við Løgtingsins uttanlandsnevnd og eina ferð hevur Løgtingsins
uttanlandsnevnd kallað landsstýrismannin í samráð.
Áðrenn umbønina um at taka málið upp í Føroyum, var samskiftið millum landsstýrið og donsku
stjórnina at rokna sum kunning í sambandi við, at spurningurin um ein møguligan radara í Føroyum
var í umbúnað, og ikki sum ítøkiligar samráðingar ella støðutakan. Tí varð tað mett at vera ov
tíðliga hjá landsstýrismanninum at ráðføra seg við Løgtingsins uttanlandsnevnd.

-- 1 of 2 --

U T T A N R Í K I S - O G M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 5-7 • Postrúm 3279 • FO-110 Tórshavn
 +298 30 65 00 •  ummr@ummr.fo • www.ummr.fo Page 2 of 2
Víst verður í hesum sambandi eisini til svar uppá fyrispurning nr. 52-74/2020.
Síðan februar 2021 hava verið tveir fundir við verjumálaráðharran. Harumframt ein fysiskur og
tríggir talgildir fundir á embætisstigi, umframt regluligt skrivligt og telefoniskt samskifti.
Til 3 og 4: Longu tá ið fyrstu ábendingarnar komu um, at ein lofteftirlitsradari í Føroyum møguliga
fór at vera ímillum raðfestingarnar í arktiska kapasitetspakkanum hjá donsku stjórnini, gjørdi
landsstýrið vart við, at talan er um eitt mál, sum føroyskir myndugleikar skulu taka støðu til. Frá
danskari síðu hevur somuleiðis frá byrjan verið boðað frá, at einki verður gjørt fyrr enn ein avgerð
er tikin um málið í Føroyum. Hesin boðskapur er endurtikin við jøvnum millumbilum, bæði alment
og í samskifti millum partarnar.
Tá ið landsstýrismaðurin hevur greitt frá tilgongdini í Føroyum, hevur verjumálaráðharrin sagt, at
danska stjórnin ikki leggur seg út í, hvussu málið verður viðgjørt í Føroyum.
Vinarliga
Jenis av Rana
landsstýrismaður

-- 2 of 2 --

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Aksel V. Johannesen, løgtingsmaður
Svarari: Jenis av Rana, landsstýrismaður í uttanríkis- og mentamálum
Evni: Samskifti við donsku stjórnina um radaran
Spurningar:
1. Hvussu nógvir fysiskir fundir, telefonfundir ella talgildir fundir hava verið um
radaran millum landsstýrismannin og verjumálaráðharran frá september 2019
til februar 2021?
2. Hvussu nógvir fysiskir fundir, telefonfundir ella talgildir fundir hava verið um
radaran millum embætisfólk hjá føroyska uttanríkisráðnum og embætisfólk hjá
danska verjumálaráðnum frá september 2019 til februar 2021?
3. Hvør eigur sambært donsku stjórnini avgerðina, um radari skal setast upp ella
ikki í Føroyum?
4. Hevur danska stjórnin noktað fyri, at Løgtingið tekur prinsipiella avgerð um
radaran?
Viðmerkingar:
Ivi hevur verið sáddur um, um føroyska stjórnin varð kunnað um ætlanina at seta
radara upp í Føroyum, áðrenn danska stjórnin legði ætlanina fram á tíðindafundi í
februar 2021.
Trine Bramsen, táverandi verjumálaráðharri, segði í svari til Sjúrð Skaale tann 8.
desember 2020, at samskifti hevur verið við føroyska landsstýrismannin um radaran
áðrenn tíðindafundin. Tí er umráðandi at staðfesta, um landsstýrið hevur verið kunnað
um ætlanirnar við radaranum, og í øðrum lagi, hví landsstýrið ikki hevur kunnað
Uttanlandsnevndina um samskiftið millum føroysku og donsku stjórnina.
Hóast danska stjórnin fleiri ferðir alment hevur boðað frá, at føroyingar eiga
avgerðina, so hevur tað eisini verið ført fram, at danska stjórnin tekur avgerðina uttan
um føroyingar.
Somuleiðis hevur verið ført fram, at danska stjórnin ynskir at seta radara upp uttan um
Løgtingið.
Tí verða hesir fyrispurningarnir settir.
Á Løgtingi, 21. februar 2022
Aksel V. Johannesen

-- 1 of 1 --