52-125/2021

Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari: Jaspur Langgaard, løgtingsmaður
Svarari: Jenis av Rana, landsstýrismaður í uttanríkis- og mentamálum
Evni: Stuðul úr Róðrargrunni Føroya
Spurningar:
1. Heldur landsstýrismaðurin, at stuðulsreglurnar eru rættar, sum tær eru í dag?
2. Heldur landsstýrismaðurin, at tað er rætt, at Róðrargrunnur Føroya er best egnaður til tey
feløgini, sum eiga allar bátastøddir, og sum bara hava tørv til útskifting til nýggjar bátar?
3. Heldur landsstýrismaðurin, at Róðrargrunnur Føroya hjálpir teimum feløgunum, sum fara
at mangla bát, og síggja, at tey komandi ár mugu fáa ein bát, og fáa noktandi stuðul úr
grunninum, tí at kjølurin er strektur áðrenn 25. apríl sama ár, sum søkt verður um stuðul
úr grunninum?
4. Heldur landsstýrismaðurin, at 100.000 kr. í árligum stuðli er nóg mikið til grunnin, nú tað
verður tørvur á fleiri bátum - kappróðrarbáturin er tann mest smíðaði báturin í Føroyum,
sum nú er góðtikin hjá UNESCO?
Viðmerkingar:
Róðrargrunnur Føroya varð stovnaður í 1970, tí róðrarfólk kring landið vildu styðja upp undir
kappróðurin sum tjóðarítrótt føroyinga. Í 2018 varð grunnurin endurreistur, tí Løgtingið á
fíggjarlógini fyri 2018 játtaði pening til at smíða kappróðrarbátar at styðja upp undir tjóðarítrótt
føroyinga.
Í grein 3 í viðtøkunum fyri grunnin stendur: ”Rætt til studning úr grunninum hava øll føroysk
róðrarfeløg við teirri ætlan at gera nýggjan róðrarbát, róðrarhús og róðrarhyl.” Haraftrat stendur,
at studningur eisini kann latast til ”skúlaróður og til útgávu av einari føroyskari róðrarsøgu.” Í
2018 lat grunnurin stuðul til bátasmíð.
Kappróðrarfeløg, sum eru limir í Róðrarsambandi Føroya, kunnu søkja um stuðul úr
Róðrargrunni Føroya. Grunnurin letur í hesum umfari feløgum stuðul at smíða nýggjan
kappróðrarbát. Feløg, sum ætla at søkja um stuðul, verða biðin um at senda grunninum umsókn
og upplýsa kostnaðarætlan og tíðarætlan. Eisini skulu upplýsast bátastødd og bátasmiður.
Róðrargrunnur Føroya letur í ár tilsamans 100.000 kr. í stuðli.
Róðrarfeløg kunnu søkja stuðul frá 1. apríl til 25. apríl og sleppa ikki at byrja uppá nýggjan bát,
fyrr enn tey hava fingið játtandi svar frá grunninum.

-- 1 of 2 --

Grunnurin er fyri at hjálpa einum róðrarfelag at fáa bátar til sítt felag og er fyri at hjálpa serliga
teimum veiku feløgunum, sum ikki hava nógvar pengar.
Tað hevur stóran týdning, at politiski myndugleikin eru við til at stuðla undir kappróðurin sum
tjóðarítrótt føroyinga. Tí verður hesin fyrispurningur settur.
Á Løgtingi, 9. februar 2022
Jaspur Langgaard

-- 2 of 2 --

U T T A N R Í K I S - O G M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 5-7 • Postrúm 3279 • FO-110 Tórshavn
 +298 30 65 00 •  ummr@ummr.fo • www.ummr.fo
Løgtingið
Tinghúsvegur 1-3
100 Tórshavn
Dagfesting: 22. februar 2022
Tygara ref.:
Máltal.: 21/08502-67
Svar
upp á
skrivligan § 52a fyrispurning nr. 52-125/2021 frá Jaspur Langgaard, løgtingsmanni, settur
Jenis av Rana, landsstýrismanni í uttanríkis- og mentamálum. Um stuðul úr Róðrargrunni
Føroya
Fyrispurningurin er soljóðandi:
1. Heldur landsstýrismaðurin, at stuðulsreglurnar eru rættar, sum tær eru í dag?
2. Heldur landsstýrismaðurin, at tað er rætt, at Róðrargrunnur Føroya er best egnaður til tey
feløgini, sum eiga allar bátastøddir, og sum bara hava tørv til útskifting til nýggjar bátar?
3. Heldur landsstýrismaðurin, at Róðrargrunnur Føroya hjálpir teimum feløgunum, sum fara
at mangla bát, og síggja, at tey komandi ár mugu fáa ein bát, og fáa noktandi stuðul úr
grunninum, tí at kjølurin er strektur áðrenn 25. apríl sama ár, sum søkt verður um stuðul
úr grunninum?
4. Heldur landsstýrismaðurin, at 100.000 kr. í árligum stuðli er nóg mikið til grunnin, nú tað
verður tørvur á fleiri bátum - kappróðrarbáturin er tann mest smíðaði báturin í Føroyum,
sum nú er góðtikin hjá UNESCO?
Svar
Til 1: Fyri Róðrargrunn Føroya eru viðtøkurnar frá 1970 framvegis í gildi, og aðalætlanin er at
stuðla róðrinum, tjóðarítrótti okkara. Tað er rætt, sum Jaspur Langgaard, tingmaður, sigur, at
sambært § 3 í viðtøkunum ber m.a. til at søkja um stuðul til at gera nýggjan róðrarbát, róðrarhús,
róðrarhyl, umframt at stuðul kann latast til skúlaróður og útgávu av føroyskari róðrarsøgu.
Eg havi spurt meg fyri hjá stýrinum fyri Róðrargrunnin, sum hevur greitt frá, at tað beinanvegin
gjørdi av at virða Løgtingsins vilja og einans stuðla feløgum, sum ætlaðu at smíða nýggjar
kappróðrarbátar, hóast viðtøkurnar loyva øðrum stuðli. Hetta var fyrst og fremst orsakað av, at
játtanin á fíggjarlógini ásetur, at hon er til bátasmíð og ikki annað.
Eg havi ikki so sterka meining um spurningin, hvørt stuðulsreglurnar eru rættar, men eg haldi, at
Róðrargrunnurin fylgir viljanum hjá Løgtinginum um at stuðla smíði av føroyskum
kappróðrarbátum fyri harvið at menna okkara tjóðarítrótt.

-- 1 of 2 --

U T T A N R Í K I S - O G M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð
Tinghúsvegur 5-7 • Postrúm 3279 • FO-110 Tórshavn
 +298 30 65 00 •  ummr@ummr.fo • www.ummr.fo Page 2 of 2
Fíggjarlógarteksturin sigur á konto 7.24.6.18 við yvirskriftini ”Stuðul til at smíða
kappróðrarbátar”, at:
”Endamálið við játtanini er at stuðla smíð av føroyskum kappróðrarbátum og harvið menna okkara
tjóðarítrótt. Hetta er liður í at uppraðfesta føroyska sermentan, har føroyski kappróðrarbáturin er
nakað heilt serligt.”
Til 2: Eg skal ikki kunna siga, hvørt Róðrargrunnurin er betri egnaður til ávís feløg fram um onnur.
Eg kann upplýsa, at sambært viðtøkunum kann stuðul játtast bæði smáum og stórum
kappróðrarfeløgum. Tað, ið hevur týdning, er, at feløgini, sum søkja um stuðul, lúka ásettu
treytirnar og lata grunninum neyðugu upplýsingarnar.
Her kann eg leggja afturat, at eg havi fingið upplýst frá Róðrargrunninum, at hesi feløg hava fingið
játtað stuðul úr Róðrargrunni Føroya minst eina ferð síðan 2018:
Argja Róðrarfelag, Froðbiar Sóknar Róðrarfelag, Havnar Róðrarfelag, Hvalvíkar-
Streymnesar Róðrarfelag, Kappróðrarfelagið NSÍ, Kappróðrarfelagið Tindur, Klaksvíkar
Róðrarfelag, Kvívíkar Sóknar Róðrarfelag, Miðvágs Róðrarfelag, Róðrarfelagið Knørrur,
Sandavágs Ítróttarfelag, Skála Róðrarfelag, Sørvágs Róðrarfelag og Sunda Róðrarfelag.
Til 3: Sambært stýrinum fyri Róðrargrunnin hevur grunnurin hvørt ár síðan 2018 játtað alla
upphæddina frá Løgtinginum. Í játtanini um stuðul hevur stýrið tilskilað, at um kjølurin ikki var
strektur, áðrenn næsta stuðulsár byrjaði, fall upphæddin aftur til grunnin. Tá kundi felagið søkja
av nýggjum. Hetta er hent fleiri ferðir.
Til 4: Stýrið fyri Róðrargrunnin hevur upplýst, at nakrir bátasmiðir aftrat eru farnir at smíða
kappróðrarbátar seinastu árini, og tí fer talið á nýggjum kappróðrarbátum helst at vaksa. Tær
100.000 kr., sum higartil eru játtaðar grunninum, fara tí ivaleyst at muna minni enn frammanundan,
og grunnurin sjálvur mælir tí til at hækka játtanina. Hetta er sjálvandi ein politiskur spurningur, ið
kann verða viðgjørdur nærri.
Vinarliga
Jenis av Rana
landsstýrimaður

-- 2 of 2 --